JNU News: JNUએ પોતાના જ પૂર્વ વિદ્યાર્થી ઉમર ખાલિદની પુસ્તક ‘ફ્રેક્ચર્ડ કમ્યુનિટીઝ’ પર યોજાનારી ચર્ચા માટે બુક કરાયેલા SSS-1 ઑડિટોરિયમની બુકિંગ કાર્યક્રમના એક દિવસ પહેલાં રદ કરી દીધી છે. આ કાર્યક્રમ 10 ઑગસ્ટે બપોરે 3 વાગ્યાથી સાંજે 6 વાગ્યા સુધી યોજાવાનો હતો.
આ કાર્યક્રમ જવાહરલાલ નહેરુ યુનિવર્સિટી વિદ્યાર્થી સંઘ એટલે કે JNUSU દ્વારા આયોજિત થવાનો હતો. તેને ટ્રાઇબલ ડે એટલે કે આદિવાસી દિવસના અવસરે જાહેર ચર્ચા તરીકે યોજવાની યોજના હતી. યુનિવર્સિટી દ્વારા જાહેર કરાયેલા નોટિસમાં જણાવાયું છે કે ઑડિટોરિયમ માટે જમા કરાયેલા વેન્યુ રિક્વેસ્ટ ફોર્મમાં પ્રસ્તાવિત કાર્યક્રમ સંબંધિત સંપૂર્ણ માહિતી આપવામાં આવી નહોતી. આ આધારે બુકિંગ રદ કરવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો. જોકે, યુનિવર્સિટીએ પોતાના નિર્ણયને પુસ્તક, પુસ્તકના લેખક અથવા કોઈ પણ વક્તાના નામ સાથે જોડ્યો નથી.
‘ફ્રેક્ચર્ડ કમ્યુનિટીઝ’ પર ચર્ચા
કાર્યક્રમમાં ઉમર ખાલિદની પુસ્તક ‘ફ્રેક્ચર્ડ કમ્યુનિટીઝ’ પર ચર્ચા થવાની હતી. તેમાં અનેક શિક્ષણવિદો અને સામાજિક ક્ષેત્ર સાથે જોડાયેલા લોકો વક્તા તરીકે જોડાવાના હતા. કાર્યક્રમ માટે જેમના નામ સામે આવ્યા છે તેમાં પ્રોફેસર પ્રભુ મહાપાત્રા, પ્રોફેસર ઉમા ચક્રવર્તી, શુદ્ધબ્રત સેનગુપ્તા, હર્ષ મંદર અને બાનો જ્યોત્સના લાહિરીનો સમાવેશ થાય છે. કાર્યક્રમ જાહેર ચર્ચા તરીકે યોજાવાનો હતો અને તેનો એક હેતુ આદિવાસી દિવસના સંદર્ભમાં સમુદાયો અને સામાજિક મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરવાનો હતો.
યુનિવર્સિટીએ શું કારણ જણાવ્યું
JNU એટલે કે જવાહરલાલ નહેરુ યુનિવર્સિટીના જણાવ્યા મુજબ કાર્યક્રમની બુકિંગ રદ કરવાનો કારણ એ છે કે ઑડિટોરિયમ બુક કરાવવા માટે જમા કરાયેલા અરજીપત્રમાં કાર્યક્રમ સંબંધિત સંપૂર્ણ માહિતી આપવામાં આવી નહોતી.
JNU પ્રશાસનનું કહેવું છે કે કાર્યક્રમ અંગે સંપૂર્ણ માહિતી ઉપલબ્ધ હોવી જરૂરી છે, જેથી યુનિવર્સિટી પરિસરમાં યોજાતા કાર્યક્રમોના સ્વરૂપ અને ઉપયોગમાં લેવાતા સ્થળ અંગે સ્પષ્ટતા જળવાઈ રહે.
બુકિંગ રદ કરતો પત્ર જૉઇન્ટ રજિસ્ટ્રાર દ્વારા જાહેર કરવામાં આવ્યો હતો અને તેને સ્કૂલ ઑફ સોશિયલ સાયન્સિસ એટલે કે SSSના ડીને મંજૂરી આપી હતી. યુનિવર્સિટી દ્વારા જાહેર કરાયેલા પત્રમાં જણાવાયું છે કે SSS-1 ઑડિટોરિયમ મૂળરૂપે સેન્ટર ફોર ઇન્ટરનેશનલ લીગલ સ્ટડીઝ એટલે કે CISLSના ડૉ. અવિનાશ કુમારના નામે બુક કરવામાં આવ્યું હતું. બાદમાં આ સ્થળે યોજાનારા પ્રસ્તાવિત કાર્યક્રમ અંગે સંપૂર્ણ માહિતી સામે ન આવતા યુનિવર્સિટીએ બુકિંગ રદ કરી દીધી.
મામલે JNUએ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર પણ પ્રતિક્રિયા આપી છે. યુનિવર્સિટીએ પોતાને એક ‘લોકતંત્રિક અને વિકેન્દ્રિત સંસ્થા’ તરીકે વર્ણવીને જણાવ્યું કે કાર્યક્રમની મંજૂરી સ્કૂલ ઑફ સોશિયલ સાયન્સિસના ડીન દ્વારા આપવામાં આવી હતી. ત્યારબાદ ડીને જ કાર્યવાહી કરીને ઑડિટોરિયમની બુકિંગ રદ કરી દીધી. યુનિવર્સિટીએ જણાવ્યું કે 10 ઑગસ્ટ 2026ના રોજ બપોરે 3 વાગ્યાથી સાંજે 6 વાગ્યા સુધી યોજાનારા કાર્યક્રમ અંગે સંપૂર્ણ તથ્યો જાહેર કરવામાં આવ્યા ન હોવાથી SSS-1 ઑડિટોરિયમની બુકિંગ રદ કરવામાં આવી છે.
JNU is a democratic and decentralised institution. The permission was given by Dean, SSS who has taken action as well in cancelling the event.
The booking of the auditorium SSS-1 stands cancelled because of non-disclosure of the full facts about the program which is going to… pic.twitter.com/SsEsMO3muT
— Jawaharlal Nehru University (JNU) (@JNU_official_50) August 9, 2026
યુનિવર્સિટીના નિવેદનમાં વારંવાર આ વાત પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે કે કાર્યક્રમ સંબંધિત સંપૂર્ણ તથ્યો અને વિગતો ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવી નહોતી. પ્રશાસનનું કહેવું છે કે યુનિવર્સિટીના ઑડિટોરિયમ અને અન્ય જાહેર સ્થળોના ઉપયોગ માટે નક્કી કરાયેલી પ્રક્રિયાનું પાલન કરવું જરૂરી છે. કાર્યક્રમનું સ્વરૂપ અને તેની સાથે જોડાયેલી સંપૂર્ણ માહિતી પ્રશાસનને ઉપલબ્ધ કરાવવી પણ આ પ્રક્રિયાનો જ એક ભાગ છે. JNUએ તેને પ્રશાસનિક પ્રક્રિયા હેઠળ લેવાયેલો નિર્ણય ગણાવ્યો છે.
ABVPએ વિરોધ કેમ કર્યો?
કાર્યક્રમ રદ કરવામાં આવે તે પહેલાં ABVPએ આ બુકિંગ વિરુદ્ધ પ્રદર્શન કર્યું હતું અને આરોપ લગાવ્યો હતો કે JNU પ્રશાસને કથિત ‘એન્ટી નેશનલ’ ઉમર ખાલિદની પુસ્તક પર કાર્યક્રમ માટે બુકિંગની મંજૂરી કેવી રીતે આપી. ABVPએ તેના વિરોધમાં સોશિયલ મીડિયા પર પણ મોટું અભિયાન ચલાવ્યું.
‘એન્ટી નેશનલ’નો આરોપ કેમ?
ઉમર ખાલિદ JNUના પૂર્વ વિદ્યાર્થી અને ડાબેરી કાર્યકર છે. તેમના પર ‘એન્ટી નેશનલ’નું લેબલ મુખ્યત્વે બે મામલાઓને કારણે લાગ્યું છે. ફેબ્રુઆરી 2016માં JNUમાં અફઝલ ગુરુને આપવામાં આવેલી ફાંસીના વિરોધમાં એક કાર્યક્રમ યોજાયો હતો. તેમાં કથિત રીતે ‘ભારત તેરે ટુકડે હોંગે’ જેવા નારા લગાવવામાં આવ્યા હતા. જોકે, આ દાવા અંગે વિવાદ રહ્યો છે અને તેની સચ્ચાઈ અંગે સતત પ્રશ્નો ઉઠતા રહ્યા છે. BJP, કેટલાક ન્યૂઝ ચેનલો અને ABVPએ ઉમર ખાલિદ, કન્હૈયા કુમાર સહિત અન્ય લોકોને ‘એન્ટી નેશનલ’ અને ‘ટુકડે-ટુકડે ગેંગ’ તરીકે ઓળખાવ્યા હતા. દિલ્હી પોલીસે રાજદ્રોહ અને ષડયંત્રના આરોપ લગાવ્યા હતા. પરંતુ હજુ સુધી કંઈપણ સાબિત થયું નથી. સ્થિતિ એવી છે કે બાદમાં કેટલીક ફોરેન્સિક રિપોર્ટમાં વાયરલ વિડિયો સાથે ચેડાં થયેલા હોવાનું સામે આવ્યું હતું. ઉમર ખાલિદને જામીન મળ્યા હતા. કેસ હજુ પણ બાકી છે, પરંતુ કોઈ સજા થઈ નથી.
2020 દિલ્હી રમખાણનો મામલો
દિલ્હી પોલીસનો આરોપ છે કે ઉમર ખાલિદ CAA-NRC વિરોધ પ્રદર્શનો દરમિયાન ‘ચક્કા જામ’ની રણનીતિ બનાવીને રમખાણના ષડયંત્રના મુખ્ય સૂત્રધાર હતા. હિંસા ભડકાવવી, દેશની છબી ખરાબ કરવી, સરકારને અસ્થિર કરવાની કોશિશ કરવી, હત્યા, રમખાણ સહિતના આરોપો લગાવવામાં આવ્યા હતા. તેમના ભાષણો, વોટ્સએપ ગ્રુપ, બેઠકો અને સાક્ષીઓના નિવેદનોના આધારે પોલીસે ચાર્જશીટ દાખલ કરી હતી. પોલીસનું કહેવું છે કે તેઓ દિલ્હીમાં હાજર નહોતા, પરંતુ ‘રિમોટ કન્ટ્રોલ’થી ષડયંત્ર ચલાવવામાં આવ્યું.
આ બધું હોવા છતાં છ વર્ષમાં પોલીસે હજુ સુધી ટ્રાયલ પણ શરૂ કરાવી શકી નથી. અત્યાર સુધી કંઈપણ સાબિત થયું નથી. હાલમાં ઉમર ખાલિદ તિહાર જેલમાં છે. તેમના જામીન વારંવાર નકારવામાં આવ્યા છે. કેસ હજુ બાકી છે. અદાલતે હજુ સુધી તેમને દોષિત જાહેર કર્યા નથી.
કાર્યક્રમના એક દિવસ પહેલાં બુકિંગ રદ
બહેરહાલ, ઉમરની પુસ્તક પર આ કાર્યક્રમ 10 ઑગસ્ટે યોજાવાનો હતો અને યુનિવર્સિટીએ તેના એક દિવસ પહેલાં જ ઑડિટોરિયમની બુકિંગ રદ કરી દીધી. જેના કારણે કાર્યક્રમના આયોજકો સામે હવે કાર્યક્રમ સ્થળ અંગે સ્થિતિ બદલાઈ ગઈ છે. જોકે, ઉપલબ્ધ માહિતીમાં એ સ્પષ્ટ નથી કે આયોજકો કોઈ બીજા સ્થળે કાર્યક્રમ યોજશે કે પછી કાર્યક્રમને મુલતવી રાખવામાં આવશે.
યુનિવર્સિટી તરફથી પણ હજુ એ સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું નથી કે કાર્યક્રમ માટે કોઈ વૈકલ્પિક સ્થળની મંજૂરી આપવામાં આવી છે કે નહીં.
