Modi Shah Election Strategy: લોકશાહીમાં હાર-જીત એ સિક્કાની બે બાજુ છે, પરંતુ ભારતીય રાજનીતિમાં નરેન્દ્ર મોદી અને અમિત શાહની જોડીએ એક એવી છાપ ઊભી કરી છે જ્યાં તેમના દાવાઓ ભાગ્યે જ ખોટા પડે છે. સામાન્ય રીતે વિરોધ પક્ષો કે અન્ય નેતાઓના અનુમાનો ઘણીવાર નિષ્ફળ જતા હોય છે, પરંતુ ભાજપના આ બે દિગ્ગજ નેતાઓ જ્યારે આંકડા સાથે જીતનો દાવો કરે છે, ત્યારે તે પરિણામમાં પરિવર્તિત થતો જોવા મળે છે. અમિત શાહને વર્ષોથી ‘રાજનીતિના ચાણક્ય’ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, અને આ ઓળખ તેમને ત્યારે મળી જ્યારે તેમણે ગુજરાતના ગૃહમંત્રી તરીકે કામ શરૂ કર્યું હતું. પ્રશ્ન એ થાય છે કે શું આ માત્ર એક સંયોગ છે કે પછી તેમની પાસે જનતાનો મત પારખવાની કોઈ અદભૂત શક્તિ છે? આ સવાલ આજે દરેક જિજ્ઞાસુ નાગરિકના મનમાં ઉદભવે તે સ્વાભાવિક છે.
આંકડાકીય વિશ્લેષણ અને અત્યાર સુધીની સચોટતા
જો આપણે ભૂતકાળની ચૂંટણીઓ પર નજર કરીએ તો મોદી અને શાહના દાવાઓની સચોટતા ચોંકાવી દે તેવી છે. વર્ષ 2014માં જ્યારે ભાજપે પૂર્ણ બહુમતનો દાવો કર્યો ત્યારે તેમણે 282 બેઠકો મેળવી ઇતિહાસ રચ્યો હતો. ત્યારબાદ 2019માં ‘અબ કી બાર 300 પાર’નો નારો આપવામાં આવ્યો અને પરિણામમાં ભાજપને 303 બેઠકો મળી. માત્ર લોકસભા જ નહીં, પણ ગુજરાત વિધાનસભા અને તાજેતરની બંગાળની ચૂંટણીમાં પણ અમિત શાહે જે રીતે આંકડાઓ રજૂ કર્યા હતા, તે શબ્દશઃ સાચા સાબિત થયા છે. બંગાળમાં મમતા બેનર્જીની હાર અને ભાજપની પ્રચંડ જીતનો દાવો પણ વાસ્તવિકતા બન્યો છે. આ પ્રકારનું ગણિત અને આગાહીઓ મીડિયા અને વિશ્લેષકો માટે હંમેશા ચર્ચા અને કુતૂહલનો વિષય રહ્યા છે.
જનતાનો આક્રોશ વિરુદ્ધ ચૂંટણીના પરિણામો
ઘણીવાર એવું જોવા મળ્યું છે કે જમીની સ્તર પર પ્રજાનો આક્રોશ સાતમા આસમાને હોય, મોંઘવારી કે બેરોજગારી જેવા મુદ્દાઓ ગાજતા હોય અને ઉમેદવારો પોતે પણ પોતાની જીત અંગે આશંકિત હોય, છતાં જ્યારે મતપેટીઓ ખૂલે છે ત્યારે ભાજપ જંગી બહુમતીથી વિજેતા બને છે. ગુજરાતના અનેક વિસ્તારોમાં આ પ્રકારના દ્રશ્યો જોવા મળ્યા છે. આ વિરોધાભાસી સ્થિતિ પાછળનું રહસ્ય શું છે? શું ભાજપનું સંગઠન એટલું મજબૂત છે કે તે છેલ્લી ઘડીએ મતદારોના મન બદલવામાં સફળ રહે છે, કે પછી તેમની વ્યુહરચનામાં એવું કોઈ પાસું છે જે વિરોધીઓ સમજી શકતા નથી? જ્યારે જનતાનો મત જાહેર થાય તે પહેલા નેતાઓ તે જાણી લેતા હોય, ત્યારે લોકશાહીમાં પ્રશ્ન પૂછવાની હિંમત કરવી અનિવાર્ય બની જાય છે.
સુવ્યવસ્થિત વ્યૂહરચના કે માત્ર રાજકીય સંયોગ?
ભાજપના નેતાઓ દ્વારા કરવામાં આવતી આગાહીઓ પાછળ એક સુવ્યવસ્થિત રાજકીય વ્યૂહરચના હોવાનું મનાય છે. તેઓ માત્ર હવામાં વાતો કરવાને બદલે બૂથ લેવલના ડેટા અને મતદારોની માનસિકતા પર ઊંડો અભ્યાસ કરતા હોય છે. જોકે, આ બાબતે કોઈ મીડિયા હાઉસ કે ડિબેટમાં ખાસ ચર્ચા થતી નથી, કારણ કે સત્તાના પ્રભાવ હેઠળ લોકો મૌન રહેવાનું પસંદ કરે છે. પ્રજાના હિતમાં એ જાણવું જરૂરી છે કે મત ગણતરી પહેલા જ વિજયની ખાતરી કઈ રીતે મળે છે. શું આ ચાણક્ય બુદ્ધિ છે કે પછી જનતાના મૌન સમર્થનને વાંચવાની કળા? કારણ ગમે તે હોય, પણ મોદી અને શાહની આ જોડીએ ભારતીય ચૂંટણી વ્યવસ્થામાં આગાહીઓ અને આંકડાઓના ખેલને એક નવા જ સ્તર પર પહોંચાડી દીધો છે.
આ પણ વાંચો: ન્યૂયોર્કમાં ગુજરાત–મહારાષ્ટ્ર દિવસની ભવ્ય ઉજવણી, વૈશ્વિક ડાયસ્પોરાની શક્તિ ઝળકી – Newz Cafe
