TN Secretariat Project: તમિલનાડુ સરકારની પટ્ટિનપક્કમમાં નવું સચિવાલય પરિસર બનાવવાની યોજનાનો સ્થાનિક માછીમારો, રહેવાસીઓ અને અનેક રાજકીય નેતાઓએ ઉગ્ર વિરોધ કર્યો છે. તેમનું કહેવું છે કે પહેલેથી જ ગીચ વસ્તી ધરાવતા આ દરિયાકાંઠાના વિસ્તારમાં તેનાથી ભારે ટ્રાફિક જામ થશે, લોકોની રોજીરોટી પ્રભાવિત થશે અને પર્યાવરણને નુકસાન પહોંચશે.
પ્રસ્તાવિત સચિવાલયનું સ્થળ મુખ્યમંત્રી સી. જોસેફ વિજયના ઘરથી માત્ર આશરે 100 મીટર દૂર છે, પરંતુ દક્ષિણ ચેન્નાઈના દરિયાકાંઠા નજીક આવેલો પટ્ટિનપક્કમ વિસ્તાર ખૂબ જ ભીડભાડવાળો છે. અહીં રહેણાંક વસાહતો, શાળાઓ અને દરિયાકાંઠે માછીમારોની પરંપરાગત વસાહતો આવેલી છે.
સ્થાનિક લોકોએ 15 સપ્ટેમ્બરે પટ્ટિનપક્કમમાં એક બેઠક બોલાવી છે, જેમાં આગળની કાર્યવાહી અંગે નિર્ણય લેવામાં આવશે. અનેક લોકોએ માંગ કરી છે કે આશરે 20 લાખ વર્ગ ફૂટના બહુમાળી વહીવટી પરિસર બનાવવાને બદલે આ જમીનનો ઉપયોગ માછીમાર પરિવારો માટે ઘર બનાવવા માટે કરવામાં આવે.
માછીમારોએ સરકારના અગાઉના તે નિર્ણયનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો છે, જેમાં ખેતીની જમીન અને પર્યાવરણ અંગે ચિંતા વ્યક્ત થયા બાદ પરંદૂર એરપોર્ટ પ્રોજેક્ટ રદ કરવામાં આવ્યો હતો. તેમનું કહેવું છે કે પટ્ટિનપક્કમની યોજનામાં ખેડૂતો અને પર્યાવરણને લઈને આવી જ સંવેદનશીલતા દર્શાવવામાં આવી રહી નથી. જ્યારે આ દરિયાકાંઠાનો વિસ્તાર પર્યાવરણની દૃષ્ટિએ સંવેદનશીલ છે અને તેની અસર માછીમાર સમુદાય પર પણ પડશે.
સ્થાનિક લોકોનું કહેવું છે કે ફોરશોર એસ્ટેટ જંક્શન પહેલેથી જ ટ્રાફિકની સમસ્યા ધરાવતો વિસ્તાર છે. પટ્ટિનપક્કમ સિગ્નલ તરફ જતી તમામ સડકો પીક અવર્સ દરમિયાન ટ્રાફિક જામનું કારણ બને છે. લોકોનું કહેવું છે કે સેન્ટ જૉન, સેન્ટ બેડ્સ, રોઝરી અને સૈન્થોમ સહિત અનેક શાળાઓ આસપાસ આવેલી છે અને દરરોજ સરકારી વાહનોની અવરજવરથી અકસ્માતનું જોખમ વધશે.
આ જ વિસ્તાર મધ્ય અને દક્ષિણ ચેન્નાઈ વચ્ચેનો એક મહત્વપૂર્ણ દરિયાકાંઠાનો માર્ગ પણ છે. તેથી કોઈ મોટા સરકારી પરિસરનું નિર્માણ થવાથી ટ્રાફિકની સમસ્યા વધુ વધવાની આશંકા છે. સમુદ્ર કિનારે આવેલો હોવાથી આ વિસ્તાર પર્યાવરણની દૃષ્ટિએ પણ સંવેદનશીલ છે અને માછીમાર સમુદાયોનું કહેવું છે કે તેનાથી 1,200થી વધુ પરિવારો પ્રભાવિત થઈ શકે છે. સ્થાનિક લોકોનો દાવો છે કે આ જમીન મૂળ તેમના સમુદાયની હતી અને આદેશ જારી થાય તે પહેલાં કોઈ સરકારી અધિકારી અથવા ધારાસભ્યએ તેમની સાથે વાત કરી નહોતી.
માછીમાર સમુદાય સાથે સંકળાયેલા એસ. લક્ષ્મીએ કહ્યું, “આ વિસ્તારને એવી રીતે વિકસાવવામાં આવ્યો છે કે તે અમારા માટે રોજીરોટીનું સાધન છે અને નવા સચિવાલય માટે અમને અહીંથી હટાવવામાં પણ આવશે. આ અંગે અમારી સાથે વાત કરવામાં આવી નથી, જે ખોટું છે.”
તેમણે કહ્યું કે આર્થિક વળતર સમુદ્ર પરની તેમની નિર્ભરતાનું સ્થાન લઈ શકે નહીં.
સ્થાનિક લોકોને એવો ભય પણ છે કે સુરક્ષા સંબંધિત વધુ નિયંત્રણો અને વધેલા ટ્રાફિકને કારણે દરિયાકિનારા સુધી દરરોજ પહોંચવું મુશ્કેલ બની જશે. તેનાથી સ્થાનિક માછલી બજાર અને તેની આસપાસ ચાલતી નાની દુકાનો તથા ખાણી-પીણીની દુકાનો પણ બંધ કરવી પડી શકે છે.
તમિલનાડુ મીનાવર્ગલ મક્કલ સંગમ (ફિશરમેન પીપલ્સ યુનિયન)ના પ્રમુખ જે. કોસુમનીએ કહ્યું, “માછીમાર સમુદાય પર તેની અસર પડશે, કારણ કે વિસ્તારમાં સૈન્થોમ રોડ અને લૂપ રોડ બંને પર પહેલેથી જ ઘણો ટ્રાફિક છે. પર્યાવરણ સંબંધિત મુદ્દાઓ ઉપરાંત, માછીમાર સમુદાયના લોકોની રોજીરોટી પણ પ્રભાવિત થશે. વિસ્તારમાં માછલી બજાર અને નાની ખાણી-પીણીની દુકાનો શરૂ થઈ ગઈ છે અને નવું સચિવાલય બન્યા બાદ આ સ્થળોને બંધ કરવા પડશે. અમે આ નિર્ણયની વિરુદ્ધ છીએ અને અહીં આ ઇમારત બને તેવું ઇચ્છતા નથી. આવનારા દિવસોમાં અમે તેની વિરુદ્ધ વિરોધ પ્રદર્શન કરીશું.”
અલગ-અલગ પક્ષોના રાજકીય નેતાઓએ પણ આ ચિંતાઓ ઉઠાવી છે. ભારતીય કમ્યુનિસ્ટ પાર્ટીના રાજ્ય સચિવ વીરપાંડિયને પ્રોજેક્ટને તાત્કાલિક રદ કરવાની માંગ કરી. તેમણે કહ્યું, “આ પ્રોજેક્ટથી માછીમાર સમુદાયોના રોજીરોટીના અધિકાર, દરિયાકાંઠાના પર્યાવરણ, આબોહવા પરિવર્તનનો સામનો કરવાની ક્ષમતા, સમુદ્ર કિનારે સામાન્ય લોકોની પહોંચ અને એક મહત્વપૂર્ણ સરકારી વહીવટી સંસ્થાની સુરક્ષા પર ગંભીર અસર પડશે.” તેમણે સરકારને વધુ સુરક્ષિત અને પર્યાવરણની દૃષ્ટિએ યોગ્ય સ્થળ પસંદ કરવાની માંગ કરી.
દ્રવિડ મુનેત્ર કળગમ (DMK)ના સાંસદ તમિલાચી થંગાપાંડિયને પણ પ્રોજેક્ટનો વિરોધ કર્યો અને સરકાર પાસે તેને રદ કરવાની માંગ કરી.
તેમણે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર લખ્યું, “ગીચ વસ્તી ધરાવતા વિસ્તારમાં એક સાંકડી ચાર લેનની સડક, આઠથી વધુ શાળાઓ, હજારો ઘરો અને માછીમાર સમુદાયોની રોજીરોટીનું સાધન હોવા છતાં 20 લાખ વર્ગ ફૂટમાં બહુમાળી સચિવાલય બનાવવું જનહિત વિરુદ્ધની અત્યંત ખરાબ યોજના છે. જ્યાં પહેલેથી જ ટ્રાફિક જામની સમસ્યા છે, ત્યાં જો મંત્રીઓ, અધિકારીઓ અને સુરક્ષા કર્મચારીઓની વધારાની અવરજવર વધશે, તો વિદ્યાર્થીઓ, સામાન્ય લોકો અને માછીમાર સમુદાયોએ તેની અસર શા માટે સહન કરવી જોઈએ? દરિયાકાંઠાનો વિસ્તાર માછીમારોની રોજીરોટી છે, તે સરકાર માટે બાંધકામનું સ્થળ નથી.”
પટ્ટાલી મક્કલ કાચી (PMK)ના નેતા અંબુમણિ રામદાસ અને અંમ્મા મક્કલ મુનેત્ર કળગમના મહાસચિવ ટી.ટી.વી. દિનાકરન આ સ્થળનો વિરોધ કરનારા શરૂઆતના રાજકીય નેતાઓમાં સામેલ હતા. તમિલનાડુના ભારતીય જનતા પાર્ટીના પ્રમુખ નૈનાર નાગેન્દ્રને આરોપ લગાવ્યો કે મુખ્યમંત્રીના ઘર નજીક આ સ્થળ પસંદ કરવું રાજકીય હેતુથી લેવામાં આવેલો નિર્ણય લાગે છે. તેમણે પ્રસ્તાવિત 1,200 કરોડ રૂપિયાના ખર્ચ પર પણ સવાલ ઉઠાવ્યો અને કહ્યું કે દિલ્હીમાં નવી સંસદની ઇમારત બનાવવામાં આશરે 900 કરોડ રૂપિયા ખર્ચાયા હતા.
આવું પ્રથમ વખત નથી કે સચિવાલયને અન્ય સ્થળે ખસેડવાની યોજનાને લોકોના વિરોધનો સામનો કરવો પડ્યો હોય. 2003ની શરૂઆતમાં તત્કાલીન મુખ્યમંત્રી જે. જયલલિતાની સચિવાલયને ફોર્ટ સેન્ટ જ્યોર્જથી મરીના બીચ સ્થિત ક્વીન મેરી કૉલેજ પરિસરમાં ખસેડવાની યોજના સામે લોકોએ વિરોધ પ્રદર્શન કર્યું હતું. આ યોજનામાં કૉલેજની મોટાભાગની ઇમારતો તોડી પાડવી પડતી. તેનો ભારે વિરોધ થયો અને અંતે યોજના રદ કરવામાં આવી. હવે સ્થાનિક લોકો અને સામાજિક કાર્યકરોનું કહેવું છે કે પટ્ટિનપક્કમની યોજનાને પણ આ જ રીતે લોકોના વિરોધનો સામનો કરવો પડી શકે છે.
