Mahmud Ghaznavi: મહેમૂદ ગઝનવી વિશે તો તમે સાંભળ્યું જ હશે જેના આક્રમણ અને લૂંટફાટના કાળા કારનામાઓથી તત્કાલીન ઐતિહાસિક ગ્રંથોના પાના ભરેલા છે. મહેમૂદ ગઝનવી મધ્ય અફઘાનિસ્તાનમાં કેન્દ્રિત ગઝનવી વંશનો એક મહત્વપૂર્ણ શાસક હતો જે પૂર્વી ઈરાન ભૂમિમાં સામ્રાજ્ય વિસ્તાર માટે જાણીતો છે. તે તુર્ક મૂળનો હતો અને પોતાના સમકાલીન (અને પછીના) સલજૂક તુર્કોની જેમ પૂર્વમાં એક સુન્ની ઇસ્લામી સામ્રાજ્ય બનાવવામાં સફળ થયો.
તેના દ્વારા જીતવામાં આવેલા પ્રદેશોમાં આજનું પૂર્વી ઈરાન, અફઘાનિસ્તાન અને સંલગ્ન મધ્ય-એશિયા (સંયુક્ત રીતે ખોરાસાન), પાકિસ્તાન અને ઉત્તર-પશ્ચિમ ભારત સામેલ હતા. પરંતુ શું તમે જાણો છો આ ક્રૂર આક્રમણકારીનું મૃત્યુ કેવી રીતે અને ક્યારે થયું? આજે અમે તમને જણાવીએ છીએ આ તુર્ક શાસક વિશે અને ભારતમાં તેના દ્વારા કરવામાં આવેલા આક્રમણો વિશે.
17 વાર લૂંટ્યું હતું ભારતને
મહેમૂદ ગઝનવી યમીની વંશના તુર્ક સરદાર ગઝનીના શાસક સુબુક્તગીનનો પુત્ર હતો. તેનો જન્મ ઈ.સ. 971માં થયો, 27 વર્ષની વયે ઈ.સ. 998માં તે શાસનાધ્યક્ષ બન્યો હતો. મહેમૂદ બાળપણથી ભારતવર્ષની અપાર સમૃદ્ધિ અને ધન-દોલત વિશે સાંભળતો રહ્યો હતો. મહેમૂદ ભારતની દોલત લૂંટીને માલામાલ થવાના સ્વપ્ન જોયા કરતો હતો. તેણે 17 વાર ભારત પર આક્રમણ કર્યું અને અહીંની અપાર સંપત્તિ તે લૂંટીને ગઝની લઈ ગયો હતો. આક્રમણોનો આ સિલસિલો 1001 ઈ.સ. થી આરંભ થયો. મહેમૂદ એટલો વિધ્વંસકારી શાસક હતો કે લોકો તેને મૂર્તિભંજક કહેવા લાગ્યા હતા.
તોડી નાખ્યું શિવલિંગ
મહેમૂદનું સૌથી મોટું આક્રમણ 1026 ઈ.સ.માં કાઠિયાવાડના સોમનાથ મંદિર પર હતું. દેશની પશ્ચિમી સીમા પર પ્રાચીન કુશસ્થલી અને વર્તમાન સૌરાષ્ટ્ર (ગુજરાત) ના કાઠિયાવાડમાં સાગર તટ પર સોમનાથ મહાદેવનું પ્રાચીન મંદિર છે. સ્કંદ પુરાણમાં આનો ઉલ્લેખ મળે છે. ચાલુક્ય વંશનો ભીમ પ્રથમ તે સમયે કાઠિયાવાડનો શાસક હતો.
મહેમૂદના આક્રમણની સૂચના મળતા જ તે ભાગી છૂટ્યો. વિધ્વંસકારી મહેમૂદે સોમનાથ મંદિરનું શિવલિંગ તોડી નાખ્યું. મંદિરને ધ્વસ્ત કર્યું. હજારો પુજારીઓને મોતના ઘાટ ઉતારી દીધા અને તે મંદિરનું સોનું અને ભારે ખજાનો લૂંટીને લઈ ગયો. એકલા સોમનાથમાંથી તેને અત્યાર સુધીની તમામ લૂંટ કરતા વધુ ધન મળ્યું હતું. તેનું અંતિમ આક્રમણ 1027 ઈ.સ.માં થયું. તેણે પંજાબને પોતાના રાજ્યમાં ભેળવી દીધું હતું અને લાહોરનું નામ બદલીને મહેમૂદપુર કરી દીધું હતું. મહેમૂદના આ આક્રમણોથી ભારતના રાજવંશો દુર્બળ થઈ ગયા અને પછીના વર્ષોમાં મુસ્લિમ આક્રમણો માટે અહીંના દ્વાર ખુલી ગયા.
શારીરિક કષ્ટો વેઠ્યા હતા
પોતાના અંતિમ કાળમાં મહેમૂદ ગઝનવી અસાધ્ય રોગોથી પીડિત થઈને અસહ્ય કષ્ટ પામતો રહ્યો હતો. પોતાના દુષ્કર્મોને યાદ કરીને તેને ઘોર માનસિક ક્લેશ હતો. તે શારીરિક અને માનસિક કષ્ટોથી ગ્રસ્ત હતો. તેનું મૃત્યુ સન 1030, એપ્રિલ 30 ગઝનવીમાં મેલેરિયાના કારણે થયું.
