Supreme Court Abortion Verdict: સુપ્રીમ કોર્ટે શુક્રવારે એક ચુકાદામાં જણાવ્યું હતું કે, કોઈ પણ મહિલાને માત્ર એ આધારે અનિચ્છનીય ગર્ભાવસ્થા ચાલુ રાખવા માટે મજબૂર કરી શકાય નહીં કે જન્મ પછી બાળકને દત્તક આપી શકાય છે. અદાલતે સ્પષ્ટ કર્યું કે આવા કિસ્સાઓમાં સૌથી મહત્વની બાબત સગર્ભા મહિલાની ઈચ્છા, ગરિમા અને માનસિક-શારીરિક કલ્યાણ છે, નહીં કે માત્ર અજન્મા બાળકના ભવિષ્યની સંભાવના. સુપ્રીમ કોર્ટે સગીરાની 7 મહિનાથી વધુની ગર્ભાવસ્થા સમાપ્ત કરવાની મંજૂરી આપતી વખતે આ ટિપ્પણી કરી હતી.
જસ્ટિસ બી.વી. નાગરત્ના અને જસ્ટિસ ઉજ્જલ ભુઈયાની ખંડપીઠે 15 વર્ષની બાળકીને મેડિકલ ટર્મિનેશન ઓફ પ્રેગ્નન્સીની મંજૂરી આપી હતી. સગીરા સાત મહિનાથી વધુની ગર્ભવતી છે. કોર્ટે કહ્યું કે, ખાસ કરીને સગીરાને તેની સ્પષ્ટ ઈચ્છા વિરુદ્ધ ગર્ભને પૂર્ણ સમય સુધી ધારણ કરવા માટે બાધ્ય કરવી તે ગંભીર માનસિક, ભાવનાત્મક અને શારીરિક આઘાત પહોંચાડી શકે છે. એ કહેવું સરળ છે કે જો સગર્ભા મહિલા બાળકના પાલન-પોષણ કરવા ઈચ્છતી નથી તો તે જન્મ પછી તેને દત્તક આપી શકે છે, પરંતુ આ તર્ક એવા કિસ્સાઓમાં સ્વીકારી શકાય નહીં જ્યાં ગર્ભાવસ્થા પોતે જ અનિચ્છનીય હોય. મહિલાને તેની ઈચ્છા વિરુદ્ધ બાળકને જન્મ આપવા માટે મજબૂર કરવી તેના કલ્યાણને નજરઅંદાજ કરવા જેવું હશે અને તેને અજન્મા બાળકના હિતોને આધીન કરી દેશે.
કોઈ મહિલાને તેની ઈચ્છા વિરુદ્ધ બાળકને જન્મ આપવા માટે મજબૂર કરવી તેના કલ્યાણને નજરઅંદાજ કરવા જેવું હશે. – સુપ્રીમ કોર્ટ
આ મામલો સગીરાની માતા દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી અરજી સાથે જોડાયેલો હતો, જેમાં મેડિકલ ટર્મિનેશન ઓફ પ્રેગ્નન્સી એક્ટમાં નિર્ધારિત વૈધાનિક સમયમર્યાદાથી આગળ વધી ગયેલી ગર્ભાવસ્થાને સમાપ્ત કરવાની મંજૂરી માંગવામાં આવી હતી.
5 મહત્વની વાતો
સગીરાની ઈચ્છા, માનસિક સ્વાસ્થ્ય અને ગરિમા સર્વોપરી માનવામાં આવી.
અનિચ્છનીય ગર્ભ ચાલુ રાખવો એ અનુચ્છેદ 21 નું ઉલ્લંઘન માનવામાં આવ્યું.
મહિલાનું શરીર અને નિર્ણય તેના અધિકાર માનવામાં આવ્યા.
AIIMS માં સુરક્ષિત મેડિકલ પ્રક્રિયા દ્વારા ગર્ભપાતની મંજૂરી.
ગર્ભ ચાલુ રાખવાનું દબાણ માનસિક અને શારીરિક આઘાત પહોંચાડી શકે છે.
કોર્ટે કહ્યું- બાધ્ય ન કરી શકાય
સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતાએ જણાવ્યું હતું કે ટર્મિનેશનથી માતા અને બાળક બંનેના જીવનને જોખમ થઈ શકે છે. જસ્ટિસ નાગરત્નાએ આ તર્ક પર સવાલ ઉઠાવતા કહ્યું કે અદાલત ટર્મિનેશનને બદલે કોઈની આર્થિક સહાય કે દત્તક આપવાના વિકલ્પ પર નિર્ભર રહેવા માટે કહી શકે નહીં. તેમણે પૂછ્યું કે જો સગીરા ગર્ભ ચાલુ રાખવા તૈયાર જ નથી, તો અદાલત તેને આવું કરવા માટે કેવી રીતે બાધ્ય કરી શકે.
ગેરકાયદે ગર્ભપાત કેન્દ્રો તરફ ઝુકાવ વધવાની આશંકા: અદાલત
સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું કે, અનિચ્છનીય ગર્ભાવસ્થાને જબરદસ્તી ચાલુ રાખવી સગીરાના માનસિક સ્વાસ્થ્ય, શિક્ષણ, સામાજિક સ્થિતિ અને સર્વાંગી વિકાસ પર લાંબા ગાળાની પ્રતિકૂળ અસર કરી શકે છે. પુનરોચ્ચાર કર્યો કે પ્રજનન સંબંધી સ્વાયત્તતા, નિજતા અને વ્યક્તિગત સ્વતંત્રતા બંધારણના અનુચ્છેદ 21 હેઠળ સંરક્ષિત મૌલિક અધિકાર છે. અદાલતે ચેતવણી આપી હતી કે જો આવા કિસ્સાઓમાં રાહત આપવામાં ન આવે તો ગેરકાયદે અને અસુરક્ષિત ગર્ભપાત કેન્દ્રો તરફ ઝુકાવ વધી શકે છે. અદાલતે AIIMS માં સુરક્ષિત મેડિકલ પ્રક્રિયાથી ગર્ભપાતની મંજૂરી આપી.
આપના પર અસર
સુપ્રીમ કોર્ટના આ મહત્વના નિર્ણયથી મહિલાઓ, ખાસ કરીને સગીરાઓને પોતાની ઈચ્છા અને સ્વાસ્થ્ય અનુસાર નિર્ણય લેવાનો અધિકાર મજબૂત થશે. આનાથી તેમને અનિચ્છનીય ગર્ભાવસ્થા વેઢવા માટે મજબૂર કરી શકાશે નહીં. આનાથી માનસિક તણાવ, સામાજિક કલંક, અભ્યાસમાં અવરોધ અને શારીરિક જોખમો ઘટશે. તે સુરક્ષિત અને કાયદેસર ગર્ભપાતની પહોંચ વધારશે, ગેરકાયદે કેન્દ્રો પર જવાની મજબૂરી ઘટાડશે અને ગરિમા, નિજતા તથા વ્યક્તિગત સ્વતંત્રતાની બંધારણીય સુરક્ષાને મજબૂત કરશે.
તણાવમાંથી પસાર થઈ રહી છે સગીરા: અરજદાર
અરજદાર તરફથી કહેવામાં આવ્યું કે ગર્ભાવસ્થાને કારણે સગીરા ગંભીર માનસિક તણાવમાંથી પસાર થઈ રહી છે, તેનો અભ્યાસ પ્રભાવિત થયો છે અને દરેક દિવસ તેના અને પરિવાર માટે અત્યંત પીડાદાયક રહ્યો છે. અદાલતે એ પણ નોંધ્યું કે બાળકીએ ગર્ભ ચાલુ રાખવાનો સ્પષ્ટ ઇનકાર કર્યો છે અને તેનામાં આત્મહત્યાના પ્રયાસ જેવા મનોવૈજ્ઞાનિક સંકટના સંકેતો પણ જોવા મળ્યા છે.
