Indian Special Forces: ભારત પાસે ઘણા એવા ખાસ કમાન્ડો ફોર્સ છે, જે તેમની અસાધારણ બહાદુરી, કઠોર તાલીમ અને અદમ્ય હિંમત માટે જાણીતા છે. આ એવા બહાદુર સૈનિકો છે જે દેશની સરહદો અને આંતરિક સુરક્ષાને સુરક્ષિત રાખવા માટે હંમેશા તૈયાર રહે છે. આ એવા ખાસ ફોર્સ છે, જેમનું નામ સાંભળતા જ દુશ્મનો ધ્રુજી જાય છે. તેમની તાલીમ એટલી કઠિન છે કે તેઓ કોઈપણ પરિસ્થિતિમાં તેમના મિશનને પાર પાડવા સક્ષમ છે. તેઓ ભારતની સુરક્ષાના એટલા મજબૂત સ્તંભ છે, જેમની પાસે દેશના દુશ્મનોને હરાવવાની શક્તિ છે. ચાલો તેમના નામ જાણીએ.
NSG કમાન્ડો
નેશનલ સિક્યુરિટી ગાર્ડ (NSG) એ ભારતના સૌથી પ્રશિક્ષિત સ્પેશિયલ ફોર્સમાંનું એક છે. તેની રચના 1984 માં ઓપરેશન બ્લુ સ્ટાર પછી કરવામાં આવી હતી, જેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય આતંકવાદ વિરોધી કામગીરી હાથ ધરવાનો અને મહત્વપૂર્ણ વ્યક્તિઓનું રક્ષણ કરવાનો છે. NSG કમાન્ડોને ‘બ્લેક કેટ’ કમાન્ડો તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે કારણ કે તેઓ કાળા ગણવેશ પહેરે છે. તેઓ દેશભરમાં મહત્વપૂર્ણ સ્થળો અને સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં તૈનાત છે. NSG એ 26/11 ના મુંબઈ હુમલો, અક્ષરધામ મંદિર હુમલો અને પઠાણકોટ એરબેઝ હુમલો સહિત અનેક મોટા ઓપરેશનમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી છે. આ કમાન્ડો બંધકોને બચાવવા, આતંકવાદીઓને દૂર કરવા અને વિસ્ફોટકોનો નાશ કરવા જેવા કાર્યોમાં નિષ્ણાત છે.
માર્કોસ કમાન્ડો
ભારતીય નૌકાદળના માર્કોસ (મરીન કમાન્ડો) ને વિશ્વના સૌથી ખતરનાક વિશેષ દળોમાંના એક માનવામાં આવે છે. તેમની રચના 1987 માં કરવામાં આવી હતી અને તેઓ પાણી, જમીન અને હવા ત્રણેય ક્ષેત્રોમાં કાર્ય કરવા સક્ષમ છે. તેમને ‘મગર’ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. માર્કોસની તાલીમ અત્યંત કઠોર છે, જેમાં તેમને પાણીની અંદર કામગીરી, સબમરીનમાંથી ઘૂસણખોરી અને સમુદ્રમાં આતંકવાદ વિરોધી પ્રવૃત્તિઓ માટે તાલીમ આપવામાં આવે છે. તેઓ જમ્મુ અને કાશ્મીરના વુલર તળાવ જેવા વિસ્તારોમાં આતંકવાદ વિરોધી કામગીરીમાં સક્રિયપણે સામેલ રહ્યા છે અને 2008 ના મુંબઈ હુમલા દરમિયાન પણ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી હતી.
PARA કમાન્ડો
ભારતીય સેનાના પેરા (સ્પેશિયલ ફોર્સ) કમાન્ડો ભારતીય સેનાના સૌથી જૂના અને સૌથી અનુભવી વિશેષ દળોમાંના એક છે. તેમની રચના ૧૯૬૬ માં કરવામાં આવી હતી. આ કમાન્ડો હવાઈ ઘૂસણખોરી, સીધી કાર્યવાહી, ખાસ જાસૂસી અને આતંકવાદ વિરોધી કામગીરીમાં નિષ્ણાત છે. તેમની તૈનાતી સામાન્ય રીતે દુશ્મન રેખાઓ પાછળ અથવા પ્રતિકૂળ વાતાવરણમાં કરવામાં આવે છે. પેરા કમાન્ડોએ ૧૯૭૧ના ભારત-પાકિસ્તાન યુદ્ધ, કારગિલ યુદ્ધ અને નિયંત્રણ રેખા (LoC) પાર અનેક સર્જિકલ સ્ટ્રાઈકમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી છે. તેમનો ‘બલિદાન’ બેજ દેશ પ્રત્યેની તેમની બહાદુરી અને સમર્પણનું પ્રતીક છે.
ગરુડ કમાન્ડો
ભારતીય વાયુસેનાના ગરુડ કમાન્ડો ભારતીય વાયુસેનાના વિશેષ દળો એકમ છે. તેમની રચના ૨૦૦૪ માં વાયુસેનાના મહત્વપૂર્ણ થાણાઓ અને સંપત્તિઓનું રક્ષણ કરવા માટે કરવામાં આવી હતી. તેઓ એરફિલ્ડ સુરક્ષા, હવાઈ સંરક્ષણ કામગીરી, આતંકવાદ વિરોધી કામગીરી અને બચાવ મિશનમાં નિષ્ણાત છે. ગરુડ કમાન્ડોને લાંબા ગાળાની તાલીમ લેવી પડે છે, જે તેમને કઠોર પરિસ્થિતિઓમાં કાર્ય કરવા માટે તૈયાર કરે છે. તેઓ જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં આતંકવાદ વિરોધી કામગીરીમાં પણ સક્રિયપણે સામેલ રહ્યા છે અને પઠાણકોટ એરબેઝ હુમલા દરમિયાન તેમની બહાદુરીનું પ્રદર્શન કર્યું છે.
કોબ્રા કમાન્ડો
કોબ્રા (કમાન્ડો બટાલિયન ફોર રિઝોલ્યુટ એક્શન) એ સેન્ટ્રલ રિઝર્વ પોલીસ ફોર્સ (CRPF) નું એક ખાસ યુનિટ છે, જેની રચના 2008 માં નક્સલ વિરોધી કામગીરી માટે કરવામાં આવી હતી. તેઓ ગેરિલા યુદ્ધ અને જંગલ યુદ્ધમાં નિષ્ણાત છે. તેઓ મુખ્યત્વે છત્તીસગઢ, ઝારખંડ, ઓડિશા અને બિહાર જેવા રાજ્યોમાં તૈનાત છે, જ્યાં નક્સલવાદી પ્રવૃત્તિઓ ચરમસીમાએ છે. કોબ્રા કમાન્ડોએ નક્સલવાદીઓના ઠેકાણાઓનો નાશ કરવા અને તેમના નેતાઓની ધરપકડ કરવા સહિત અનેક સફળ કામગીરી હાથ ધરી છે. તેમની કુશળતા અને સ્થાનિક જ્ઞાન તેમને નક્સલ પ્રભાવિત વિસ્તારોમાં અસરકારક દળ બનાવે છે.
