Narendra Modi Birthday: નરેન્દ્ર મોદીનો જન્મદિવસ, ભાજપનો કાર્યક્રમ કેવી રીતે બન્યો સરકારોની જવાબદારી?

Narendra Modi Birthday: વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના 76મા જન્મદિવસ એટલે કે 17 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ દેશભરમાં જે રીતે ‘આશીર્વાદનો દીવો’ કાર્યક્રમ યોજાયો, તેની શરૂઆત ભારતીય જનતા પાર્ટીની એક અપીલથી થઈ હતી. પરંતુ થોડા જ દિવસોમાં આ અપીલ અનેક રાજ્યોમાં સરકારી વિભાગો, જિલ્લા વહીવટીતંત્ર, સરકારી શાળાઓ, પંચાયતો અને અન્ય જાહેર સંસ્થાઓના કાર્યક્રમોનો ભાગ બની ગઈ.

એટલે કે પક્ષનું આહ્વાન, સરકારી આદેશમાં બદલાઈ ગયું. હવે સવાલ ઊભો થાય છે કે પક્ષના સ્તરે કરવામાં આવેલી એક રાજકીય અપીલ ક્યારે અને કેવી રીતે વહીવટી કાર્યક્રમમાં બદલાઈ ગઈ?

14 સપ્ટેમ્બરે ભાજપ અધ્યક્ષની અપીલ, 15 સપ્ટેમ્બરે નડ્ડાએ અભિયાનનું સ્વરૂપ જણાવ્યું

14 સપ્ટેમ્બરે ભાજપ અધ્યક્ષ નિતિન નવીને સોશિયલ મીડિયા પર ‘આશીર્વાદનો દીવો’ પ્રગટાવવાની અપીલ કરી. તેમણે વડાપ્રધાન મોદી દ્વારા જાહેર જીવનમાં વિતાવેલી 25 વર્ષની સફરને ‘જનસેવાથી દેશસેવા’ સાથે જોડતા કહ્યું કે 17 સપ્ટેમ્બરે સાંજે 6થી 7 વાગ્યાની વચ્ચે લોકો પોતાના ઘરમાં દીવો પ્રગટાવીને વડાપ્રધાનના દીર્ઘાયુ અને ઉત્તમ સ્વાસ્થ્ય માટે પ્રાર્થના કરે. નવીનની આ અપીલ ભાજપના મહિના ભર ચાલનારા ‘સેવા સંકલ્પ અભિયાન’નો ભાગ હતી.

15 સપ્ટેમ્બરે કેન્દ્રીય આરોગ્ય મંત્રી અને ભાજપ નેતા J.P. નડ્ડાએ અભિયાનની વિગતવાર રૂપરેખા જણાવતા કહ્યું કે 17 સપ્ટેમ્બરે ‘સેવા દિવસ’ મનાવવામાં આવશે. તેમના અનુસાર આ દરમિયાન ભાજપ કાર્યકર્તાઓ સ્વચ્છતા અભિયાન, રક્તદાન શિબિર, આરોગ્ય શિબિર અને અન્ય સેવા પ્રવૃત્તિઓ કરશે. આ જ દિવસે સાંજે ‘મોદીજીને ચાહનારા કરોડો લોકો’ ‘આશીર્વાદનો દીવો’ પ્રગટાવશે. નડ્ડાએ આ દીવાઓને વડાપ્રધાનના દીર્ઘાયુ, સ્વાસ્થ્ય અને લાંબા સમય સુધી દેશની સેવા કરવાની કામના સાથે જોડ્યા.

‘जनसेवा से देशसेवा’ माननीय प्रधानमंत्री श्री @narendramodi जी के जीवन का मूल ध्येय रहा है। सरकार के प्रमुख के रूप में जन-सेवा और राष्ट्र-निर्माण के संकल्प को समर्पित उनकी 25 वर्षों की यह यात्रा अभूतपूर्व रही है।

उनके दूरदर्शी नेतृत्व ने देश को एक नई दिशा और सामर्थ्य प्रदान किया… pic.twitter.com/aNxSeVP0kA

— Nitin Nabin (@NitinNabin) September 14, 2026

એટલે કે શરૂઆતની જાહેરાત સ્પષ્ટપણે ભાજપના સંગઠનાત્મક અભિયાનની હતી. પરંતુ ત્યારબાદ અનેક રાજ્યોમાં સરકારી તંત્ર પણ આ કાર્યક્રમની તૈયારીઓમાં જોવા મળ્યું.

દિલ્હી: 75 સરકારી શાળાઓમાં દીવા, વીડિયો રેકોર્ડ કરવાનો નિર્દેશ

દિલ્હીમાં તેનું સૌથી સ્પષ્ટ ઉદાહરણ સરકારી શાળાઓ સાથે જોડાયેલું છે. રિપોર્ટ અનુસાર રાજધાનીની ઓછામાં ઓછી 75 સરકારી શાળાઓ, જેને CM શ્રી સ્કૂલ તરીકે ઓળખવામાં આવી છે, તેમાં 17 સપ્ટેમ્બરે પરિસરમાં દીવા પ્રગટાવવાના નિર્દેશ આપવામાં આવ્યા હતા. શાળાઓને કાર્યક્રમ અને તેની સાથે જોડાયેલી પ્રવૃત્તિઓનું વીડિયો રેકોર્ડિંગ કરીને તેને ગૂગલ ડ્રાઇવ પર અપલોડ કરવા માટે કહેવામાં આવ્યું હતું.

17 तारीख को हम सेवा दिवस मनाएंगे। इसके तहत स्वच्छता से लेकर रक्तदान शिविर से हेल्थ कैंप तक, हर तरीके से सेवा करने का काम हमारे करोड़ों कार्यकर्ता करने वाले हैं।

इसके साथ ही इसी दिन शाम को 6-7 बजे मोदी जी को चाहने वाले करोड़ों लोग ‘आशीर्वाद का दीया’ भी जलाएंगे।

ये एक-एक दीया… pic.twitter.com/hXniYUgqaz

— BJP (@BJP4India) September 15, 2026

એટલું જ નહીં, 17 સપ્ટેમ્બરથી 17 ઓક્ટોબર સુધી ચાલનારા ‘સેવા સંકલ્પ ઉત્સવ’ હેઠળ શાળાઓમાં ભાષણ, ચિત્રકલા અને રીલ બનાવવાની જેવી સ્પર્ધાઓનું પણ આયોજન કરવામાં આવ્યું છે. આ સમયગાળો શાળાઓની મધ્યવર્તી પરીક્ષાઓ વચ્ચે આવી રહ્યો હતો.

17 સપ્ટેમ્બરે દિલ્હીના કર્તવ્ય પથ પર આશરે 1.25 લાખ માટીના દીવા પ્રગટાવવામાં આવ્યા. દિલ્હી સરકારે તેને ‘આશીર્વાદનો દીવો’ કાર્યક્રમ હેઠળ યોજ્યો હતો.

સ્વતંત્ર પત્રકાર પ્રણવ પ્રાધીએ આ કાર્યક્રમનો એક વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર શેર કરીને દાવો કર્યો કે તેમણે ત્યાં સરકારી શાળાના બાળકોને જોયા, જેમની મધ્યવર્તી પરીક્ષાઓ ચાલી રહી છે. વીડિયોમાં બાળકો અને શિક્ષકો પોતે પણ આ વાત જણાવી રહ્યા છે. પ્રાધીએ શિક્ષકોને ટાંકીને એવો પણ દાવો કર્યો કે NDMC તરફથી શાળાઓને વિદ્યાર્થીઓને મોકલવાના નિર્દેશ આપવામાં આવ્યા હતા.

माननीय प्रधानमंत्री श्री @narendramodi जी के जन्मदिन के अवसर पर आज ‘सेवा संकल्प अभियान’ के तहत सीएम श्री स्कूल, सरोजिनी नगर में ‘आशीर्वाद का दीया’ कार्यक्रम में विद्यार्थियों और शिक्षकों के साथ सहभागिता की।

बच्चों ने अपनी रचनात्मकता के माध्यम से विकसित भारत @2047 के अपने सपनों… pic.twitter.com/DtfRwrH3eR

— Ashish Sood (@ashishsood_bjp) September 17, 2026

બિહારમાં શિક્ષણ વિભાગનો આદેશ: સરકારી જ નહીં, ખાનગી શાળાઓ અને છાત્રાલયો સુધી ‘આશીર્વાદનો દીવો’

ભાજપ તરફથી 14 સપ્ટેમ્બરે ‘આશીર્વાદનો દીવો’ પ્રગટાવવાની અપીલ કરવામાં આવી હતી અને બરાબર એ જ દિવસે બિહારના શિક્ષણ વિભાગે પણ રાજ્યની શાળાઓ અને છાત્રાલયોમાં આ જ નામથી કાર્યક્રમ યોજવાનો નિર્દેશ જાહેર કરી દીધો હતો. 14 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ જાહેર કરાયેલા પત્રમાં બિહાર સરકારના શિક્ષણ વિભાગના વિશેષ સચિવ ધર્મેન્દ્ર કુમારે તમામ જિલ્લા શિક્ષણ અધિકારીઓ અને બિહાર શિક્ષણ પ્રોજેક્ટ સાથે જોડાયેલા જિલ્લા કાર્યક્રમ અધિકારીઓને આ નિર્દેશ મોકલ્યો હતો. આદેશનો વિષય જ હતો, ‘17.09.2026ની સાંજે તમામ શાળાઓ અને છાત્રાલયોમાં ‘આશીર્વાદનો દીવો’ પ્રગટાવવા અંગે.’

This evening at Kartavya Path, where a lamp-lighting ceremony was being held to celebrate PM Modi’s birthday, led by Delhi CM Rekha Gupta, I spotted several schoolchildren in uniform.

I spoke to some of them. They told me their schools had directed them to attend the event, even… pic.twitter.com/WlA9lbqdZX

— pranav pradhi (@pranavpradhi1) September 17, 2026

આદેશમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે રાજ્યની તમામ સરકારી અને ખાનગી શાળાઓ તથા છાત્રાલયોમાં તમામ શિક્ષકોની સક્રિય ભાગીદારી સાથે 17 સપ્ટેમ્બરની સાંજે ‘આશીર્વાદનો દીવો’ પ્રગટાવવામાં આવે. તેમાં આગળ કહેવામાં આવ્યું હતું કે ‘દરેક દીવો વિકસિત ભારત 2047ના સામૂહિક સંકલ્પનું પ્રતીક હશે.’ શિક્ષકોને દીવો પ્રગટાવવાની સાથે શિક્ષણ વિભાગ દ્વારા ચલાવવામાં આવતી વિવિધ જનકલ્યાણકારી યોજનાઓ અંગે જાગૃતિ ફેલાવવા માટે પણ કહેવામાં આવ્યું હતું.

पाटलिपुत्र स्पोर्ट्स कॉम्प्लेक्स में माननीय मुख्यमंत्री श्री @samrat4bjp जी, माननीय राजस्व एवं भूमि सुधार विभाग मंत्री श्री @DilipJaiswalBJP जी, माननीय खेल एवं उद्योग मंत्री सुश्री श्रेयसी सिंह जी, माननीय सांसद श्री @rsprasad जी सहित उपस्थित सम्मानित जनों ने ‘आशीर्वाद का दीया’… pic.twitter.com/YDzzodi3jZ

— BJP Bihar (@BJP4Bihar) September 17, 2026

આ આદેશ એટલા માટે મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે ભાજપના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષની 14 સપ્ટેમ્બરની અપીલમાં પણ 17 સપ્ટેમ્બરે સાંજે 6થી 7 વાગ્યાની વચ્ચે ‘આશીર્વાદનો દીવો’ પ્રગટાવવાનું આહ્વાન કરવામાં આવ્યું હતું. એટલે કે એક જ તારીખ, એક જ નામ અને એક જ પ્રકારની પ્રવૃત્તિ પહેલાં પક્ષના અભિયાનમાં જોવા મળે છે અને તે જ દિવસે બિહારના શિક્ષણ વિભાગના સત્તાવાર આદેશમાં રાજ્યની સરકારી અને ખાનગી શાળાઓ તથા છાત્રાલયોમાં પહોંચી જાય છે.

આદેશમાં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીનું નામ સીધું લખવામાં આવ્યું નથી, પરંતુ ‘આશીર્વાદનો દીવો’ એ જ નામ છે, જેનો ઉપયોગ ભાજપે વડાપ્રધાનના જન્મદિવસ માટેની પોતાની અપીલમાં કર્યો હતો.

આ દસ્તાવેજ દર્શાવે છે કે 17 સપ્ટેમ્બરે વડાપ્રધાનના જન્મદિવસના અવસર પર શરૂ કરવામાં આવેલું રાજકીય-સંગઠનાત્મક અભિયાન બિહારમાં શિક્ષણ વિભાગના વહીવટી નિર્દેશનો ભાગ બની ગયું હતું. ખાસ વાત એ છે કે આદેશ માત્ર સરકારી શાળાઓ સુધી મર્યાદિત નહોતો, પરંતુ તેમાં ખાનગી શાળાઓ અને છાત્રાલયોને પણ સામેલ કરવામાં આવ્યા હતા.

હરિયાણા: લાભાર્થી પરિવારોને બે-બે દીવા, બૂથથી સરકારી ઇમારત સુધી કાર્યક્રમ

હરિયાણામાં ‘સેવા સંકલ્પ અભિયાન’ને સરકારી વહીવટી તંત્ર સાથે જોડવાના અનેક ઉદાહરણો જોવા મળે છે. પલવલ વહીવટીતંત્ર તરફથી જાહેર કરવામાં આવેલી માહિતી અનુસાર જિલ્લાના 1,98,832 લાભાર્થી પરિવારો માટે 3,97,664 દીવા ફાળવવામાં આવ્યા હતા એટલે કે દરેક પરિવારને બે દીવા. આ દીવા ડેપો હોલ્ડરો મારફતે વિતરણ કરવાના હતા.

પલવલ જિલ્લા વહીવટીતંત્રે બૂથથી લઈને ધાર્મિક સ્થળો અને સરકારી ઇમારતો સુધી દીવા પ્રગટાવવાની યોજનાની માહિતી આપી હતી. જિલ્લામાં ‘આશીર્વાદનો દીવો’ કાર્યક્રમ સાથે રક્તદાન શિબિર પણ રાખવામાં આવી હતી.

હરિયાણાના સોનીપતમાં મુખ્ય સચિવ અનુરાગ રસ્તોગીએ વીડિયો કોન્ફરન્સ દ્વારા ડેપ્યુટી કમિશનરો સાથે ‘સેવા સંકલ્પ અભિયાન’ની તૈયારીઓની સમીક્ષા કરી હતી. એટલે કે અહીં અભિયાન માત્ર ભાજપના સંગઠનની પ્રવૃત્તિ સુધી મર્યાદિત રહ્યું નહીં, પરંતુ જિલ્લા વહીવટીતંત્રના સ્તરે પણ તેની સમીક્ષા અને સંકલન થયું.

ઉત્તર પ્રદેશ: 75 જિલ્લાઓમાં 5.90 કરોડ દીવાઓનો દાવો

ઉત્તર પ્રદેશમાં પણ ‘આશીર્વાદનો દીવો’ મોટા પાયે યોજાયો. એક મીડિયા રિપોર્ટમાં રાજ્યના તમામ 75 જિલ્લાઓમાં કુલ 5.90 કરોડ દીવા પ્રગટાવવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે. આ જ રિપોર્ટમાં લખનઉમાં 21,23,900, સીતાપુરમાં 21,43,140, વારાણસીમાં 3,28,204 અને ગૌતમ બુદ્ધ નગરમાં 2,32,529 દીવા પ્રગટાવવાના આંકડા આપવામાં આવ્યા છે.

ગૌતમ બુદ્ધ નગરમાં વહીવટી સ્તરે કૃષિ વિજ્ઞાન કેન્દ્ર, નોઇડા ઓથોરિટીની સેક્ટર-96 સ્થિત ઓફિસ, જેવર વિકાસખંડ કાર્યાલય, જિલ્લા ઉદ્યોગ કેન્દ્ર, વૃદ્ધાશ્રમ અને કસ્તુરબા ગાંધી વિદ્યાલયો સહિત અનેક સરકારી સ્થળોને ‘આશીર્વાદનો દીવો’ કાર્યક્રમ સાથે જોડવામાં આવ્યા હોવાની માહિતી સામે આવી.

આ ઉપરાંત ગૌતમ બુદ્ધ નગરના બેઝિક શિક્ષણ અધિકારી દ્વારા વોટ્સએપ સંદેશ મારફતે તમામ આચાર્યોને નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો હતો કે રજા હોવા છતાં તેઓ શિક્ષકો સાથે સાંજે 7:00 વાગ્યે શાળા પરિસરમાં અનિવાર્યપણે હાજર રહે અને દીવા પ્રગટાવે. સાથે જ વિદ્યાર્થીઓને પોતાના ઘરમાં દીવા પ્રગટાવવા માટે કહેવામાં આવે અને તેની તસવીર વોટ્સએપ ગ્રુપમાં શેર કરવામાં આવે.

મધ્ય પ્રદેશ: ઉજ્જૈનમાં 25 લાખથી વધુ દીવા

મધ્ય પ્રદેશના ઉજ્જૈનમાં વડાપ્રધાનના જન્મદિવસ પર શિપ્રા નદીના ઘાટો અને મહાકાલ લોક વિસ્તારમાં 25 લાખથી વધુ દીવા પ્રગટાવવામાં આવ્યા. વહીવટીતંત્રે આયોજનને સાત સેક્ટર અને 250 સબ-સેક્ટરમાં વહેંચ્યું હતું. ઉપલબ્ધ વહીવટી વિગતો અનુસાર આશરે 11,000 બ્લોક બનાવવામાં આવ્યા હતા અને દરેક બ્લોકમાં 225 દીવા રાખવામાં આવ્યા હતા. દરેક બ્લોકની જવાબદારી બે સ્વયંસેવકોને સોંપવામાં આવી હતી. દીવાઓ સાથે તેલ, રૂ, કપૂર, માચિસ અને અન્ય સામગ્રી ઉપલબ્ધ કરાવવાની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી હતી.

17 સપ્ટેમ્બરની સાંજે ભાજપ અધ્યક્ષ નિતિન નવીન અને મધ્ય પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી મોહન યાદવ ઉજ્જૈનના રામઘાટ પહોંચ્યા અને કાર્યક્રમમાં સામેલ થયા.

ગુજરાત: 88 લાખથી વધુ દીવાઓની યોજના

વડાપ્રધાનના ગૃહ રાજ્ય ગુજરાતમાં પણ કાર્યક્રમ મોટા પાયે યોજાયો. રાજ્યમાં 18,500થી વધુ સ્થળોએ 88 લાખથી વધુ માટીના દીવા પ્રગટાવવાની યોજના હતી. તેનું આયોજન ‘આશીર્વાદનો દિવડો’ કાર્યક્રમ હેઠળ કરવામાં આવ્યું.

અમદાવાદમાં વિશ્વ ઉમિયાધામ તરફથી 76 હજાર દીવા પ્રગટાવવામાં આવ્યા. કાર્યક્રમમાં મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલ પણ સામેલ થયા. સુરતમાં ભાજપના શહેર અધ્યક્ષની પહેલ પર 10,800થી વધુ સ્થળોએ 10 લાખથી વધુ માટીના દીવા પ્રગટાવવાની માહિતી આપવામાં આવી. આ સ્થળોમાં મંદિરો, શાળાઓ અને સામુદાયિક બૂથોને પણ સામેલ કરવામાં આવ્યા હતા.

છત્તીસગઢમાં સરકારી પરિસરોથી અમૃત સરોવર સુધી

છત્તીસગઢમાં પણ ‘સેવા સંકલ્પ અભિયાન’ને સરકારી કાર્યક્રમો સાથે જોડવામાં આવ્યું. બાલોદ જિલ્લામાં અમૃત સરોવરો પર દીવા પ્રગટાવવાની યોજના બનાવવામાં આવી હતી. ગુરુર વિકાસખંડમાં કેટલાક પંચાયત સ્તરના અમૃત સરોવરો પર 500-500 અને કનેરી અમૃત સરોવર પર 11 હજાર દીવા પ્રગટાવવાની તૈયારી કરવામાં આવી હતી.

કોરબામાં જિલ્લા વહીવટીતંત્રે 5.50 લાખ દીવા પ્રગટાવવાનો લક્ષ્યાંક રાખ્યો હતો. 17 સપ્ટેમ્બરે મુખ્ય કાર્યક્રમમાં ઘંટાઘર ચોક ખાતે 51 હજારથી વધુ દીવા પ્રગટાવવામાં આવ્યા અને રાજ્યના ઉદ્યોગ મંત્રી લખન લાલ દેવાંગન કાર્યક્રમમાં સામેલ થયા.

પશ્ચિમ બંગાળમાં 8.5 લાખ દીવાઓની તૈયારી

પશ્ચિમ બંગાળમાં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના જન્મદિવસને માત્ર ‘અન્નપૂર્ણા દિવસ’ તરીકે મનાવવાની જાહેરાત જ કરવામાં આવી નહોતી, પરંતુ તેના માટે મોટા પાયે દીવા પ્રગટાવવાની પણ તૈયારી કરવામાં આવી હતી.

કોલકાતા નગર નિગમે 17 સપ્ટેમ્બરે વડાપ્રધાનના જન્મદિવસના પ્રસંગે 8.5 લાખ દીવા ખરીદવાની યોજના બનાવી હતી. નિગમ ક્ષેત્રની 17 વિધાનસભા બેઠકોમાં દરેક ધારાસભ્યને 50-50 હજાર દીવા વહેંચવાની યોજના હતી.

એક જ અપીલના અલગ-અલગ વહીવટી સ્વરૂપ

ઉપરોક્ત તમામ ઉદાહરણોને સાથે રાખીને જોઈએ તો ‘આશીર્વાદનો દીવો’નું સ્વરૂપ માત્ર વડાપ્રધાનના જન્મદિવસ પર ઘરમાં શુભેચ્છા આપવા માટેની અપીલ સુધી મર્યાદિત રહ્યું નહીં. ભાજપે તેને ‘સેવા સંકલ્પ અભિયાન’નો ભાગ બનાવીને દેશભરમાં પ્રચારિત કર્યું, પરંતુ ત્યારબાદ અનેક રાજ્યોમાં સરકારી તંત્ર પણ તેની સાથે જોડાતું ગયું.

આ રીતે એક પક્ષ-સ્તરીય અપીલ અને એક વહીવટી કાર્યક્રમ વચ્ચેની સીમા અનેક સ્થળોએ ધૂંધળી થતી જોવા મળે છે. જોકે તમામ રાજ્યોમાં તેની વહીવટી પ્રકૃતિ અને સરકારી ભાગીદારી એકસરખી નહોતી.

Never celebrated my birthday. This is a day I do not take any calls or meet any person. I try to avoid programes: Narendra Modi

— narendramodi_in (@narendramodi_in) September 5, 2013

મારો જન્મદિવસ ન મનાવો: મોદી

આ સમગ્ર અભિયાનનું એક ડિજિટલ પાસું પણ છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના જન્મદિવસને લઈને તેમની જૂની સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટમાં 2013નો એક સંદેશ સામે આવે છે, જેમાં તેમણે લખ્યું હતું કે તેમણે પોતાનો જન્મદિવસ ક્યારેય મનાવ્યો નથી, તે દિવસે ફોન કોલ અને લોકો સાથે મુલાકાતથી બચવાનો પ્રયાસ કરે છે અને કાર્યક્રમોથી દૂર રહે છે. આ પોસ્ટ વડાપ્રધાન બન્યા તે પહેલાંની છે.

What if your birthday wish for PM Modi came with a selfie together?

‘AI Shubhkamna’ makes it possible — create a personalised AI-generated selfie with PM @narendramodi and turn your heartfelt thoughts into a unique birthday e-card.

Join the Seva Sankalp Abhiyan on NaMo App and… pic.twitter.com/OoeuqcFiBY

— narendramodi_in (@narendramodi_in) September 17, 2026

તેની સરખામણીમાં ત્યારબાદના વર્ષોમાં વડાપ્રધાનના જન્મદિવસને લઈને ભાજપ અને નમો એપ દ્વારા ડિજિટલ ભાગીદારીના નવા રસ્તા સામે આવ્યા. 2025માં નમો એપ પર ‘AI શુભેચ્છા રીલ’ શરૂ કરવામાં આવી હતી, જેમાં લોકો વડાપ્રધાન માટે વ્યક્તિગત AI જનરેટેડ બર્થડે મેસેજ તૈયાર કરી શકતા હતા.

2026માં પણ જન્મદિવસના અવસર પર ‘AI શુભેચ્છા’ દ્વારા વડાપ્રધાન સાથે વ્યક્તિગત AI સેલ્ફી બનાવવાનો અને નમો એપ પર ‘સેવા સંકલ્પ અભિયાન’માં સામેલ થવાનો ડિજિટલ આહ્વાન કરવામાં આવ્યો. આ રીતે જન્મદિવસની ઉજવણી માત્ર ભૌતિક કાર્યક્રમો સુધી મર્યાદિત રહી નહીં, પરંતુ ડિજિટલ વ્યક્તિગત શુભેચ્છાઓને પણ અભિયાનનો ભાગ બનાવવામાં આવી.

દીવા અને તેલનો સવાલ

આ આયોજનનું એક બીજું પાસું તેલના વપરાશ સાથે જોડાયેલું છે. મે 2026માં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ લોકોને ખાદ્ય તેલનો ઉપયોગ 10 ટકા ઘટાડવાની અપીલ કરી હતી. તેમણે તેના પાછળ ખાદ્ય તેલની આયાત પર ખર્ચાતી વિદેશી મુદ્રાનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો અને તેલનો વપરાશ ઘટાડવાને ‘દેશસેવા’ સાથે જોડ્યો હતો.

બીજી તરફ સપ્ટેમ્બરમાં વડાપ્રધાનના જન્મદિવસ પર લાખો દીવા પ્રગટાવવામાં આવ્યા. ઉજ્જૈનમાં 25 લાખથી વધુ દીવાવાળા આયોજન માટે વહીવટીતંત્રે દીવાઓ સાથે તેલ અને રૂની વ્યવસ્થા કરી હતી. પરંતુ અહીં એક જરૂરી તફાવત છે, આ સ્પષ્ટ પુરાવો ઉપલબ્ધ નથી કે ઉજ્જૈનમાં ઉપયોગમાં લેવાયેલું સમગ્ર તેલ એ જ ખાદ્ય તેલ હતું, જેના વપરાશને ઘટાડવાની વડાપ્રધાને અપીલ કરી હતી. તેથી તેને સીધું ‘ખાદ્ય તેલનો બગાડ’ કહેવું તથ્યની દૃષ્ટિએ ઉતાવળભર્યું રહેશે.

આવી સ્થિતિમાં વધુ સચોટ સવાલ એ છે કે આટલા મોટા કાર્યક્રમોમાં વપરાયેલા તેલ, દીવા અને અન્ય સંસાધનોની કુલ માત્રા અને કિંમત કેટલી હતી અને તેની ચુકવણી કયા સ્ત્રોતમાંથી કરવામાં આવી.

સવાલ માત્ર દીવા પ્રગટાવવાનો નથી, રાજ્ય અને પક્ષની ભૂમિકાનો છે

‘આશીર્વાદનો દીવો’ કાર્યક્રમને ભાજપે વડાપ્રધાનના 25 વર્ષના જાહેર જીવન અને ‘સેવા’ના સંદેશ સાથે જોડીને શરૂ કર્યો. લોકોને ઘરમાં દીવો પ્રગટાવવાની અપીલ પોતાનામાં એક રાજકીય અભિયાન હતું. પરંતુ જ્યારે એ જ અભિયાન સરકારી શાળાઓ, શિક્ષકો, વહીવટી અધિકારીઓ, સરકારી ઇમારતો, લાભાર્થી પરિવારો અને સરકારી સંસાધનો સુધી પહોંચે છે, ત્યારે સવાલ તેની પ્રકૃતિનો બની જાય છે.

શું આ સરકાર તરફથી જનભાગીદારીનો કાર્યક્રમ હતો, ભાજપનું સંગઠનાત્મક અભિયાન હતું કે બંનેનું મિશ્રણ? અલગ-અલગ રાજ્યોમાં તેનો જવાબ અલગ દેખાય છે.