Arunachal Pradesh Map: અરુણાચલ પ્રદેશને લઈને ભારતે વધુ એક મોટું પગલું ભર્યું છે. ચીન દ્વારા નામ બદલવાના પ્રયાસો વચ્ચે સર્વે ઑફ ઇન્ડિયાએ પોતાના અપડેટેડ નકશામાં રાજ્યના 27 સ્થળોના સ્ટાન્ડર્ડ નામ અને ઓળખ નક્કી કરી છે. તેમાં ચાર મહત્વપૂર્ણ પર્વતીય દર્રા, એક ઊંચાઈ પર આવેલું ગ્લેશિયલ સરોવર અને એક સ્મારકનો સમાવેશ થાય છે.
કેન્દ્ર સરકારની વ્યૂહરચના હેઠળ, ‘સર્વે ઑફ ઇન્ડિયા’ના અપડેટેડ નકશામાં અરુણાચલ પ્રદેશના 27 સ્થળો માટે સ્ટાન્ડર્ડ નામ અને ઓળખ નક્કી કરવામાં આવી છે. આ વ્યૂહરચનાનો હેતુ વિસ્તારની સીમા નિર્ધારણ અંગે કોઈપણ પ્રકારની ગેરસમજ દૂર કરવાનો અને મેકમોહન લાઇનની આ બાજુ આવેલા સ્થળોના નામ બદલવાના ચીનના વારંવારના પ્રયાસોને જવાબ આપવાનો છે.
- ગૃહ મંત્રાલય (MHA)એ શુક્રવારે જણાવ્યું કે આ નામો અરુણાચલ પ્રદેશ સરકાર સાથેની ચર્ચા બાદ નક્કી કરવામાં આવ્યા છે. ‘સર્વે ઑફ ઇન્ડિયાના નકશા પર તેમને સત્તાવાર રીતે ઓળખ આપવાનો હેતુ તેમની સાચી ઓળખ સ્થાપિત કરવાનો અને લોકોમાં તેમના વિશે વધુ સારી જાણકારીને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે.’
- નકશામાં ઓળખ આપવામાં આવેલા 27 સ્થળોમાં એક સ્મારકનો સમાવેશ થાય છે. બાકીના સ્થળોમાંથી ત્રણ- લોંગજૂ, માજા અને બિસા, અપર સુબનસિરી જિલ્લાના વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ સરહદી ગામો છે. આ જ જિલ્લામાં મેકમોહન લાઇન નજીક ત્રણ દર્રા પણ આવેલા છે- જો લા, રિજા લા અને પુકુર લા. તવાંગ જિલ્લામાં સરહદ પર થાગ લા દર્રો આવેલો છે, જે 1962ના યુદ્ધનું મુખ્ય યુદ્ધમેદાન હતું.
1962ના યુદ્ધ સાથે જોડાયેલો છે આ વિસ્તારોનો ઇતિહાસ
એક સૂત્રએ જણાવ્યું, ‘આ સ્થળો પહેલેથી જ ભારતીય સેનાના નકશામાં દર્શાવવામાં આવ્યા છે, અહીં સુધી કે 1962ના સમયના નકશામાં પણ. સર્વે ઑફ ઇન્ડિયાના નકશા પર તેમની સત્તાવાર ઓળખ કરવી એ ચીનને આપવામાં આવેલો કડક જવાબ છે.’
નામ આપવામાં આવેલા અનેક સ્થળોનો ભારત-ચીન સંઘર્ષ સાથે ગાઢ સંબંધ રહ્યો છે. લોંગજૂ સરહદી વિવાદના સૌથી પ્રારંભિક તણાવગ્રસ્ત વિસ્તારોમાંનું એક હતું અને 1959માં ચીની સૈનિકોએ તેના પર કબજો કરી લીધો હતો. થાગ લાથી નામકા ચૂ ખીણ દેખાય છે, જ્યાં ચીની સેનાએ મેકમોહન લાઇન પાર કર્યા બાદ 1962નો સંઘર્ષ શરૂ થયો હતો.
- તવાંગમાં જસવંત ગઢ 1962ના યુદ્ધના સૌથી પ્રસિદ્ધ નાયકોમાંના એક રાઇફલમેન જસવંત સિંહ રાવતની સ્મૃતિમાં બનાવવામાં આવ્યું છે.
- અપર સુબનસિરીમાં શેર-એ-થાપા મેમોરિયલ હવાલદાર શેર થાપાના સન્માનમાં બનાવવામાં આવ્યું છે. તેમણે રિયો બ્રિજ પર ચીની સેનાનો મક્કમ મુકાબલો કર્યો હતો અને 1962માં તેમની આગળ વધવાની ગતિને નોંધપાત્ર રીતે ધીમી કરી હતી.
- જે સ્થળોને સત્તાવાર નામ આપવામાં આવ્યા છે તેમાં એકમાત્ર સરોવર ‘સમ્ભો સરોવર’ છે, જે ઊંચાઈ પર આવેલું ગ્લેશિયલ સરોવર છે.
- અન્ય વિસ્તારોમાં અંજાવ જિલ્લામાં બારા કુન્ડન, છોટા કુન્ડન અને ધન બારી; ચાંગલાંગ જિલ્લામાં પ્રીતનગર, બુદ્ધમંદિર, જયરામપુર, ટેરિટનગર અને રામનગર; વેસ્ટ કામેંગ જિલ્લામાં સાગર, પદ્મા, જ્યોતિનગર અને બૈસાખીનો સમાવેશ થાય છે.
- અપર સુબનસિરી જિલ્લામાં છોટા રોપુક અને બડા રોપુક; તેમજ લોહિત જિલ્લામાં શિવાજી નગર, સુનપુરા અને કામલાંગ નગરનો સમાવેશ થાય છે.
એપ્રિલમાં ચીને 23 સ્થળોના નામ બદલ્યા હતા
એપ્રિલમાં ચીને અરુણાચલ પ્રદેશના 23 સ્થળો માટે ચીની નામોની જાહેરાત કરી હતી, જેને બેઇજિંગ ‘દક્ષિણ તિબેટ’ તરીકે ઓળખાવે છે. ત્યારબાદ વિદેશ મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે ‘કાલ્પનિક નામો’ આપવાથી આ હકીકત બદલાશે નહીં કે અરુણાચલ પ્રદેશ ‘ભારતનો અભિન્ન અને અવિભાજ્ય ભાગ હતો, છે અને હંમેશા રહેશે.’ ચીન સમયાંતરે આ પ્રકારના નામ બદલવાના પ્રયાસો કરતું રહ્યું છે. મેકમોહન રેખા પૂર્વીય ક્ષેત્રમાં ભારત અને ચીન વચ્ચેની સરહદ નક્કી કરે છે અને અરુણાચલને તિબેટથી અલગ કરે છે.
