UP Rajya Sabha Elections: ભારતીય જનતા પાર્ટીએ ઉત્તર પ્રદેશમાં યોજાનારી રાજ્યસભા ચૂંટણી માટે સોમવારે આઠ ઉમેદવારોના નામની જાહેરાત કરી છે. ખાસ વાત એ છે કે પાર્ટીએ UPમાંથી પોતાના કોઈપણ વર્તમાન રાજ્યસભા સાંસદને ફરી તક આપી નથી. કેન્દ્રીય ચૂંટણી સમિતિની મંજૂરી બાદ જાહેર કરવામાં આવેલી યાદીમાં ધર્મપાલ સિંહ, રાધાકાંત ઓઝા, પ્રકાશ પાલ, વિદ્યાસાગર સોનકર, ગોપી કૃષ્ણ પાંડે, પ્રિયંકા સિંહ રાવત, રામ પ્રતાપ સિંહ ચૌહાણ અને શ્રુતિ ગંગવારને ઉમેદવાર બનાવવામાં આવ્યા છે. આવી સ્થિતિમાં વર્તમાન બે કેન્દ્રીય મંત્રીઓને ફરી તક ન મળવાને કારણે કેબિનેટ ફેરબદલની પણ આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
ઉત્તર પ્રદેશમાં રાજ્યસભાની 10 બેઠકો માટે 16 ઑક્ટોબરે મતદાન થવાનું છે, જ્યારે ઉમેદવારીપત્ર ભરવાની અંતિમ તારીખ 6 ઑક્ટોબર છે. BJPના જે વર્તમાન સાંસદોનો કાર્યકાળ પૂર્ણ થઈ રહ્યો છે, તેમાં કેન્દ્રીય પેટ્રોલિયમ મંત્રી હરદીપ સિંહ પુરી, કેન્દ્રીય રાજ્યમંત્રી બી.એલ. વર્મા, અરુણ સિંહ, નીરજ શેખર, ગીતા શાક્ય, બૃજલાલ અને સીમા દ્વિવેદીનો સમાવેશ થાય છે. પૂર્વ ઉપમુખ્યમંત્રી દિનેશ શર્માની બેઠક પણ આ ચૂંટણીમાં સામેલ છે. દિનેશ શર્માએ 11 સપ્ટેમ્બરે અંદમાન અને નિકોબાર દ્વીપના ઉપરાજ્યપાલ બનાવવામાં આવ્યા બાદ રાજ્યસભામાંથી રાજીનામું આપી દીધું હતું.
સામાજિક અને જાતીય સમીકરણ પર ભાર
BJPની નવી યાદીમાં સામાજિક, પ્રાદેશિક અને જાતીય સંતુલન સાધવાનો પ્રયાસ સ્પષ્ટ દેખાય છે. આઠ ઉમેદવારોમાંથી ત્રણ સવર્ણ, ત્રણ OBC અને બે અનુસૂચિત જાતિ વર્ગમાંથી આવે છે. રાધાકાંત ઓઝા અને ગોપી કૃષ્ણ પાંડે બ્રાહ્મણ સમુદાયમાંથી છે. ધર્મપાલ સિંહ લોધી સમુદાયમાંથી આવે છે. યાદીમાં પાલ અને કુર્મી સમુદાયને પણ પ્રતિનિધિત્વ આપવામાં આવ્યું છે.
બે મહિલા ઉમેદવારો પ્રિયંકા સિંહ રાવત અને શ્રુતિ ગંગવારને પણ સ્થાન આપવામાં આવ્યું છે. બીજી તરફ, મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથની સરકારમાં પશુપાલન મંત્રી રહી ચૂકેલા ધર્મપાલ સિંહને રાજ્યસભા માટે ઉમેદવાર બનાવીને BJPએ સંગઠન અને જમીની રાજનીતિ સાથે જોડાયેલા ચહેરાઓ પર વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો છે.
2027 વિધાનસભા ચૂંટણીને ધ્યાનમાં રાખીને કરવામાં આવી ઉમેદવારોની પસંદગી
BJPની આ યાદીને 2027ની ઉત્તર પ્રદેશ વિધાનસભા ચૂંટણીની તૈયારીઓ સાથે પણ જોડીને જોવામાં આવી રહી છે. પાર્ટી સતત ત્રીજી વખત રાજ્યમાં સરકાર બનાવવાની રણનીતિ પર કામ કરી રહી છે. આવી સ્થિતિમાં ઉમેદવારોની પસંદગીમાં સામાજિક સમીકરણની સાથે સંગઠનાત્મક પકડ અને જમીની પ્રભાવને પણ મહત્વ આપવામાં આવ્યું હોવાના સંકેતો છે.
સૂત્રો અનુસાર, BJPએ ઉત્તર પ્રદેશની તે 255 વિધાનસભા બેઠકો પર જમીની સ્તરે આકલન કરાવ્યું છે, જ્યાં તેના ધારાસભ્યો છે. આ આકલનમાં આશરે 100 ધારાસભ્યો કથિત રીતે એન્ટી-ઇનકમ્બન્સીના ઘેરામાં જોવા મળ્યા છે. તેમાંથી મોટી સંખ્યામાં ધારાસભ્યોની આગામી વિધાનસભા ચૂંટણીમાં ટિકિટ કપાવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. સ્થાનિક સંગઠન સાથેના સંબંધો અને મતદારો વચ્ચે ધારાસભ્યોની સ્વીકૃતિને પણ આ આકલનમાં સામેલ કરવામાં આવી છે. ઉમેદવારોને લઈને RSS પાસેથી પણ ફીડબેક લેવામાં આવ્યો હોવાની વાત સામે આવી છે.
હરદીપ પુરી અને બી.એલ. વર્માના નામ કપાતા કેબિનેટ ફેરબદલની ચર્ચા
BJPના રાજ્યસભા ઉમેદવારોની યાદીમાં હરદીપ પુરી અને બી.એલ. વર્માને ફરી તક આપવામાં આવી નથી, આ બંને નેતાઓ હાલમાં કેન્દ્રીય મંત્રી છે. આવી સ્થિતિમાં સંભવિત કેબિનેટ ફેરબદલની અટકળો પણ તેજ થઈ ગઈ છે. બંધારણની કલમ 75(5) હેઠળ કોઈ મંત્રી સતત છ મહિના સુધી સંસદના કોઈપણ ગૃહના સભ્ય રહેતો નથી તો તેણે મંત્રી પદ છોડવું પડે છે.
પુરી અને વર્માનો રાજ્યસભા કાર્યકાળ 25 નવેમ્બરે પૂર્ણ થઈ રહ્યો છે. આવી સ્થિતિમાં સવાલ ઊભો થઈ રહ્યો છે કે શું બંને નેતાઓને સંસદમાં પહોંચાડવા માટે કોઈ બીજો રસ્તો અપનાવવામાં આવશે અથવા પછી કેન્દ્રમાં મોટા ફેરબદલની તૈયારી છે. જોકે, BJP તરફથી હજુ આ અંગે કોઈ સત્તાવાર સંકેત આપવામાં આવ્યો નથી.
BJPએ ઉત્તર પ્રદેશ ઉપરાંત ઉત્તરાખંડની રાજ્યસભા બેઠક માટે દિનેશ આર્યને અને પશ્ચિમ બંગાળની પેટાચૂંટણીવાળી બેઠક માટે TMCમાંથી BJPમાં આવેલા રુક્મિણી કોઇલ મલિકને ઉમેદવાર બનાવ્યા છે.
