Supreme Court: સુપ્રીમ કોર્ટે લૈંગિક સમાનતાના અનેક ઐતિહાસિક ચુકાદાઓ આપ્યા બાદ હવે એક પિતાની વસિયતને માન્ય રાખતા પુત્રીને મિલકતમાંથી બેદખલ કરી દીધી છે. પિતા એન. એસ. શ્રીધરને પોતાની નવ સંતાનોમાંથી એક પુત્રી શાઇલા જોસેફને પોતાની વસિયતમાં મિલકતમાંથી એટલા માટે બેદખલ કરી હતી કારણ કે તેણે પોતાની જ્ઞાતિની બહાર લગ્ન કર્યા હતા. સુપ્રીમ કોર્ટે હાઈકોર્ટ અને ટ્રાયલ કોર્ટના તે ચુકાદાઓને પલટી નાખ્યા છે, જેમાં વસિયત પર શંકા વ્યક્ત કરતા મિલકતને નવે બાળકોમાં સમાન રીતે વહેંચવાનો આદેશ જારી કર્યો હતો.
સુપ્રીમ કોર્ટમાં મામલાની સુનાવણી દરમિયાન જસ્ટિસ અહસાનુદ્દીન અમાનુલ્લાહ અને કે. વિનોદ ચંદ્રનની બેન્ચે કહ્યું કે વસિયતને પડકારી શકાય નહીં કારણ કે તે સ્પષ્ટપણે સાબિત થઈ ચૂકી છે. બેન્ચે કહ્યું, ‘વસિયતમાં કોઈ દખલગીરી કરી શકાય નહીં, જે સ્પષ્ટપણે સાબિત થઈ ચૂકી છે. હાઈકોર્ટ અને ટ્રાયલ કોર્ટના ચુકાદા અને ડિક્રીને રદ કરવામાં આવે છે. વાદી (શાઇલા) ને તેના પિતાની મિલકત પર કોઈ દાવો મળતો નથી, જે વસિયત દ્વારા અન્ય ભાઈ-બહેનોને આપી દેવામાં આવી છે.’
શાઇલાના વકીલ પી. બી. કૃષ્ણને બેન્ચને કહ્યું કે તેમની અસીલનો હક માત્ર ૧/૯મો ભાગ જ બને છે, જે મિલકતનો ઘણો નાનો હિસ્સો છે. પરંતુ બેન્ચે સ્પષ્ટ કરી દીધું કે આવા કિસ્સાઓમાં સમાનતાનો સવાલ ઉઠતો નથી. આ પિતાની ઈચ્છા પર નિર્ભર કરે છે કે તેઓ પોતાની મિલકત કેવી રીતે વહેંચવા માંગે છે.
વસિયત કરનારની ઈચ્છા સર્વોપરી
બેન્ચે કહ્યું, ‘અમે સમાનતા પર વાત નથી કરી રહ્યા અને વસિયત કરનારની ઈચ્છા સર્વોપરી છે. વસિયત કરનારની અંતિમ ઈચ્છા અને વસિયતથી કોઈ વિચલન કરી શકાય નહીં અથવા તેને નિષ્ફળ કરી શકાય નહીં.’
ભાઈ-બહેનોની અપીલને સ્વીકારતા, બેન્ચે શાઇલા દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલા મિલકતના સમાન ભાગલાના કેસને ફગાવી દીધો.
વસિયતના મામલામાં ‘સમજદારી’નો નિયમ લાગુ નથી પડતો
સુપ્રીમ કોર્ટે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે વસિયતના કેસોમાં ‘સમજદારી’ (Prudence) નો નિયમ લાગુ પડતો નથી. વસિયત વ્યક્તિની પોતાની ઈચ્છા હોય છે અને તેને પોતાની મિલકત વહેંચવાનો પૂરો અધિકાર હોય છે. જો વસિયત દ્વારા તમામ ભાઈ-બહેનોને તેમના વારસાથી વંચિત રાખવામાં આવ્યા હોત, ત્યારે અદાલતો સમજદારીનો નિયમ લાગુ કરી શકતી હતી.
સુપ્રીમ કોર્ટે શાઇલાને વસિયતમાંથી બેદખલ કરવાના કારણ પર પણ ટિપ્પણી કરી. બેન્ચે કહ્યું, ‘આ બહિષ્કારનું એક કારણ જણાવવામાં આવ્યું છે, જેની સ્વીકાર્યતા આપણા મનમાં એ નક્કી નથી કરતી કે સમજદારીનો નિયમ શું કહે છે. અમે વસિયત કરનારને અમારા સ્થાને ન રાખી શકીએ. અમે અમારા અભિપ્રાયને વસિયત કરનારના અભિપ્રાય સાથે બદલી પણ શકતા નથી.’
