Operation Sindoor Pakistan Response: ઓપરેશન સિંદૂરમાં હારનો સામનો કર્યા પછી પાકિસ્તાનની મુશ્કેલીઓ વધી ગઈ હતી. આ જ કારણ છે કે તેને સૈન્યથી લઈને બંધારણીય સુધારાઓ કરવા માટે મજબૂર થવું પડ્યું હતું. આ વાતનો ઉલ્લેખ ભારતના ચીફ ઓફ ડિફેન્સ સ્ટાફ જનરલ અનિલ ચૌહાણે કર્યો છે. તેમણે ઓપરેશન સિંદૂરનો ઉલ્લેખ કરીને પાકિસ્તાનને જડબાતોડ જવાબ આપ્યો છે. સીડીએસએ કહ્યું કે ઓપરેશન સિંદૂરે પાકિસ્તાનને બંધારણીય સુધારાઓમાં ઉતાવળ કરવા અને તેના ઉચ્ચ સંરક્ષણ સંગઠનનું પુનર્ગઠન કરવા માટે મજબૂર કર્યું. આ બધું એ વાતનો એક પરોક્ષ સંકેત હતો કે આ ઓપરેશન ઈસ્લામાબાદના પક્ષમાં ગયું ન હતું.
સીડીએસ જનરલ અનિલ ચૌહાણે શું કહ્યું
સીડીએસ જનરલ અનિલ ચૌહાણ, ગોખલે ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ પોલિટિક્સ એન્ડ ઇકોનોમિક્સ (GIPE) માં આયોજિત પુણે પબ્લિક પોલિસી ફેસ્ટિવલ ૨૦૨૬ માં બોલી રહ્યા હતા. તેમણે કહ્યું કે ઓપરેશન પછી પાકિસ્તાન તરફથી લેવામાં આવેલા પગલાં, જેમાં સૈન્ય કમાન્ડ આર્કિટેક્ચરમાં ફેરફાર સામેલ છે, તે ગંભીર ખામીઓને દર્શાવે છે જે સંઘર્ષ દરમિયાન સામે આવી હતી. પાકિસ્તાને જોઈન્ટ ચીફ્સ ઓફ સ્ટાફ કમિટીના ચેરમેનનું પદ ખતમ કરી દીધું. તેની જગ્યાએ ચીફ ઓફ ડિફેન્સ ફોર્સીસ બનાવ્યું છે. સાથે જ, નેશનલ સ્ટ્રેટેજી કમાન્ડ અને આર્મી રોકેટ ફોર્સીસ કમાન્ડની પણ સ્થાપના કરી છે.
કેવી રીતે બેકફૂટ પર આવ્યું પાડોશી દેશ
જનરલ ચૌહાણે જણાવ્યું કે આનાથી એક જ વ્યક્તિના હાથમાં જમીન, સંયુક્ત અને વ્યૂહાત્મક સૈન્ય શક્તિઓનું કેન્દ્રીકરણ થઈ ગયું છે. આ એકતા મૂળ સિદ્ધાંતની વિરુદ્ધ છે અને જમીન-કેન્દ્રિત માનસિકતાને દર્શાવે છે. તેમણે ચેતવણી આપતા કહ્યું કે આ પ્રકારનું કેન્દ્રીકરણ પાકિસ્તાનની સૈન્ય સિસ્ટમમાં આંતરિક પડકારો પેદા કરી શકે છે. શું ઓપરેશન સિંદૂરે ભારતની પોતાની કમાન્ડ સંરચનામાં ફેરફારને પ્રેરિત કર્યો છે, તે સવાલના જવાબમાં સીડીએસએ સ્પષ્ટ જવાબ આપ્યો.
ઓપરેશન સિંદૂરની ભારત પર કેટલી અસર
સીડીએસએ સ્પષ્ટ કહ્યું કે તેઓ ત્રણેય સેવા પ્રમુખો પર સીધો કમાન્ડ કરતા નથી, પરંતુ આ પદ ઓપરેશનલ જવાબદારી નિભાવે છે. તેમણે કહ્યું કે ચીફ્સ ઓફ સ્ટાફ કમિટીના સ્થાયી અધ્યક્ષ તરીકે, નિર્ણયો સામૂહિક રીતે લેવામાં આવે છે, જેનાથી એકીકૃત આયોજન અને અમલીકરણ સુનિશ્ચિત થાય છે. તેમણે કહ્યું કે CDS સીધા અવકાશ, સાયબર, ઇલેક્ટ્રોમેગ્નેટિક અને કોગ્નિટિવ વોરફેર યુદ્ધ જેવા ઉભરતા ઓપરેશનલ ક્ષેત્રોની દેખરેખ રાખે છે, સાથે જ ઇન્ટિગ્રેટેડ ડિફેન્સ સ્ટાફ હેઠળ સ્પેશિયલ ફોર્સીસની પણ દેખરેખ રાખે છે.
વિશ્વભરમાં કેવી રીતે બદલાઈ રહી છે સૈન્ય વ્યૂહરચના
જનરલ ચૌહાણે કહ્યું કે વિશ્વભરમાં સૈન્ય વ્યૂહરચનામાં એક મોટો ફેરફાર આવી રહ્યો છે. હવે ટેકનોલોજી યુદ્ધનું મુખ્ય ચાલક બની રહી છે, નહીં કે ભૂગોળ. તેમણે કહ્યું કે પરંપરાગત રીતે, પાનીપતથી પ્લાસી સુધી, ભૂગોળે સૈન્ય અભિયાનોને વ્યાખ્યાયિત કર્યા. આજે, ટેકનોલોજી વ્યૂહરચના ચલાવી રહી છે. તેમણે ચેતવણી આપી કે ભવિષ્યના સંઘર્ષોમાં સંપર્ક રહિત અને બિન-ઘાતક સાધનોનો વધુ ઉપયોગ થવાની સંભાવના છે.
ડોકલામ, બાલાકોટનો ઉલ્લેખ કરીને શું બોલ્યા CDS
સીડીએસએ કહ્યું કે ઓપરેશન સિંદૂર અને પહેલાના ટકરાવો જેવા કે ઉરી સર્જિકલ સ્ટ્રાઈક, ડોકલામ અને ગલવાન ગતિરોધ, અને બાલાકોટ એર સ્ટ્રાઈકથી ઘણા પાઠ શીખવા મળ્યા છે. ખાસ કરીને હાયર ડિફેન્સ સંગઠનો સાથે જોડાયેલા એક્શનમાં આ સ્પષ્ટ દેખાયું. તેમણે જણાવ્યું કે આ ઓપરેશન ઇનોવેટિવ, સ્થિતિ મુજબ કમાન્ડ વ્યવસ્થા દ્વારા કરવામાં આવ્યા હતા.
તેમણે કહ્યું કે હવે અમે એક સ્ટાન્ડર્ડ સિસ્ટમ પર કામ કરી રહ્યા છીએ જેને તમામ ઈમરજન્સી સ્થિતિઓમાં લાગુ કરી શકાય. અત્યાર સુધી થયેલી પ્રગતિ પર વિશ્વાસ વ્યક્ત કરતા, જનરલ ચૌહાણે કહ્યું કે જોઈન્ટ થિયેટર કમાન્ડ સ્થાપિત કરવા માટે મોટાભાગનું પાયાનું કામ પૂરું થઈ ગયું છે અને તેમણે આશા વ્યક્ત કરી કે ઇન્ટિગ્રેટેડ કમાન્ડ સ્ટ્રક્ચર નક્કી કરેલી સમય મર્યાદા પહેલા લાગુ થઈ જશે.
