Patanjali Medicine Seized Maharashtra: મહારાષ્ટ્ર ફૂડ એન્ડ ડ્રગ એડમિનિસ્ટ્રેશન (FDA) એ ભ્રામક દવાની જાહેરાતો અને નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરનારી દવાઓ વિરુદ્ધ રાજ્યવ્યાપી કાર્યવાહી કરતા શુક્રવારે 73.24 લાખ રૂપિયાની કિંમતની દવાઓ જપ્ત કરી છે. જપ્ત કરાયેલી દવાઓમાં 51.41 લાખ રૂપિયાની દવાઓ બાબા રામદેવ સાથે જોડાયેલા પતંજલિ ગ્રૂપની હરિદ્વાર સ્થિત કંપની દિવ્ય ફાર્મસી દ્વારા ઉત્પાદિત હોવાનું કહેવાઈ રહ્યું છે.
એક રિપોર્ટ અનુસાર, તાજેતરમાં જ નિમણૂક પામેલા FDA કમિશનર તુકારામ મુંઢેની સૂચના પર આ વિશેષ અભિયાન ચલાવવામાં આવ્યું હતું. 25 મેના રોજ કાર્યભાર સંભાળ્યા પછી મુંઢેએ જાહેર આરોગ્યની સુરક્ષા માટે રાજ્યભરમાં કડક કાર્યવાહીના આદેશ આપ્યા હતા. આ અંતર્ગત મુંબઈ, કોંકણ, પુણે, નાસિક, અમરાવતી, નાગપુર અને છત્રપતિ સંભાજીનગર સહિત FDA ના સાત પ્રાદેશિક વિભાગોમાં એક સાથે દરોડા પાડવામાં આવ્યા હતા.
FDA અધિકારીઓનું કહેવું છે કે ડ્રગ્સ એન્ડ મેજિક રેમેડીઝ (ઓબ્જેક્શનેબલ એડવર્ટાઇઝમેન્ટ્સ) એક્ટ, 1954 હેઠળ કરવામાં આવેલી આ કાર્યવાહીમાં રાજ્યભરની 12 આયુર્વેદિક દવાની સંસ્થાઓની તપાસ કરવામાં આવી હતી. તપાસ દરમિયાન એવી દવાઓ જપ્ત કરવામાં આવી જેનો પ્રચાર કથિત રીતે ગંભીર બીમારીઓના ગેરંટીડ ઇલાજ અને ચમત્કારિક પરિણામ જેવા દાવાઓ સાથે કરવામાં આવી રહ્યો હતો.
જપ્ત કરાયેલી દવાઓનો મોટો હિસ્સો દિવ્ય ફાર્મસી સાથે સંબંધિત હોવાનું કહેવાય છે. FDA ના જણાવ્યા અનુસાર, કોંકણ વિસ્તારમાં 18.58 લાખ રૂપિયા, પુણેમાં 14.68 લાખ રૂપિયા, નાગપુરમાં 7.26 લાખ રૂપિયા, નાસિકમાં 7.10 લાખ રૂપિયા, મુંબઈમાં 1.85 લાખ રૂપિયા, અમરાવતીમાં 1.42 લાખ રૂપિયા અને છત્રપતિ સંભાજીનગરમાં 48,718 રૂપિયાની કિંમતની દવાઓ જપ્ત કરવામાં આવી છે.
જે પ્રોડક્ટ્સને જપ્ત કરવામાં આવી છે તેમાં દ્રષ્ટિ આઇ ડ્રોપ, ગિલોય ઘન વટી, કુટજ ઘન વટી, સિસ્ટોગ્રિટ ડાયમંડ ટેબ્લેટ, ન્યુરોગ્રિટ ગોલ્ડ કેપ્સ્યુલ, મધુગ્રિટ ટેબ્લેટ અને મેમોરીગ્રિટ ટેબ્લેટ સામેલ છે.
રિપોર્ટ અનુસાર, આ કાર્યવાહી માત્ર આયુર્વેદિક દવાઓ પૂરતી સીમિત રહી નહોતી. પુણે વિસ્તારમાં ઇન્સ્પેક્શન દરમિયાન FDA એ 21.83 લાખ રૂપિયાની કિંમતની કથિત રીતે ખોટા લેબલિંગ વાળી એલોપેથિક દવાઓ પણ જપ્ત કરી છે. આ અભિયાનમાં એલોપેથિક દવાઓનો સૌથી મોટો જથ્થો પુણે વિસ્તારમાંથી મળી આવ્યો છે.
આખા રાજ્યમાં જપ્ત કરાયેલી આયુર્વેદિક અને એલોપેથિક દવાઓની કુલ કિંમત 73,24,656 રૂપિયા બતાવવામાં આવી છે. FDA ની તાજેતરની કાર્યવાહીઓમાં આને સૌથી મોટા એન્ફોર્સમેન્ટ ઓપરેશન્સમાંનું એક માનવામાં આવી રહ્યું છે.
FDA કમિશનર તુકારામ મુંઢેએ કહ્યું કે ભ્રામક જાહેરાતો, ગેરકાયદેસર ઉત્પાદન અને નિયમનકારી ધોરણોનું ઉલ્લંઘન કરીને વેચવામાં આવી રહેલી દવાઓ વિરુદ્ધનું અભિયાન ભવિષ્યમાં પણ ચાલુ રહેશે. તેમણે કહ્યું કે જાહેર આરોગ્ય સાથે રમત કરનાર કોઈ પણ વ્યક્તિ કે સંસ્થાને છોડવામાં આવશે નહીં.
મુંઢેએ ચેતવણી આપી કે ડ્રગ્સ એન્ડ કોસ્મેટિક્સ એક્ટ, 1940 તેમજ અન્ય સંબંધિત કાયદાઓનું ઉલ્લંઘન કરનારાઓ વિરુદ્ધ સીધી કાનૂની અને ન્યાયિક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. તેમણે કહ્યું કે સુરક્ષિત ખોરાક અને દવાઓ દરેક નાગરિકનો મૂળભૂત અધિકાર છે અને તે સુનિશ્ચિત કરવું વહીવટીતંત્રની પ્રાથમિક જવાબદારી છે.
તેમણે લોકોને દવાઓ સાથે જોડાયેલી ભ્રામક જાહેરાતો પર ભરોસો ન કરવા અને ડોક્ટરની સલાહ વિના દવાઓનો ઉપયોગ કરવાનું ટાળવા અપીલ પણ કરી હતી.
રિપોર્ટ મુજબ, જનભાગીદારી વધારવા માટે FDA ટૂંક સમયમાં એક વિશેષ મોબાઇલ એપ્લિકેશન અને ટોલ-ફ્રી હેલ્પલાઇન પણ શરૂ કરવા જઈ રહ્યું છે. આના માધ્યમથી લોકો ગેરકાયદેસર રીતે દવાનું વેચાણ, ભેળસેળ અને ભ્રામક જાહેરાતો સંબંધિત ફરિયાદો નોંધાવી શકશે.
વિભાગનું કહેવું છે કે નાગરિકો તરફથી મળેલી તમામ ફરિયાદોની ગુપ્ત રીતે તપાસ કરવામાં આવશે અને નિયમોના ઉલ્લંઘનની પુષ્ટિ થવા પર તાત્કાલિક કાનૂની કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.
