Passive Euthanasia India: સુપ્રીમ કોર્ટે ૧૩ વર્ષોથી કોમાની સ્થિતિનો સામનો કરી રહેલા એક વ્યક્તિના મામલામાં એક મહત્ત્વપૂર્ણ નિર્દેશ જારી કર્યો છે. અદાલતે ૩૧-વર્ષીય આ વ્યક્તિની સ્વાસ્થ્ય સ્થિતિની તપાસ કરવા અને તેના પર એક રિપોર્ટ રજૂ કરવા માટે બીજો મેડિકલ બોર્ડ ગઠિત કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે. આ બોર્ડ નક્કી કરશે કે શું આ વ્યક્તિની જીવન રક્ષક પ્રણાલી (Life Support System) અને સારવાર બંધ કરી શકાય છે. જો કોર્ટ મંજૂરી આપે છે, તો આ ભારતનો પહેલો એવો કેસ હોઈ શકે છે જ્યાં અદાલતની મંજૂરીથી પેસિવ યુથેનેસિયા (નિષ્ક્રિય ઇચ્છામૃત્યુ) ની પરવાનગી મળે.
ગુરુવારે નોઇડાની એક હોસ્પિટલના પ્રાથમિક બોર્ડ દ્વારા રજૂ કરાયેલા રિપોર્ટ પર ધ્યાન આપ્યા પછી, ન્યાયમૂર્તિ જે બી પરદીવાલા અને ન્યાયમૂર્તિ કે વી વિશ્વનાથનની બેન્ચે કહ્યું, “આ ખૂબ જ દુર્ભાગ્યપૂર્ણ છે. યુવકની હાલત અત્યંત દયનીય લાગી રહી છે.”
૧. દયનીય સ્થિતિમાં જીવી રહ્યો છે યુવક
અદાલતે કહ્યું કે આ વ્યક્તિ, જે ૧૦૦ ટકા વિકલાંગ છે અને હલનચલન કરી શકતો નથી (ક્વાડ્રિપ્લેજિયા), આવી દયનીય સ્થિતિમાં જીવી રહ્યો છે. તેની હાલત એટલી ખરાબ છે કે તેને ગંભીર બૅડસૉર (બિસ્તરના ઘા) થઈ ગયા છે. આ લાંબા સમય સુધી યોગ્ય સંભાળ ન થવાનો અને સ્થિતિ બગડવાનો સંકેત છે.
બેન્ચે સુનાવણી દરમિયાન કહ્યું, “છોકરો ખૂબ દયનીય સ્થિતિમાં લાગી રહ્યો છે. બૅડસૉર ખૂબ પીડાદાયક હોય છે. જ્યારે કોમામાં પડેલા દર્દીને બૅડસૉર થાય છે, તો તેનો અર્થ છે કે તેની સારી સંભાળ થઈ રહી નથી. તેની સાફ-સફાઈ ખરાબ છે. બૅડસૉર બધું જ સમાપ્ત થવાનો સંકેત છે.”
૨. “આપણે કંઈક કરવું પડશે…”
વળી, ડૉક્ટરોએ પોતાના રિપોર્ટમાં કહ્યું છે કે હરીશ રાણાના સાજા થવાની કોઈ આશા નથી. તેથી તેને આ જ રીતે રહેવું પડશે.
પીઠે કહ્યું, ‘હવે આપણે કંઈક કરવું પડશે. અમે તેને આ પ્રકારની સ્થિતિમાં જીવિત રાખવાની મંજૂરી આપી શકતા નથી.’
મરીઝના પિતા તરફથી હાજર રહેલા એડવોકેટ રશ્મિ નંદકુમારે કહ્યું કે સુપ્રીમ કોર્ટના ૨૦૧૮ ના નિર્ણય અનુસાર, આગલું પગલું મામલાને CMO દ્વારા ગઠિત દ્વિતીયક બોર્ડને મોકલવાનું છે.
૩. AIIMS બુધવાર સુધીમાં રિપોર્ટ સોંપશે
પીઠે કહ્યું, “આવી પરિસ્થિતિઓમાં હવે આપણે પ્રક્રિયાના આગામી ચરણ તરફ આગળ વધવું જોઈએ. આપણે આદેશ આપવો જોઈએ કે દર્દીની તપાસ માટે એક દ્વિતીયક મેડિકલ બોર્ડનું ગઠન કરવામાં આવે. અમે AIIMS ને વિનંતી કરીએ છીએ કે તે દ્વિતીયક બોર્ડનું ગઠન કરે અને અમને આગામી બુધવાર સુધીમાં રિપોર્ટ આપે.”
ઉલ્લેખનીય છે કે, સુપ્રીમ કોર્ટે ૨૬ નવેમ્બરના રોજ નોઇડા જિલ્લા હોસ્પિટલને રાણા માટે નિષ્ક્રિય ઇચ્છામૃત્યુની સંભાવના શોધવા માટે એક પ્રાથમિક બોર્ડ ગઠિત કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો હતો.
