Justice Yashwant Verma Resignation: સરકારી આવાસમાંથી મોટી માત્રામાં બળેલા નોટો મળી આવવાના મામલે અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટના જસ્ટિસ યશવંત વર્માએ આખરે રાજીનામું આપી દીધું. છેલ્લા એક વર્ષથી આ મામલો ન્યાયતંત્રની વિશ્વસનીયતા અને પ્રતિષ્ઠા માટે સવાલ બનેલો હતો. જોકે રાજીનામાં માત્રથી બધી વસ્તુઓ સાચી થઈ જતી નથી.
ભ્રષ્ટાચાર પર ચર્ચા
દેશની અદાલતો, ખાસ કરીને સુપ્રીમ કોર્ટને લોકશાહીની સૌથી મજબૂત સંસ્થાઓમાં માનવામાં આવે છે, પરંતુ જસ્ટિસ વર્મા કેસે ન્યાયતંત્રની જવાબદારી અને ભ્રષ્ટાચારની સમસ્યા પર મોટી ચર્ચા છેડી દીધી. આશરે એક વર્ષ પહેલા, 14 માર્ચે જસ્ટિસ વર્માના દિલ્હી સ્થિત સરકારી આવાસમાંથી બળેલા નોટો મળ્યા હતા. ત્યારે તેમની નિમણૂક દિલ્હી હાઈકોર્ટમાં હતી. ત્યાંના ચીફ જસ્ટિસનો રિપોર્ટ, સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા ગઠિત ત્રણ જજોની પેનલની તપાસ અને સંસદમાં મહાભિયોગ પ્રસ્તાવ – આ મામલો જેટલો લાંબો ખેંચાઈ રહ્યો હતો, જનતાના મનમાં તેટલી શંકાઓ પેદા થઈ રહી હતી.
ગરિમાને ઠેસ
કાયદેસર રીતે આ રાજીનામું પહેલા જ થઈ જવું જોઈતું હતું. ગયા વર્ષે ઓગસ્ટમાં સુપ્રીમ કોર્ટે ઇન-હાઉસ કમિટી વિરુદ્ધ જસ્ટિસ વર્માની પડકારને ફગાવી દીધી હતી. ત્યારબાદ તેમની વિરુદ્ધ મહાભિયોગનો રસ્તો સાફ થઈ ગયો હતો. આ પહેલા તેમની બદલી દિલ્હીથી અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટ કરી દેવામાં આવી હતી અને સુનાવણીથી અલગ રાખવામાં આવ્યા હતા. ત્યારબાદ પણ તેમના પદ પર જળવાઈ રહેવાથી ન્યાયતંત્રની ગરિમાને ઠેસ પહોંચી.
સુપ્રીમ કોર્ટના પ્રયાસ
ઘણીવાર વ્યક્તિગત વ્યવહાર સંસ્થાની છબી પર ભારે પડે છે. આ કેસ સાથે પણ એવું જ હતું, તેથી સુપ્રીમ કોર્ટે ખૂબ જ સંવેદનશીલતા દાખવી. ઇન-હાઉસ તપાસ કરાવવી અને દિલ્હી હાઈકોર્ટના ચીફ જસ્ટિસના રિપોર્ટને સાર્વજનિક કરવામાં આવવો તે પારદર્શિતાની દિશામાં એક મોટું પગલું હતું. આ ઘટના બાદ જ સુપ્રીમ કોર્ટના ન્યાયાધીશોએ પોતાની સંપત્તિની વિગતો સાર્વજનિક કરવા અંગે સહમતિ દર્શાવી હતી. ત્યારે એવું જ માનવામાં આવ્યું હતું કે જસ્ટિસ વર્મા કેસને જોતા આવું કરવામાં આવ્યું છે.
ઝડપની જરૂર
દેશમાં અત્યાર સુધી હાઈકોર્ટ કે સુપ્રીમ કોર્ટના કોઈ પણ ન્યાયાધીશને મહાભિયોગ દ્વારા હટાવવામાં આવ્યા નથી. આ વખતે પણ નૌબત ન આવી, પરંતુ એ જરૂર સમજાયું કે આવા મામલાઓમાં ન્યાયતંત્રના કામકાજમાં દખલગીરી વગર પ્રક્રિયાને ઝડપી બનાવવાની જરૂર છે. આને વધુ સ્પષ્ટ અને સમયબદ્ધ બનાવી શકીએ છીએ. ન્યાય બધા માટે સમાન છે – એવું હોય અને દેખાય પણ. ન્યાયતંત્ર જનતાની અપેક્ષાઓનો છેલ્લો દરવાજો છે. આ અપેક્ષાને ઠેસ પહોંચાડનારી કોઈ પણ ઘટના પર ત્વરિત અને કડક કાર્યવાહી થવી જોઈએ.
