India’s Ballistic Missile Defense: ભારતે પોતાની રક્ષા ક્ષમતાઓને નવી ઊંચાઈ પર પહોંચાડતા ૧૦ અને ૧૧ જૂનના રોજ સતત ત્રણ સફળ ઉડાન પરીક્ષણ કરીને બહુ-સ્તરીય બેલિસ્ટિક મિસાઈલ ડિફેન્સ (BMD) પ્રણાલીની તાકાતનું પ્રદર્શન કર્યું છે. રક્ષા મંત્રાલય અનુસાર આ સફળ પરીક્ષણો પછી ભારત તે પસંદગીના દેશોની શ્રેણીમાં સામેલ થઈ ગયું છે, જેની પાસે ઇન્ટરકોન્ટિનન્ટલ બેલિસ્ટિક મિસાઈલ (ICBM) સુધીને રોકવાની ક્ષમતા મોજૂદ છે.
રક્ષા મંત્રાલયે જણાવ્યું કે અમેરિકા, રશિયા, ચીન અને ઇઝરાયેલ જેવા દેશો પછી હવે ભારત પણ તે દેશોમાં સામેલ થઈ ગયું છે, જેની પાસે ઉન્નત બેલિસ્ટિક મિસાઈલ ડિફેન્સ સિસ્ટમ છે. આ ઉપલબ્ધિ ભારતની વ્યૂહાત્મક સુરક્ષાને વધુ મજબૂત કરનારી માનવામાં આવી રહી છે.
બે અત્યાધુનિક ઇન્ટરસેપ્ટર મિસાઈલોનું સફળ પરીક્ષણ
ભારતના સ્વદેશી ‘આયરન ડોમ’ને આકાર આપવાની દિશામાં રક્ષા અનુસંધાન તેમજ વિકાસ સંગઠન (DRDO)એ ઓડિશાના ચાંદીપુર સ્થિત ઇન્ટિગ્રેટેડ ટેસ્ટ રેન્જથી બે ઉન્નત ઇન્ટરસેપ્ટર મિસાઈલોનું સફળ પરીક્ષણ કર્યું. આ મિસાઈલો ૨,૦૦૦ થી ૫,૦૦૦ કિલોમીટર સુધીની મારક ક્ષમતાવાળી દુશ્મનની બેલિસ્ટિક મિસાઈલોને ઓળખવા, ટ્રેક કરવા અને હવામાં જ નષ્ટ કરવામાં સક્ષમ છે.
નેવીની એન્ટી-શિપ મિસાઈલનું પણ પ્રથમ સફળ ઉડાન પરીક્ષણ
આ દરમિયાન નૌસેનાની નવી નેવલ એન્ટી-શિપ મિસાઈલ-મીડિયમ રેન્જ (NASM-MR)નું પણ પ્રથમ સફળ ઉડાન પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું. પરીક્ષણ દરમિયાન મિસાઈલે સચોટ નેવિગેશન, સમુદ્રની સપાટીની અત્યંત નજીક ઉડાન ભરવા અને લક્ષ્ય પર સચોટ પ્રહાર કરવાની ક્ષમતાનું સફળ પ્રદર્શન કર્યું.
The @DRDO_India has successfully demonstrated multiple crucial technologies bolstering nations defence capabilities against different types of enemy threats.
Three consecutive flight-tests were successfully conducted to demonstrate multi-layered defence against long range… pic.twitter.com/0DKQF0LB30
— Rajnath Singh (@rajnathsingh) June 13, 2026
રાજનાથ સિંહે વૈજ્ઞાનિકોને આપી બધાઈ
રક્ષામંત્રી રાજનાથ સિંહે આ ઉપલબ્ધિ પર DRDO અને રક્ષા વૈજ્ઞાનિકોને બધાઈ આપતા કહ્યું કે બહુ-સ્તરીય બેલિસ્ટિક મિસાઈલ ડિફેન્સ ક્ષમતાનું સફળ પ્રદર્શન ભારતની સુરક્ષા વ્યવસ્થા માટે એક મોટી ઉપલબ્ધિ છે. તેમણે કહ્યું કે આ પરીક્ષણોએ ભારતને ICBM સુધીને રોકવામાં સક્ષમ દેશોની વિશિષ્ટ શ્રેણીમાં પહોંચાડી દીધું છે.
બેલિસ્ટિક મિસાઈલ ડિફેન્સ સિસ્ટમ કેવી રીતે કામ કરે છે?
બેલિસ્ટિક મિસાઈલ ડિફેન્સ સિસ્ટમ એક ઉન્નત રક્ષા નેટવર્ક હોય છે, જેમાં શક્તિશાળી રડાર, કમાન્ડ સેન્ટર અને ઇન્ટરસેપ્ટર મિસાઈલો સામેલ હોય છે. તેનો ઉદ્દેશ્ય દુશ્મનની બેલિસ્ટિક મિસાઈલોની જાણકારી મેળવવી, તેનો પીછો કરવો અને લક્ષ્ય સુધી પહોંચતા પહેલા તેમને નષ્ટ કરવાનો હોય છે. આ પ્રણાલી વાતાવરણની અંદર (એન્ડો-એટમોસ્ફેરિક) અને અંતરિક્ષ ક્ષેત્ર (એક્સો-એટમોસ્ફેરિક) બંને સ્તરો પર મિસાઈલોને ઇન્ટરસેપ્ટ કરી શકે છે.
ભારતની સુરક્ષાને મળશે મોટો વ્યૂહાત્મક ફાયદો
રક્ષા સચિવ અને DRDOના અધ્યક્ષ રાજેશ કુમાર સિંહે પરીક્ષણોની દેખરેખ રાખતા વૈજ્ઞાનિકો અને ઉદ્યોગ જગતની ટીમોની પ્રશંસા કરી. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આ સફળ પરીક્ષણોથી ભારતની મિસાઈલ રક્ષા ક્ષમતા અને સામરિક પ્રતિરોધક શક્તિમાં વધારો થશે, જેનાથી ભવિષ્યમાં કોઈપણ પ્રકારના મિસાઈલ હુમલાનો પ્રભાવી જવાબ દેવો શક્ય બની શકશે.
