Indian Defense Drone Deal: ભારતીય સશસ્ત્ર સેના બદલાતા જમાના મુજબ પોતાની જાતને ઢાળવામાં લાગેલી છે. આ અંતર્ગત ભારત સરકાર પોતાની મિલિટરી માટે અત્યાર સુધીની સૌથી મોટી સ્વદેશી ડ્રોન ખરીદીની પ્રક્રિયામાં લાગેલી છે. આ તમામ ડ્રોન ભારતીય કંપનીઓ પાસેથી ખરીદવામાં આવશે. ઓપરેશન સિંદૂર પછીથી જ રક્ષા મંત્રાલય સેનાઓમાં ડ્રોન ટેકનોલોજીના ઉપયોગ પર ખૂબ જ વધારે ફોકસ કરી રહ્યું છે અને ઈરાન-અમેરિકા-ઇઝરાયેલ યુદ્ધ અને રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધથી પણ આની અહેમિયતની ખબર પડી ચૂકી છે.
સેના માટે આશરે ₹૨૦,૦૦૦ કરોડની ડ્રોન ડીલ
ભારત સરકાર આ વર્ષે ઘરેલુ કંપનીઓ પાસેથી આશરે ૨ બિલિયન ડૉલર (આશરે ₹૨૦,૦૦૦ કરોડ) ની ડ્રોન ખરીદીના ઓર્ડર આપવાની પ્રક્રિયામાં લાગેલી છે. ભારતીય સશસ્ત્ર સેનાઓને કોઈ પણ સમયે ઓપરેશન માટે તૈયાર રાખવા અને મિલિટરીના આધુનિકીકરણ માટે દેશનો આ અત્યાર સુધીનો સૌથી વિશાળ ડ્રોન સોદો હશે. રોયટર્સના એક રિપોર્ટ અનુસાર આ ખરીદી માટે ફાસ્ટ-ટ્રેક ખરીદી પ્રક્રિયા અપનાવવામાં આવી શકે છે.
આ જ વર્ષથી શરૂ થઈ જશે ડિલિવરી
રિપોર્ટ અનુસાર ભારતીય સશસ્ત્ર સેનાઓ માટે અનમેન્ડ એરિયલ વ્હીકલ (UAV) સિસ્ટમની ખરીદીની આ પ્રક્રિયા ૧૮ થી લઈને ૨૪ મહિનાની અંદર પૂરી થવાની આશા છે. તાજેતરમાં જ આશરે ₹૩,૦૦૦ કરોડની ટેક્ટિકલ-ક્લાસ ડ્રોનની ખરીદીની સરખામણીએ આ ખૂબ જ મોટી ડીલ થવા જઈ રહી છે. સંભાવના છે કે ભારતીય કંપનીઓ સશસ્ત્ર સેનાઓને આ જ વર્ષથી ડ્રોનની ડિલિવરી શરૂ કરી દેશે.
આગામી તબક્કામાં ભારતમાં ટેક્ટિકલ-ડ્રોન ખરીદી ૨૦૦ અબજ રૂપિયા અથવા ૨ બિલિયન અમેરિકી ડૉલરથી પણ વધુ હોઈ શકે છે… સ્મિત શાહ, પ્રેસિડેન્ટ, ડ્રોન ફેડરેશન ઇન્ડિયા
મોર્ડન વોરફેરમાં બહુઆયામી ભૂમિકા ભજવી રહ્યા છે ડ્રોન
ઓપરેશન સિંદૂર હોય કે રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ કે પછી પશ્ચિમ એશિયામાં ઈરાન-અમેરિકા અને ઇઝરાયેલ વચ્ચે ચાલી રહેલો વર્તમાન સૈન્ય સંઘર્ષ, મોર્ડન વોરફેરમાં માનવરહિત સિસ્ટમનો ઉપયોગ ઘણો વધી ચૂક્યો છે અને તેણે પોતાની ભૂમિકા યોગ્ય રીતે સાબિત પણ કરી છે. સર્વેલન્સથી લઈને સચોટ હુમલા અને યુદ્ધ ક્ષેત્રમાં ઇન્ટેલિજન્સ એકઠી કરવા સુધીમાં ડ્રોન ખૂબ જ મોટી ભૂમિકા ભજવવા લાગ્યું છે. એટલું જ નહીં, ડ્રોન યુદ્ધ ભૂમિમાં લોજિસ્ટિક માટે પણ મોટા કામ આવી રહ્યા છે અને તેણે ખર્ચને પણ ઘટાડવાનું કામ શરૂ કરી દીધું છે.
આ એ કારણે સંભવ થયું છે, કારણ કે ટેકનોલોજીમાં દક્ષતા આવવાની સાથે-સાથે અત્યાધુનિક ડ્રોન સિસ્ટમની ઉપલબ્ધતાને ખૂબ જ સરળ કરી દીધી છે. યુદ્ધમાં સેનાઓ આક્રમણની ભૂમિકા ભજવી રહી હોય કે સુરક્ષાત્મક રણનીતિ પર કામ કરી રહી હોય, બંને જ સ્થિતિમાં ડ્રોન ખૂબ જ સસ્તા, સુગમ અને સચોટ હથિયાર બની ચૂક્યા છે. સાથે જ ડ્રોન પર નિર્ભરતા વધવાથી યુદ્ધ ભૂમિમાં માણસના નુકસાનની આશંકા ઝડપથી ઓછી થવા લાગી છે.
આત્મનિર્ભરતા, સ્વદેશી મેન્યુફેક્ચરિંગ પર ફોકસથી બદલાઈ સ્થિતિ
ભારત સરકાર રક્ષા ક્ષેત્રમાં સતત આત્મનિર્ભરતા અને સ્વદેશી મેન્યુફેક્ચરિંગ પર ફોકસ કરી રહી છે. ભારતમાં હવે ૬૦૦ થી વધુ કંપનીઓ છે, જે ડ્રોન અને આનાથી જોડાયેલા ઉપકરણો બનાવી રહી છે. આમાં રક્ષા કંપનીઓ અને સ્ટાર્ટઅપ્સ પણ સામેલ છે. સરકારે એવા સુધારા કર્યા છે, જેનાથી ડ્રોન નિર્માણ ક્ષેત્રમાં ઇનોવેશન અને પ્રોડક્શનને મદદ મળે અને આ ક્ષેત્ર વધુમાં વધુ રોકાણ પણ આકર્ષિત કરી શકે. સારી વાત એ છે કે પોતાની મિલિટરી માટે જ આની ડિમાન્ડમાં નીતિ બદલાવાથી ખૂબ જ વધારે વધારો થઈ ચૂક્યો છે.
