Jal Shakti Awards Clarification: જલ શક્તિ મંત્રાલયે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જલ સંચયન, જન ભાગીદારી અભિયાન સાથે જોડાયેલા પુરસ્કારોમાં ગેરરીતિ અંગે સોશિયલ મીડિયા પર કરવામાં આવી રહેલા દાવાઓ ખોટા છે. મંત્રાલયનું કહેવું છે કે એક બીજા પોર્ટલ પર AI દ્વારા બનાવવામાં આવેલા ફોટા અને લગ્નની કંકોત્રીને આ અભિયાન સાથે જોડવી ખોટી છે કારણ કે બંને સંપૂર્ણપણે અલગ છે. વિવાદના કેન્દ્રમાં આવેલા ઉદયપુર અને બાડમેર જિલ્લાના અધિકારીઓએ આ અંગે કેન્દ્ર સરકારને પત્ર પણ લખ્યા છે. બાડમેરના કલેક્ટર ટીના ડાબીએ આ અંગે કેન્દ્રને તમામ તથ્યોથી વાકેફ કર્યા છે. બીજી તરફ, ઉદયપુર જિલ્લા પરિષદના મુખ્ય કાર્યકારી અધિકારી રિયા ડાબીએ જિલ્લા કલેક્ટરને આ અંગે સંપૂર્ણ માહિતી આપી છે.
સરકારનું કડક વલણ
જોકે, બીજા પોર્ટલ સાથે જોડાયેલા જે કિસ્સાઓમાં ગેરરીતિની ફરિયાદ આવી છે, તેમાં કેન્દ્ર સરકારે કડક વલણ અપનાવ્યું છે. તમામ જિલ્લા કલેક્ટરોને ઇમેઇલ દ્વારા મોકલવામાં આવેલા પત્રમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે સંબંધિત અધિકારીઓ સામે કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવે અને સોશિયલ મીડિયા પર આ એવોર્ડ અંગે ચાલી રહેલી ભ્રામક માહિતી અંગે સાચા તથ્યો સામે રાખવામાં આવે. પોર્ટલ પર ડેટા અપલોડ કરવાનું કામચલાઉ ધોરણે રોકી દેવામાં આવ્યું છે અને જિલ્લાઓને અધિકાર આપવામાં આવ્યા છે કે તેઓ ખોટા ફોટા હટાવે અથવા તેમને સુધારે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, આ સમગ્ર મામલાની વડાપ્રધાન કાર્યાલયે પણ નોંધ લીધી છે, ત્યારબાદ કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે.
શું છે મામલો?
બાડમેર અને ઉદયપુરને જલ સંચયન, જન ભાગીદારી JSJB 1.0 હેઠળ હજારો જળ સંરક્ષણ માળખાં બનાવવા માટે 18 નવેમ્બર 2025 ના રોજ રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા પુરસ્કાર આપવામાં આવ્યો હતો. બાડમેરને બે કરોડ રૂપિયા અને ઉદયપુરને એક કરોડ રૂપિયાનો પુરસ્કાર આપવામાં આવ્યો હતો. જ્યાં બાડમેરમાં ટીના ડાબી કલેક્ટર છે, ત્યાં ઉદયપુરમાં તેમની બહેન IAS રિયા ડાબી જિલ્લા પરિષદ ઉદયપુરના મુખ્ય કાર્યકારી અધિકારી છે. બાડમેરે 79 હજારથી વધુ જળ માળખાં બનાવ્યાં જે દેશમાં સૌથી વધુ છે. ઉદયપુરે પણ લઘુત્તમ જરૂરિયાત કરતા વધુ જળ માળખાં બનાવ્યાં હતાં.
ઉદયપુરનો અનોખો કિસ્સો
બાદમાં સોશિયલ મીડિયા પર કહેવામાં આવ્યું કે જલ સંચયન જન ભાગીદારી એવોર્ડ માટે પોર્ટલ પર ખોટા ફોટા મૂકવામાં આવ્યા હતા. તેમાં ઉદયપુરનો કિસ્સો બતાવવામાં આવ્યો જ્યાં લગ્નની કંકોત્રી અપલોડ કરી દેવામાં આવી હતી. તેવી જ રીતે બાડમેરમાં ડુપ્લિકેટ ફોટા દ્વારા જળ સંરક્ષણનું કામ બતાવવામાં આવ્યું હતું. સોશિયલ મીડિયા પર આરોપ લગાવવામાં આવ્યો હતો કે આ રીતે રાષ્ટ્રપતિના હાથે એવોર્ડ અપાવવામાં ગેરરીતિ કરવામાં આવી છે. મધ્યપ્રદેશના ખંડવા વિશે પણ આવી જ ફરિયાદો કરવામાં આવી હતી જેને પ્રથમ સ્થાન મળ્યું છે. તેના વિશે કહેવામાં આવ્યું કે AI જનરેટેડ ફોટા પોર્ટલ પર લગાવીને એવોર્ડ મેળવી લેવામાં આવ્યો.
ટીના ડાબીનો કેન્દ્રને પત્ર
જોકે સરકાર તરફથી સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું છે કે ઉદયપુર અને બાડમેર જિલ્લાના જે કિસ્સાઓને લઈને સોશિયલ મીડિયા પર આરોપ લગાવવામાં આવ્યા છે તે ‘જલ સંચયન, જન ભાગીદારી’ કાર્યક્રમ સાથે જોડાયેલા નથી, જેનું પોતાનું અલગ પોર્ટલ છે. જે કિસ્સાઓમાં ગેરરીતિની વાત કહેવામાં આવી રહી છે, તે વાસ્તવમાં ‘જલ શક્તિ અભિયાન- કેચ ધ રેઈન’ પોર્ટલ સાથે જોડાયેલા છે. બાડમેરના કલેક્ટર ટીના ડાબીએ કેન્દ્ર સરકારને લખેલા પત્રમાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ પોર્ટલ પર સામાન્ય રીતે નમૂના તરીકે ફોટા અપલોડ કરવામાં આવે છે જે પ્રતીકાત્મક હોય છે. એ વાત સાચી છે કે કેટલીક તહેસીલોમાં કેટલાક ફોટા એક કરતા વધુ વાર અપલોડ થઈ ગયા છે અને આ મામલે સંબંધિત અધિકારીઓ સામે કાર્યવાહી કરવામાં આવી રહી છે. ટીના ડાબીએ એમ પણ લખ્યું છે કે આ ફોટાનો જલ સંચયન, જન ભાગીદારી એવોર્ડ સાથે કોઈ સંબંધ નથી.
ઉદયપુર કલેક્ટરને રિયા ડાબીની સ્પષ્ટતા
એ જ રીતે ઉદયપુર કલેક્ટરે પણ લગ્નની કંકોત્રી અપલોડ થવાના મામલે સ્થિતિ સ્પષ્ટ કરી છે. તેમણે લખ્યું છે કે આ JSA-CTR (જલ શક્તિ અભિયાન- કેચ ધ રેઈન) પોર્ટલ પર ગ્રામ પંચાયતના જુનિયર આસિસ્ટન્ટ દ્વારા ભૂલથી અપલોડ કરી દેવામાં આવ્યું હતું. અહીં પણ ઉદયપુર જિલ્લાને મળેલી જલ સંચયન જન ભાગીદારીને લઈને મળેલી એવોર્ડ સાથે આનો સંબંધ નથી. કલેક્ટરે જણાવ્યું કે આ મામલે ઉક્ત કર્મચારીને સસ્પેન્ડ કરી દેવામાં આવ્યા છે. ઉલ્લેખનીય છે કે ઉદયપુર જિલ્લાને એક કરોડ રૂપિયાનું આ સન્માન બાડમેર કલેક્ટર ટીના ડાબીની આઈએએસ બહેન રિયા ડાબીની ટીમ દ્વારા મળ્યું હતું. ઉદયપુર જિલ્લા પરિષદના મુખ્ય કાર્યકારી અધિકારી રિયા ડાબીએ પણ ઉદયપુર કલેક્ટરને લખેલા પત્રમાં જણાવ્યું હતું કે આ ફોટાનો ઉદયપુરને મળેલા એવોર્ડ સાથે સંબંધ નથી.
મધ્યપ્રદેશ સરકાર તરફથી પણ ખંડન
આ દરમિયાન મધ્યપ્રદેશ સરકારે ડિજિટલ મીડિયામાં આવેલા એ અહેવાલોનું ખંડન કર્યું છે જેમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે જલ સંચયન જન ભાગીદારી અભિયાનમાં રાજ્યના ખંડવામાં ગેરરીતિઓ થઈ છે. જલ સંચયન જન ભાગીદારી પહેલની શરૂઆત ગુજરાતના સુરતથી 6 સપ્ટેમ્બર 2024 ના રોજ થઈ હતી. આ હેઠળ લોકોની ભાગીદારીથી વરસાદી પાણીને એકઠું કરવું, ગ્રાઉન્ડ વોટર રિચાર્જ કરવું અને તેનો સંગ્રહ કરવાનો છે. પ્રોત્સાહન માટે જિલ્લાઓ અને મહાનગરપાલિકાઓને બે કરોડ, એક કરોડ અને 40 લાખથી 25 લાખ રૂપિયા સુધીના પુરસ્કાર આપવામાં આવે છે. આ માટે JSJB ડેશબોર્ડ પર ફોટો અને લોકેશન ટેગિંગ દ્વારા દેખરેખ રાખવામાં આવે છે. તેની ચકાસણી માટે કેન્દ્રીય મંત્રાલયના 339 નોડલ અધિકારીઓ નિમવામાં આવ્યા છે. જેમાં 1 ટકા ભૌતિક ચકાસણી અને 99 ટકા ડિજિટલ ચકાસણીની જોગવાઈ છે. આ વખતે 67 જિલ્લાઓ, 6 મહાનગરપાલિકાઓ અને 1 ULB ને શોર્ટલિસ્ટ કરવામાં આવ્યા હતા. જેમાં કુલ 100 પુરસ્કાર આપવામાં આવ્યા હતા.
