Largest railway station in India: દરરોજ લાખો લોકો ટ્રેન દ્વારા મુસાફરી કરે છે. આઝાદી પહેલા અને આજ સુધીનો રેલ્વેનો ઈતિહાસ જોવામાં આવે તો મોટા અને આધુનિક રેલ્વે સ્ટેશનોનું મહત્વ ઘણું વધારે છે. જ્યારે મોટા રેલ્વે સ્ટેશનની વાત આવે ત્યારે સામાન્ય રીતે દિલ્હી અથવા મુંબઈ જેવા મોટા શહેરોના નામ મગજમાં આવે છે પરંતુ સત્ય આનાથી અલગ છે. ભારતનું સૌથી મોટું રેલ્વે સ્ટેશન તેના વિશાળ વિસ્તાર, પ્લેટફોર્મની સંખ્યા અને 172 વર્ષ જૂનું હોવાને કારણે ઐતિહાસિક મહત્વ જાળવી રાખ્યું છે. આનાથી જોડાયેલી જાણકારી જીકે (GK) ના દૃષ્ટિકોણથી પણ મહત્વપૂર્ણ છે, તેથી અહીં જાણો વિગતમાં.
દિલ્હી કે મુંબઈ નહીં, પશ્ચિમ બંગાળમાં છે સૌથી મોટું રેલ્વે સ્ટેશન
er.indianrailways.gov.in મુજબ, ભારતનું સૌથી મોટું રેલ્વે સ્ટેશન દિલ્હી કે મુંબઈમાં નહીં, પરંતુ પશ્ચિમ બંગાળના હાવડામાં છે. દેશનું સૌથી મોટું રેલ્વે સ્ટેશન હાવડા જંક્શનને કહેવામાં આવે છે. આ દેશના સૌથી જૂના અને સૌથી મોટા વર્તમાન રેલ્વે સ્ટેશનોમાંનું એક છે.
હાવડા રેલ્વે સ્ટેશન પર પ્લેટફોર્મની સંખ્યા 23 છે. નવી દિલ્હી રેલ્વે સ્ટેશનમાં આશરે 16 પ્લેટફોર્મ છે જ્યારે મુંબઈના છત્રપતિ શિવાજી મહારાજ ટર્મિનસ (CSMT) માં આશરે 18 પ્લેટફોર્મ છે.
પૂર્વી રેલ્વેનું મુખ્ય કેન્દ્ર છે હાવડા જંક્શન
હાવડા જંક્શન (Howrah Junction) ને પ્લેટફોર્મની સંખ્યા, મુસાફરોની અવરજવર અને કામગીરીની ક્ષમતાની દૃષ્ટિએ પણ પ્રથમ સ્થાને માનવામાં આવે છે. તે ઘણા વર્ષોથી વિકસિત થઈને વિશ્વના સૌથી વ્યસ્ત ટ્રેન સ્ટેશનોમાંનું એક બની ગયું છે. આ સ્ટેશન પૂર્વી રેલ્વેનું મુખ્ય કેન્દ્ર છે અને કોલકાતાને ભારતના અન્ય મુખ્ય શહેરો સાથે જોડવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે.
1854માં થઈ હતી સ્થાપના, 172 વર્ષ જૂનો છે ઈતિહાસ
હાવડા જંક્શન માત્ર એક રેલ્વે સ્ટેશન નથી પરંતુ એક ઐતિહાસિક ધરોહર પણ છે. તેનું નિર્માણ બ્રિટિશ કાળમાં થયું હતું. તેનો ઈતિહાસ 172 વર્ષ જૂનો છે કારણ કે 1854માં ઈસ્ટ ઈન્ડિયા કંપનીએ તેની સ્થાપના કરી હતી. 15 ઓગસ્ટ 1854ના રોજ આ સ્ટેશન પરથી હાવડા-હુગલી મેઈન લાઈન પર પહેલી પેસેન્જર ટ્રેન ચાલી હતી, જેણે ભારતીય રેલ્વેમાં એક નવા યુગની શરૂઆત કરી હતી. સમયની સાથે તેને આધુનિકતા સાથે જોડવામાં આવ્યું છે.
હાવડા જંક્શન સાથે જોડાયેલા ફેક્ટ્સ
હાવડા જંક્શન ભારતના પશ્ચિમ બંગાળમાં સ્થિત સૌથી જૂના રેલ્વે સ્ટેશનોમાંનું એક છે.
હાવડા સ્ટેશનથી 15 ઓગસ્ટ 1854ના રોજ પહેલી જાહેર ટ્રેન હાવડા-હુગલી લાઈન પર ચાલી હતી.
હાવડા જંક્શન વિશ્વના સૌથી વ્યસ્ત રેલ્વે સ્ટેશનોમાંનું એક છે, જ્યાં દરરોજ 10 લાખથી વધુ મુસાફરો આવે છે-જાય છે.
આ સ્ટેશન પર કુલ 23 પ્લેટફોર્મ છે, જેનાથી તે વિશ્વના સૌથી મોટા સ્ટેશનોમાં સામેલ છે.
1905માં હાવડા સ્ટેશન પર 6 નવા પ્લેટફોર્મ ઉમેરવામાં આવ્યા હતા.
1984માં બીજા 8 પ્લેટફોર્મ બન્યા પછી તેમની સંખ્યા 15 થઈ ગઈ હતી.
1992માં નવા ટર્મિનલ કોમ્પ્લેક્સ સાથે 4 વધારાના પ્લેટફોર્મ ઉમેરવામાં આવ્યા હતા.
2009માં વિસ્તરણ પછી હાવડા સ્ટેશન પર કુલ 23 પ્લેટફોર્મ થઈ ગયા હતા.
હાવડા સ્ટેશન કોલકાતાને દિલ્હી, મુંબઈ, ચેન્નાઈ અને બેંગલુરુ જેવા મુખ્ય શહેરો સાથે જોડે છે.
દરરોજ 100 થી વધુ લાંબા અંતરની ટ્રેનોનું સંચાલન
હાવડા સ્ટેશન પર દરરોજ લગભગ 450 લોકલ અને 100 થી વધુ લાંબા અંતરની ટ્રેનો સંચાલિત થાય છે. આ સ્ટેશનનું મહત્વ એટલા માટે પણ વધી જાય છે કારણ કે તે હાવડા બ્રિજ (રવીન્દ્ર સેતુ) ની પાસે સ્થિત છે, જે કોલકાતાની ઓળખ છે. હાવડા જંક્શન પરથી દરરોજ લાખો મુસાફરો પસાર થાય છે, જેનાથી તે ભારતના સૌથી વ્યસ્ત રેલ્વે સ્ટેશનોમાં પણ સામેલ થઈ જાય છે.
