International Fleet Review 2026: આંધ્રપ્રદેશના વિશાખાપટ્ટનમમાં બુધવારે સવારે ઇન્ટરનેશનલ ફ્લીટ રિવ્યુ (IFR) 2026નું આયોજન થશે. આ IFRનું નિરીક્ષણ ભારતના રાષ્ટ્રપતિ અને ત્રણેય સેનાઓના સર્વોચ્ચ કમાન્ડર દ્રૌપદી મુર્મુ કરશે. આ દરમિયાન ભારત અને મિત્ર દેશોના લગભગ 70 યુદ્ધ જહાજો, સબમરીન અને નૌસેનાના વિમાનો સમુદ્રમાં શક્તિ પ્રદર્શન કરશે. આઈએફઆર વિશ્વના સૌથી મોટા સેરેમોનિયલ નૌકાદળના આયોજનોમાંનું એક છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય વૈશ્વિક નૌકાદળ સહયોગ, દરિયાઈ સુરક્ષા અને મિત્રતાને મજબૂત કરવાનો છે. ભારતમાં આ આયોજન અગાઉ 2001 અને 2016માં સફળતાપૂર્વક થઈ ચૂક્યું છે.
ભારતમાં આ આયોજન 2016 પછી ફરી થઈ રહ્યું છે. નૌકાદળના જણાવ્યા અનુસાર, તેનો ઉદ્દેશ્ય દરિયાઈ શક્તિ, પરસ્પર સહયોગ અને મિત્રતાનું પ્રદર્શન કરવાનો છે. સાથે જ આ દેશની સંપ્રભુ દેખરેખ ક્ષમતાને પણ દર્શાવે છે. આ પહેલા ભારતે 2001માં મુંબઈ અને 2016માં વિશાખાપટ્ટનમમાં આનું સફળ આયોજન કર્યું હતું.
મિત્ર દેશોની નૌસેનાઓનું શક્તિ પ્રદર્શન
આ રિવ્યુમાં અમેરિકા, રશિયા, ઈરાન, જાપાન, ઓસ્ટ્રેલિયા, બ્રિટન અને ઈટાલી સહિત અનેક દેશોના યુદ્ધ જહાજો, સબમરીન અને વિમાનો સમુદ્રમાં એકત્ર થઈને પોતાની ક્ષમતાનું પ્રદર્શન કરશે. વિવિધ દેશોના નૌકાદળના વડાઓ અને વરિષ્ઠ અધિકારીઓ પોતપોતાના જહાજો સાથે આમાં સામેલ થયા છે.
આઈએનએસ વિક્રાંત રહેશે મુખ્ય આકર્ષણ
આ વખતનું સૌથી મોટું આકર્ષણ ભારતીય વિમાનવાહક જહાજ આઈએનએસ વિક્રાંત હશે, જેણે ‘ઓપરેશન સિંદૂર’ દરમિયાન મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી. વિક્રાંતના કેરિયર બેટલ ગ્રુપ, જેમાં નૌકાદળના ડિસ્ટ્રોયર અને અન્ય યુદ્ધ જહાજો સામેલ હતા, તેણે ભારતીય નૌકાદળની આક્રમક ક્ષમતાનું પ્રદર્શન કર્યું. આ જ વ્યૂહાત્મક દબાણને કારણે પાકિસ્તાન નૌકાદળ કરાચી બંદરથી બહાર નીકળી શકી નહીં.
સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમ અને સિટી પરેડ
આઈએફઆર 2026 હેઠળ વિશાખાપટ્ટનમમાં આંતરરાષ્ટ્રીય સિટી પરેડ અને સાંસ્કૃતિક પ્રદર્શનોનું પણ આયોજન કરવામાં આવશે. આ કાર્યક્રમોનો ઉદ્દેશ્ય વિશ્વના દરિયાઈ વારસાની ઉજવણી કરવાનો છે.
‘મિલન 26’ બહુપક્ષીય અભ્યાસનું આયોજન
આઈએફઆર પછી વિશાખાપટ્ટનમમાં ભારતીય નૌકાદળનો મુખ્ય બહુપક્ષીય અભ્યાસ મિલનનો 13મો સંસ્કરણ ‘મિલન 26’ આયોજિત થશે. આમાં અમેરિકા, જાપાન અને ઓસ્ટ્રેલિયાની નૌસેનાઓ વિશેષ રૂપે ભાગ લેશે.
મિલન અભ્યાસનો ઉદ્દેશ્ય મિત્ર દેશોની નૌસેનાઓ વચ્ચે વ્યાવસાયિક સંબંધો મજબૂત કરવા, અનુભવો વહેંચવા અને દરિયાઈ સહયોગ વધારવાનો છે. આ દરમિયાન મોટા પાયે સંયુક્ત નૌકાદળ અભિયાનો સંચાલિત કરવામાં આવશે, જેનાથી તમામ દેશોને સાથે મળીને કામ કરવાનો વ્યવહારુ અનુભવ મળશે.
ઈન્ડિયન ઓશન નેવલ સિમ્પોઝિયમ પણ આયોજિત કરવામાં આવશે
આ ઉપરાંત શહેરમાં ઈન્ડિયન ઓશન નેવલ સિમ્પોઝિયમ (IONS) સંમેલન પણ આયોજિત કરવામાં આવશે, જેમાં અનેક દેશોના નૌકાદળ વડાઓ ભાગ લેશે. આ પ્રથમ વખત છે જ્યારે ભારત એક સાથે ત્રણ મોટા દરિયાઈ આયોજનો- આઈએફઆર, મિલન અને IONS- ની યજમાની કરી રહ્યું છે.
પહેલા પણ થઈ ચૂક્યું છે ભવ્ય આયોજન
પ્રથમ આઈએફઆર વર્ષ 2001માં આયોજિત કરવામાં આવ્યો હતો, જ્યારે બીજો 2016માં વિશાખાપટ્ટનમમાં થયો હતો. 2016નું આયોજન ભારતીય દરિયાઈ ક્ષેત્રમાં યુદ્ધ જહાજોનો અત્યાર સુધીનો સૌથી મોટો મેળાવડો માનવામાં આવ્યો હતો.
