Period Shaming Guidelines: સુપ્રીમ કોર્ટે હરિયાણાની મહર્ષિ દયાનંદ યુનિવર્સિટી (MDU) માં ત્રણ મહિલા સફાઈ કર્મચારીઓ પાસેથી પીરિયડ્સ સાબિત કરવા માટે સેનિટરી પેડના ફોટા મોકલવાની ઘટના પર પગલાં લીધાં છે. કોર્ટે શુક્રવારે આ મામલે દિશાનિર્દેશો બનાવવાનો નિર્ણય કર્યો છે, જેથી મહિલાઓ અને છોકરીઓના સ્વાસ્થ્ય, ગરિમા, શારીરિક સ્વાયત્તતા અને ગોપનીયતાના અધિકારનું ઉલ્લંઘન ન થાય.
જસ્ટિસ બી.વી. નાગરત્ના અને આર. મહાદેવનની બેન્ચે શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ અને કાર્યસ્થળો પર ‘પીરિયડ-શેમિંગ’ ની ઘટનાઓ પર ચિંતા વ્યક્ત કરી અને કહ્યું કે આવી ઘટનાઓ લોકોની માનસિકતાને દર્શાવે છે.
SCBAની અરજી પર નોટિસ
સુપ્રીમ કોર્ટે સુપ્રીમ કોર્ટ બાર એસોસિએશન (SCBA) ની અરજી પર કેન્દ્ર સરકાર અને સંબંધિત મંત્રાલયોને નોટિસ પાઠવી છે. SCBA એ જણાવ્યું કે:
ઘટનાઓનો સિલસિલો: હરિયાણાની ઘટના એકલદોકલ ઘટના નથી, પરંતુ દેશભરમાં આવી ઘણી ઘટનાઓની જાણ થઈ છે.
તાત્કાલિક જરૂરિયાત: SCBA એ કોર્ટને જણાવ્યું કે મહિલાઓની ગરિમા અને સ્વાસ્થ્યના અધિકારને જાળવી રાખવા માટે સમગ્ર ભારતમાં લાગુ થતા દિશાનિર્દેશોની તાત્કાલિક જરૂર છે.
અનુચ્છેદ ૨૧ નું ઘોર ઉલ્લંઘન
SCBA એ પોતાની અરજીમાં કહ્યું છે કે:
“ઘણી સંસ્થાઓમાં મહિલાઓ અને છોકરીઓએ માસિક ધર્મ થઈ રહ્યો છે કે નહીં, તે ચકાસવા માટે આક્રમક અને અપમાનજનક તપાસો માંથી પસાર થવું પડે છે.”
આ કૃત્ય બંધારણના અનુચ્છેદ ૨૧ (જીવન, ગરિમા, ગોપનીયતા અને શારીરિક અખંડિતતાનો અધિકાર) હેઠળ તેમના અધિકારનું ઘોર ઉલ્લંઘન છે.
હરિયાણા સરકારે તપાસ શરૂ કરી
આ મામલે હરિયાણા સરકારે કોર્ટને જણાવ્યું કે ઘટનાની તપાસ શરૂ કરી દેવામાં આવી છે અને ઘટના માટે જવાબદાર બે લોકો સામે કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે.
કોર્ટના આ પગલાથી ભવિષ્યમાં આવી ઘટનાઓ રોકવામાં મદદ મળવાની આશા છે. આ સુનિશ્ચિત કરશે કે મહિલાઓને તેમના માસિક ધર્મ દરમિયાન ગરિમા અને સન્માન મળે. આ નિર્ણય મહિલાઓના સ્વાસ્થ્ય અને અધિકારો પ્રત્યે એક મહત્વપૂર્ણ પ્રગતિ છે.
