Mahatma Gandhi hospital after shooting: ગાંધીજીને ગોળી વાગ્યા પછી હોસ્પિટલ કેમ ન લઈ જવાયા? ગાંધીભક્તોના વલણ પર પણ ઉઠે છે સવાલ!
30 જાન્યુઆરી, 1948… નથુરામ ગોડસેએ બિરલા હાઉસમાં પ્રાર્થના સભા તરફ જતા મહાત્મા ગાંધી પર ત્રણ ગોળીઓ ચલાવી.
પરંતુ ગોળી વાગ્યા પછીની ઘટનાઓ પણ એટલી જ મહત્વની છે.
ગાંધીજીને તાત્કાલિક હોસ્પિટલ લઈ જવાને બદલે બિરલા હાઉસના તેમના રૂમમાં લઈ જવામાં આવ્યા હતા.
સરકારી Gandhi Smritiના સત્તાવાર વર્ણન મુજબ, અભા અને મનુએ અન્ય લોકોની મદદથી ગાંધીજીને તેમના રૂમમાં પહોંચાડ્યા. ડૉ. ડી.પી. ભાર્ગવ ગોળીબારની લગભગ 10 મિનિટ બાદ પહોંચ્યા અને તેમણે જણાવ્યું કે ગાંધીજીને બચાવવું શક્ય નહોતું.
“Gandhi Smriti — ભારત સરકાર” (https://reference-url-citation.invalid/3)
પરંતુ અહીં એક સવાલ તો ઊભો થાય છે—
ગોળી વાગ્યા પછી ગાંધીજીને હોસ્પિટલ કેમ ન લઈ જવાયા?
31 જાન્યુઆરી, 1948ના The Hinduના સમકાલીન અહેવાલમાં નોંધાયું હતું કે ગાંધીજીને સાંજે 5:12 વાગ્યે ગોળી વાગી અને લગભગ 15 મિનિટ બાદ તેમનું અવસાન થયું.
“The Hindu — 31 January 1948 Archive” (https://reference-url-citation.invalid/4)
તે જ સમયના The Guardianના અહેવાલમાં તેમને બિરલા હાઉસની અંદર લઈ જવામાં આવ્યા અને લગભગ અડધા કલાક બાદ તેમનું મૃત્યુ થયું હોવાનું નોંધાયું હતું.
“The Guardian — 31 January 1948 Archive” (https://reference-url-citation.invalid/5)
અહીંથી સવાલ એ નથી કે ગોડસેની ગોળી જીવલેણ હતી કે નહીં—તે તો ઐતિહાસિક હકીકત છે.
સવાલ એ છે કે—
શું ગોળી વાગ્યા પછી તાત્કાલિક હોસ્પિટલ લઈ જવાની કોઈ શક્યતા હતી?
જો નહોતી, તો તેનું કારણ શું હતું?
અને જો હતી, તો ગાંધીજીને હોસ્પિટલ કેમ ન લઈ જવાયા?
આ સવાલોના જવાબ ભાવના કે ભક્તિથી નહીં, ઉપલબ્ધ ઐતિહાસિક દસ્તાવેજો અને તબીબી પુરાવાઓના આધારે શોધવા જોઈએ.
ઇતિહાસમાં માત્ર હત્યારાની ગોળી જ નહીં,
ગોળી વાગ્યા પછી શું થયું તે પણ મહત્વનું છે.
Sources:
• Gandhi Smriti & Darshan Samiti, Government of India
• The Hindu, 31 January 1948
• The Guardian, 31 January 1948
