Production Linked Incentive Steel: ભારતને ગ્લોબલ મેન્યુફેક્ચરિંગ હબ બનાવવાના હેતુને હાંસલ કરવા માટે મોદી સરકાર દ્વારા શરૂ કરવામાં આવેલી ઉત્પાદન-સંલગ્ન પ્રોત્સાહન (PLI) યોજનાના ત્રીજા તબક્કા એટલે કે PLI 1.2 ના સકારાત્મક પરિણામો સામે આવવા લાગ્યા છે. સોમવારે કેન્દ્રીય ઇસ્પાત અને ભારે ઉદ્યોગ મંત્રી એચ. ડી. કુમારસ્વામીએ સ્પેશિયલ સ્ટીલ માટે શરૂ કરવામાં આવેલી PLI 1.2 યોજનાના ત્રીજા તબક્કા હેઠળ ૫૫ કંપનીઓના ૮૫ પ્રોજેક્ટ્સ માટે સમજૂતી પત્ર (MoU) પર હસ્તાક્ષર કર્યા.
ઇસ્પાત મંત્રાલયનું નિવેદન
ઇસ્પાત મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, “ભારત સરકાર દ્વારા સ્પેશિયલ સ્ટીલ માટે શરૂ કરવામાં આવેલી ઉત્પાદન-આધારિત પ્રોત્સાહન (PLI) યોજના 1.2 ઉચ્ચ મૂલ્ય ધરાવતા ઉત્પાદનને મજબૂત કરવા અને મહત્વપૂર્ણ સ્ટીલ ગ્રેડમાં આયાત પર નિર્ભરતા ઘટાડવાની દિશામાં એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે. ઇસ્પાત મંત્રાલય દ્વારા સંચાલિત PLI 1.2 અંતર્ગત ૫૫ કંપનીઓ સાથે ૮૫ સમજૂતી પત્રો પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા છે, જેના હેઠળ કુલ ૧૧,૮૮૭ કરોડ રૂપિયાના રોકાણની પ્રતિબદ્ધતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.”
૨૦૩૧ સુધીમાં ૮.૭ મિલિયન ટન ક્ષમતા વધવાની આશા
આ ૮૫ પ્રોજેક્ટ્સ દ્વારા વર્ષ ૨૦૩૧ સુધીમાં આશરે ૮.૭ મિલિયન ટન સ્પેશિયલ સ્ટીલ ઉત્પાદન ક્ષમતા વધવાની અપેક્ષા છે. આનાથી ઇલેક્ટ્રિકલ સ્ટીલ, મિશ્ર ધાતુ અને સ્ટેનલેસ સ્ટીલ, કોટેડ ઉત્પાદનો અને વ્યૂહાત્મક ક્ષેત્રો માટે જરૂરી ઉચ્ચ-સ્તરના સ્ટીલ ગ્રેડમાં ભારતની ક્ષમતાઓનો મોટો વિસ્તાર થશે.
એચ. ડી. કુમારસ્વામીનું નિવેદન
સમજૂતી પત્ર પર હસ્તાક્ષર કર્યા પછી કેન્દ્રીય ઇસ્પાત અને ભારે ઉદ્યોગ મંત્રી એચ. ડી. કુમારસ્વામીએ કહ્યું, “PLI 1.2 ઘરેલું ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહિત કરી વિદેશી હૂંડિયામણના સંરક્ષણમાં મદદ કરશે અને ભારતને અદ્યતન સ્ટીલના એક વિશ્વસનીય વૈશ્વિક સપ્લાયર બનાવવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવશે. PLI યોજનાના પ્રથમ રાઉન્ડની સિદ્ધિઓ આ નીતિની અસરકારકતાને વધુ મજબૂત કરે છે. PLI 1.0 અને 1.1 હેઠળ ૪૩,૮૭૪ કરોડ રૂપિયાનું પ્રતિબદ્ધ રોકાણ પહેલેથી જ ક્ષમતા નિર્માણ અને રોજગાર સર્જન સહિત નક્કર પાયાની પ્રગતિમાં ફેરવાઈ ચૂક્યું છે. PLI 1.2 આ ગતિને આગળ વધારવાનું કામ કરશે.”
PLI 1.0 અને 1.1 ની સિદ્ધિઓ
ઇસ્પાત મંત્રાલયના જણાવ્યા મુજબ, PLI 1.0 હેઠળના પ્રતિબદ્ધ પરિણામોમાં ૨૭,૧૦૬ કરોડ રૂપિયાનું રોકાણ, ૧૪,૭૬૦ પ્રત્યક્ષ રોજગાર અને ૭૯ લાખ ટનની ઉત્પાદન ક્ષમતા સામેલ છે. જ્યારે, ૬ જાન્યુઆરી ૨૦૨૫ ના રોજ શરૂ થયેલી PLI 1.1 યોજનાથી આશરે ૧૭,૦૦૦ કરોડ રૂપિયાના રોકાણ, લગભગ ૧૬,૦૦૦ રોજગાર અને ૬૪ લાખ ટન ઉત્પાદન ક્ષમતા સર્જનની આશા છે. યોજના હેઠળ અત્યાર સુધી ભાગ લેનારી કંપનીઓને કુલ ૨૩૬ કરોડ રૂપિયાનું પ્રોત્સાહન વિતરણ કરવામાં આવ્યું છે.
ઉદ્યોગ જગતની માંગ વચ્ચે શરૂ થયો ત્રીજો તબક્કો
PLI યોજનાનો ત્રીજો તબક્કો ઉદ્યોગ જગતની મજબૂત માંગ અને સ્પેશિયલ સ્ટીલમાં સતત ક્ષમતા વિસ્તારની આવશ્યકતાને ધ્યાનમાં રાખીને શરૂ કરવામાં આવ્યો છે. આ યોજના ઓટોમોબાઈલ, રેલવે, સંરક્ષણ, વિદ્યુત ઉપકરણો અને એરોસ્પેસ જેવા મહત્વના ક્ષેત્રો માટે અત્યંત મહત્વની માનવામાં આવી રહી છે.
