Odisha textbook errors: ઓડિશામાં ધોરણ ૧ થી ૮ સુધીની નવી સંશોધિત પાઠ્યપુસ્તકોમાં મોટા પાયે થયેલી ભૂલોને લઈને શિક્ષકોના સમૂહો અને વાલી સંગઠનોએ ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. આ પુસ્તકોના સંશોધનનું કામ રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ (NEP) ૨૦૨૦ હેઠળ કરવામાં આવ્યું હતું.
રિપોર્ટ અનુસાર, ત્રુટિઓની યાદીમાં જોડણી સંબંધિત ભૂલો, પ્રખ્યાત હસ્તીઓના ખોટા નામ, તથ્યાત્મક ક્ષતિઓ અને ખોટી તસવીરોનો ઉપયોગ સામેલ છે.
ઓડિશા પ્રાથમિક શાળા શિક્ષક સંઘના અધ્યક્ષ બ્રહ્માનંદ મહારાણાએ કહ્યું, ‘ઓડિશા વિધાનસભાની તસવીરના સ્થાને કર્ણાટક વિધાનસભાની તસવીરનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે. અન્ય એક કિસ્સામાં બ્રહ્મપુરને ખોટી રીતે એક જિલ્લો બતાવવામાં આવ્યો છે, જ્યારે તે વાસ્તવમાં ગંજમ જિલ્લાનું એક શહેર છે. બ્રહ્મપુર નામનો કોઈ જિલ્લો નથી.’ મહારાણાએ આરોપ લગાવ્યો કે છપાયેલી પુસ્તકોમાં કુલ ૧,૬૭૮ ભૂલો છે.
રિપોર્ટ અનુસાર, ધોરણ ૮ ની પાઠ્યપુસ્તકોમાં સૌથી વધુ ૭૦૫ ભૂલો જોવા મળી છે.
પાઠ્યપુસ્તકોમાં ગંભીર ત્રુટિઓ
અન્ય ત્રુટિઓમાં ડોંગરિયા કોંધ જનજાતિનો નિવાસ ક્ષેત્ર નિયમગિરિ પહાડીઓને ઓડિશાના બદલે ઝારખંડમાં દર્શાવવામાં આવી છે. ડોંગરિયા કોંધ એક વિશેષરૂપે નબળો આદિવાસી સમૂહ (PVTG) છે.
તેવી જ રીતે, ઓડિશાના UNESCO વિશ્વ ધરોહર સ્થળ કોણાર્ક સૂર્ય મંદિરના સ્થાને હમ્પી સ્થિત UNESCO વિશ્વ ધરોહર સ્થળ વિજયા વિઠ્ઠલ મંદિરની તસવીર પ્રકાશિત કરી દેવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત, ડોંગરિયા જનજાતિને ‘ડોંગ્રિયા’ લખવામાં આવ્યું છે. એક અંગ્રેજી પાઠ્યપુસ્તકમાં ‘greatest’ શબ્દની જોડણી ‘gretest’ લખવામાં આવી છે.
‘ધ હિન્દુ’ એ ઓડિશા પેરેન્ટ્સ ફેડરેશનના અધ્યક્ષ વાસુદેવ ભટ્ટના હવાલેથી કહ્યું, ‘આ માત્ર ભૂલો નથી, પરંતુ ગુના છે. સરકારે જવાબદારી લેવી જોઈએ. તે વિદ્યાર્થીઓના ભવિષ્ય સાથે રમત કરી શકતી નથી.’ તેમણે સુધારાના પગલાં સાથે જોડાયેલી વ્યવહારિક સમસ્યા તરફ પણ ઈશારો કર્યો. તેમણે જણાવ્યું કે જો ફરીથી છાપવાનો નિર્ણય લેવામાં આવે તો માત્ર છપાઈમાં જ ત્રણ મહિના લાગશે અને તેને વહેંચવામાં બીજા ત્રણ મહિના લાગી જશે.
ઓડિશા શાળા શિક્ષણ કાર્યક્રમ પ્રાધિકરણ (OSEPA) અનુસાર, આ પાઠ્યપુસ્તકો રાજ્ય શૈક્ષણિક અનુસંધાન અને પ્રશિક્ષણ પરિષદ (SCERT) દ્વારા NEP ૨૦૨૦ હેઠળ શૈક્ષણિક સત્ર ૨૦૨૬-૨૭ માટે એક ‘પ્રાયોગિક સંસ્કરણ’ (Experimental Edition) તરીકે તૈયાર કરવામાં આવી હતી. આ પુસ્તકો પહેલા જ રાજ્યના તમામ જિલ્લાઓમાં પ્રાથમિક સ્તરના વિદ્યાર્થીઓ વચ્ચે વહેંચવામાં આવી ચૂકી છે.
મહારાણાએ કહ્યું, ‘જરૂરી પ્રૂફ રીડિંગ કરાવ્યા વિના પુસ્તકોને છાપવાની અને વહેંચવાની આટલી ઉતાવળ વિભાગે કેમ બતાવી? આ મામલાની તપાસ થવી જોઈએ અને આવી ભૂલો માટે જવાબદાર લોકો વિરુદ્ધ યોગ્ય કાર્યવાહી થવી જોઈએ.’
શાળા અને જન શિક્ષણ મંત્રી નિત્યાનંદ ગોંડે આ ખામીઓને સ્વીકારી અને તેને માત્ર ‘પ્રિન્ટિંગની ભૂલો’ ગણાવી. ગોંડે કહ્યું, ‘કેમ કે આ પુસ્તકો નવી તૈયાર કરવામાં આવી હતી, તેથી બની શકે કે તેમાં કેટલીક પ્રિન્ટિંગની ભૂલો રહી ગઈ હોય.’
બીજી તરફ, તેને ‘રાષ્ટ્રીય શરમ’ ગણાવતા બીજુ જનતા દળ (BJD) ના પ્રવક્તા લેનિન મોહંતીએ માંગ કરી કે તમામ ‘ત્રુટિપૂર્ણ પાઠ્યપુસ્તકો’ ને પાછી ખેંચવામાં આવે. તેમણે કહ્યું કે ‘આવી ભૂલો માત્ર ઓડિયા ભાષા, સાહિત્ય અને સંસ્કૃતિને નબળી પાડતી નથી, પરંતુ વિદ્યાર્થીઓના ભવિષ્યને પણ જોખમમાં મૂકે છે.’
