K Annamalai Tamil Nadu Politics: ભાજપથી અંતર, મોદી સરકાર પર પ્રહાર — શું અન્નામલાઈ નવી રાજકીય જમીન તૈયાર કરી રહ્યા છે?

Arati Parmar
12 Min Read

K Annamalai Tamil Nadu Politics: ભારતીય જનતા પાર્ટીથી અલગ થઈને સ્વતંત્ર રાજકીય આંદોલન શરૂ કર્યાના અને તેને મજબૂત બનાવ્યાના ચાર મહિના પછી, તમિલનાડુ ભાજપ એકમના પૂર્વ પ્રમુખ કે. અન્નામલાઈ નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વ હેઠળની કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા કૉકરોચ જનતા પાર્ટી (CJP)ના પ્રદર્શનકારીઓ સાથે વ્યવહાર કરવાની રીતની આકરી ટીકા કરવા બદલ ચર્ચામાં છે.

21 ઑક્ટોબરે અન્નામલાઈએ X પરની એક પોસ્ટમાં મોદી સરકાર પર 12 વર્ષથી વધુ સમય સુધી સત્તામાં રહ્યા બાદ “એક દુશ્મન ઊભો કરવાનો” આરોપ મૂક્યો. તેમણે પ્રદર્શનકારીઓ વિરુદ્ધ પોલીસ કાર્યવાહી અંગે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના 2011ના નિવેદનનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો. તેનાથી તેમના વલણમાં સ્પષ્ટ ફેરફાર જોવા મળ્યો.

- Advertisement -

અન્નામલાઈ ઑગસ્ટ 2020માં ભાજપમાં જોડાયા હતા. તે પહેલાં તેમણે ગયા વર્ષે મે મહિનામાં ભારતીય પોલીસ સેવા (IPS)માંથી રાજીનામું આપ્યું હતું.

- Advertisement -

રાજકીય વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે તેમનાં નિવેદનો એક વિચારપૂર્વક ઘડવામાં આવેલી કોશિશનો ભાગ છે. તેનો હેતુ એવી રાજકીય પરિસ્થિતિમાં પોતાની અલગ ઓળખ ઊભી કરવાનો છે, જે 2024માં વિજયના નેતૃત્વ હેઠળની તમિલગા વેત્રી કઝગમ (TVK)ની જીત પછી બદલાઈ ગઈ છે.

ભાજપની તમિલનાડુની વ્યૂહરચનાને લઈને મતભેદોનો ઉલ્લેખ કરતાં અને “વી ધ લીડર્સ” આંદોલન શરૂ કર્યા પછીથી અન્નામલાઈનું ધ્યાન પાયાના સ્તરે પોતાની તાકાત વધારવા પર રહ્યું છે. તેમનો હેતુ સ્થાનિક સ્વરાજ્યની ચૂંટણીઓમાં ઝંપલાવવાનો અને 2031 સુધીમાં તમિલનાડુના રાજકારણમાં વધુ મોટી ભૂમિકા મેળવવાનો છે.

- Advertisement -

રાજકીય વિશ્લેષકોએ કહ્યું કે CJP વિવાદ તેમને ભાજપથી અલગ ઓળખ બનાવવાની તક આપે છે. આ એવો મુદ્દો છે જે પક્ષીય રાજકારણથી આગળ વધે છે — પ્રદર્શન કરવાનો અધિકાર.

વિશ્લેષકોએ વધુમાં કહ્યું કે અન્નામલાઈની વાત માત્ર પોલીસ કાર્યવાહીને લઈને અસંમતિ પૂરતી મર્યાદિત નથી. તેઓ એ સવાલ પણ ઉઠાવી રહ્યા છે કે શું સરકાર પોતાના ટીકાકારોને રાષ્ટ્રવિરોધી અને વિદેશી એજન્ટ ગણાવીને યોગ્ય પ્રક્રિયા સાથે જોડાયેલા વાજબી સવાલોના જવાબ આપવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે.

તેમણે એ સવાલ પણ ઉઠાવ્યો છે કે શું CJP સામે ભાજપની પ્રતિક્રિયા અજાણતાં જ આ દબાણજૂથને પ્રચાર આપી રહી છે અને તેને રાજકીય તાકાત તરીકે ઊભરવામાં મદદ કરી રહી છે.

શું રાજકીય જમીન તૈયાર કરી રહ્યા છે?

રાજકીય ટીકાકાર મુકુંદ પદ્મનાભને કહ્યું કે અન્નામલાઈનું આ નવું પગલું ભાજપથી સંપૂર્ણપણે અંતર જાળવ્યા વિના પોતાની રાજકીય ઓળખને ભાજપથી અલગ દર્શાવવાનો પ્રયાસ હોઈ શકે છે.

તેમણે કહ્યું, “મને લાગે છે કે અન્નામલાઈએ પોતાના માટે રાજકીય જગ્યા બનાવવાની અને ભાજપનો ભાગ રહીને જે ઓળખ ઊભી થઈ હતી તેનાથી પોતાની ઓળખ અલગ કરવાની જરૂર છે. તેમણે TVKની જીત દ્વારા યુવાનોની તાકાત જોઈ છે અને એ પણ જોયું છે કે CJPએ લોકોને પોતાની સાથે જોડવાનો પ્રયાસ કેવી રીતે કર્યો છે. તેઓ યુવાનોમાં પોતાના માટે જગ્યા બનાવવા માગે છે.”

જોકે, પદ્મનાભને અન્નામલાઈના વલણને ભાજપની વિચારધારાથી સંપૂર્ણપણે અલગ થવા તરીકે જોવાથી સાવચેત રહેવાની સલાહ આપી. તેના બદલે, તેઓ તમિલનાડુ ભાજપના પૂર્વ પ્રમુખને એવી રાજકીય ઓળખ બનાવવાનો પ્રયાસ કરતા જુએ છે, જેમાં મોટા વર્ગનો સમાવેશ થાય. તેમાં યુવાનો અને વિવિધ સમુદાયોના લોકો પણ સામેલ છે.

20 ઑક્ટોબરે, એટલે કે CJPના પ્રદર્શનકારીઓ વિરુદ્ધ પોલીસ કાર્યવાહીની ટીકા કરતી તેમની પોસ્ટના એક દિવસ પહેલાં, અન્નામલાઈએ RSSના વડા મોહન ભાગવતના એ નિવેદનનું સ્વાગત કર્યું હતું, જેમાં તેમણે કહ્યું હતું કે ભારત તમામ સમુદાયોના લોકોનું છે અને દેશમાં મુસ્લિમો તથા અન્ય ધર્મોના લોકો માટે પણ જગ્યા છે. અન્નામલાઈએ કહ્યું હતું કે જે હિંદુઓ તેનાથી વિપરીત દાવો કરે છે, તેઓ ખોટા છે.

પદ્મનાભનના જણાવ્યા અનુસાર, આવાં નિવેદનો દર્શાવે છે કે તેઓ સંતુલન જાળવીને પોતાના માટે થોડી રાજકીય જગ્યા બનાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે.

પદ્મનાભને કહ્યું, “તેઓ પોલીસ કાર્યવાહીના કેટલાક કિસ્સાઓને ભાજપની વ્યાપક વિચારધારાત્મક સ્થિતિથી અલગ કરી રહ્યા છે. આને અત્યાર સુધીના તેમના સમગ્ર વલણમાંથી પીછેહઠ તરીકે જોઈ શકાય નહીં.” તેમણે કહ્યું કે અન્નામલાઈ યુવાનોની ભાગીદારી, સૌને સાથે લઈને ચાલવું અને સરમુખત્યારશાહી જેવી કાર્યપદ્ધતિઓનો વિરોધ મુખ્ય મુદ્દા હોય તેવાં વલણો શોધતા જણાય છે.

પરંતુ તેમણે એમ પણ કહ્યું કે પૂર્વ IPS અધિકારીની રાજકીય વ્યૂહરચના વિશે અત્યારે કોઈ ચોક્કસ અભિપ્રાય બાંધવો ઉતાવળ ગણાશે.

પદ્મનાભને કહ્યું, “આનાથી સ્પષ્ટ સંકેત મળે છે કે તેઓ રાજકીય રીતે કંઈક કરવાની તૈયારી કરી રહ્યા છે.” જોકે, તેમણે એમ પણ કહ્યું કે તેઓ કઈ રીતે અને કેટલી હદ સુધી પોતાનું રાજકીય વલણ બદલી રહ્યા છે, તે હજુ સ્પષ્ટ નથી.

‘અન્નામલાઈ ખૂબ મૂંઝવણમાં જણાય છે’

અન્ય રાજકીય વિશ્લેષકોએ કહ્યું કે અન્નામલાઈનું વર્તમાન રાજકીય વલણ એકસમાન જણાતું નથી અને તેમનાં તાજેતરનાં નિવેદનો ફરીથી રાજકારણમાં પોતાની પકડ મજબૂત કરવાનો પ્રયાસ પણ હોઈ શકે છે.

જોકે, તેમણે એક સાવચેતી પણ દર્શાવી. કેન્દ્ર સરકારની ટીકા કરવાથી તેમને ભાજપથી અંતર બનાવવામાં મદદ મળી શકે છે, પરંતુ તેનાથી આપમેળે તેમને સંગઠનનું માળખું, લોકોનું વ્યાપક સમર્થન કે ચૂંટણી લડવાનો કોઈ સ્પષ્ટ માર્ગ મળી જતો નથી.

રાજકીય વિશ્લેષક સુમંત રમને કહ્યું, “રાજકીય નેતા તરીકે અન્નામલાઈ ખૂબ મૂંઝવણમાં જણાય છે અને તેમને પોતાને પણ પોતાની રાજકીય સ્થિતિ સ્પષ્ટ નથી. ભાજપ છોડ્યા પછી તમિલનાડુમાં તેમની પકડ નબળી પડી છે અને વધુ ધ્યાન ખેંચવામાં નિષ્ફળ રહ્યા બાદ હવે તેઓ આ નિવેદન સાથે સામે આવ્યા છે.”

તેમના જણાવ્યા અનુસાર, CJP અંગે અન્નામલાઈનું વલણ તાત્કાલિક કોઈ મોટો રાજકીય લાભ નહીં અપાવે. ખાસ કરીને એટલા માટે કે વિપક્ષી પક્ષો અને પ્રાદેશિક રાજકીય શક્તિઓએ હજુ સુધી મતદાર યાદીના વિશેષ સઘન પુનરીક્ષણ (SIR) અને તેના કારણે શરૂ થયેલાં પ્રદર્શનો અંગે એકસમાન વ્યૂહરચના અપનાવી નથી.

રમને કહ્યું, “CJPની પકડ પણ થોડી નબળી પડતી જણાય છે. સંગઠન પોતાની દિશામાં આગળ વધી રહ્યું છે, INDIA ગઠબંધન પોતાની દિશામાં અને પ્રાદેશિક પક્ષો SIR તથા પ્રદર્શનોને લઈને પોતાની-પોતાની વ્યૂહરચના અપનાવી રહ્યા છે. તેઓ એકજૂથ નથી અને અન્નામલાઈનું વલણ આ મુદ્દાને બહુ મોટી રાજકીય તાકાત આપતું નથી.”

તેમણે કહ્યું કે ભાજપના પૂર્વ નેતાનું રાજકીય ભવિષ્ય હજુ સ્પષ્ટ નથી.

રમને કહ્યું કે લાંબા ગાળે ભાજપમાં તેમની વાપસીની શક્યતાને સંપૂર્ણપણે નકારી શકાય નહીં. પરંતુ નજીકના ભવિષ્યમાં અન્નામલાઈ તમિલનાડુમાં મોટી રાજકીય તાકાત બને તેવી શક્યતા ઓછી છે.

શૈક્ષણિક ક્ષેત્રના નિષ્ણાત અને રાજકીય વિશ્લેષક રામુ મણિવન્નને કહ્યું કે અન્નામલાઈનો રાજકીય ઉદય તમિલનાડુમાં ભાજપે તેમને પોતાના મુખ્ય રાજકીય ચહેરા તરીકે તૈયાર કરવા માટે કરેલા રોકાણ સાથે ઘણો સંબંધિત હતો. જોકે, વિજયનો ઉદય, તમિલનાડુ ભાજપની અંદરના મતભેદો અને પક્ષના રાજકીય ભવિષ્ય અંગેની તેની વિચારસરણીને કારણે દિશા બદલવામાં ભૂમિકા ભજવાઈ.

મણિવન્નને કહ્યું કે ભાજપની વ્યાપક યોજનામાં અન્નામલાઈને મુખ્યમંત્રી પદના સંભવિત ચહેરા તરીકે તૈયાર કરવાનો સમાવેશ થતો હતો. પરંતુ પાછળથી આ યોજનાને પાછળ ધકેલી દેવામાં આવી, ત્યારબાદ તેમણે પોતાના રાજકીય ભવિષ્ય અંગે ફરીથી વિચારવું પડ્યું. તેમણે કહ્યું કે TVKનો મોટી રાજકીય તાકાત તરીકે ઉદય થવાથી અન્નામલાઈની શક્યતાઓ વધુ મુશ્કેલ બની ગઈ છે. જ્યાં વિજય ખૂબ ઓછા સમયમાં મોટું રાજકીય સમર્થન ઊભું કરવામાં સફળ રહ્યા છે, ત્યાં અન્નામલાઈ સામે હવે ભાજપના સંગઠનાત્મક સમર્થન વિના પોતાનો સ્વતંત્ર આધાર ઊભો કરવાનો પડકાર છે.

મણિવન્નને કહ્યું, “ભાજપને લાગ્યું કે અન્નામલાઈ પર કરવામાં આવેલું રોકાણ અપેક્ષા મુજબનાં પરિણામો આપી રહ્યું નથી. પક્ષે આંતરિક મતભેદોનો પણ સામનો કરવાનો હતો અને તેણે રાજ્યમાં દ્રવિડ પક્ષોના વર્ચસ્વને તોડવા તથા TVKના ઉદયને પરોક્ષ રીતે સમર્થન આપવાની અલગ રાજકીય દિશા પસંદ કરી. અન્નામલાઈએ આ નિર્ણયનાં પરિણામોનો સામનો કરવો પડ્યો.”

તેમણે કહ્યું, “TVKની જીત પાછળ ચોક્કસપણે એક વ્યવસ્થા અને વ્યૂહરચના છે અને અન્નામલાઈ તેનાથી વાકેફ છે. જ્યારે ભાજપે અપનાવેલી રાજકીય દિશા તેમના પોતાના રાજકીય લક્ષ્યની વિરુદ્ધ જવા લાગી, ત્યારે તેમણે અલગ થવાનો નિર્ણય લીધો. દ્રવિડ પક્ષો કદાચ તેમના પર વિશ્વાસ નહીં કરે અને ભાજપ પણ તેમને પાછા લેવા અંગે ખચકાઈ શકે છે. હવે તેમણે પોતાનું રાજકીય ભવિષ્ય જાતે ઘડવું પડશે.”

તેમણે વધુમાં કહ્યું કે ભાજપની અન્નામલાઈ દ્વારા કરવામાં આવતી ટીકા સતત વધુ સ્પષ્ટ થઈ રહી છે. બીજી તરફ, રાજ્યમાં કથિત ભ્રષ્ટાચાર અથવા નશીલા પદાર્થોના ઉપયોગ જેવા મુદ્દાઓ પર વિજય અને TVK સરકાર સામે તેમણે એટલું જ ટકરાવભર્યું વલણ અપનાવ્યું નથી.

મણિવન્નને કહ્યું, “તેમણે હજુ સુધી ખુલ્લેઆમ વિજયની ટીકા કરી નથી, પરંતુ હવે તેઓ ભાજપના ટીકાકાર છે અને આ વાત ઘણી સ્પષ્ટ છે.”

Share This Article