Vande Mataram controversy: હાલમાં જ વંદે માતરમની 150મી વર્ષગાંઠ પર સંસદમાં થયેલી ચર્ચા બાદ, આ મુદ્દો ફરી એકવાર મુસ્લિમ સમુદાયમાં ઊંડા વિભાજનનો સ્ત્રોત બન્યો છે. જ્યારે કેટલાક મુસ્લિમ ધાર્મિક સંગઠનોએ વંદે માતરમ સામે વાંધો ઉઠાવ્યો છે, તેને ઇસ્લામિક આસ્થા સાથે જોડી દીધો છે, ત્યારે પાસમંદા મુસ્લિમ સમુદાયે આ સમગ્ર વિવાદને “એક અર્થહીન મુદ્દો વધારવાનો ઇરાદાપૂર્વકનો પ્રયાસ” ગણાવ્યો છે. ગૃહમંત્રી અમિત શાહ અને લોકસભામાં વિપક્ષના નેતા મલ્લિકાર્જુન ખડગે વચ્ચેની ગરમાગરમ ચર્ચા બાદ, જમિયત ઉલેમા-એ-હિંદ સહિત કેટલાક સંગઠનો દ્વારા સંસદની બહાર નિવેદનો જારી કરવામાં આવ્યા હતા, જેમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે વંદે માતરમ ઇસ્લામિક એકેશ્વરવાદની વિરુદ્ધ છે. આ નિવેદનોએ મુસ્લિમ સમુદાયમાં અસંમતિને આગળ લાવી છે.
“વંદે માતરમ વિવાદ નવો નથી”
પાસમંદા સમુદાયના સામાજિક કાર્યકર અબ્દુલ્લાહ મન્સૂર કહે છે કે આ વિવાદ નવો નથી કે કોઈ વાસ્તવિક સમસ્યા સાથે સંબંધિત નથી. તેમનો આરોપ છે કે જ્યારે પણ શિક્ષણ, બેરોજગારી, શિષ્યવૃત્તિ અને સરકારી નોકરીઓની ઉપલબ્ધતા અંગે પ્રશ્નો ઉભા થાય છે, ત્યારે આવા ભાવનાત્મક મુદ્દાઓ ઉઠાવવામાં આવે છે. પાસમંદા સમુદાય કહે છે કે આ સમુદાયને વાસ્તવિક સમસ્યાઓથી વિચલિત કરે છે.
વંદે માતરમ વિવાદને રાજકીય રણનીતિમાં ફેરવી દેવામાં આવી રહ્યો છે
ઇતિહાસકારો અને બંધારણીય નિષ્ણાતોના મતે, વંદે માતરમ અંગે દાયકાઓથી સ્થિતિ સ્પષ્ટ છે. 1937 માં, એવું નક્કી કરવામાં આવ્યું હતું કે ફક્ત પહેલા બે શ્લોકોને રાષ્ટ્રગીત તરીકે સ્વીકારવામાં આવશે, જે કોઈપણ દેવતાની પૂજા કરવાને બદલે દેશની કુદરતી સુંદરતા અને માતૃભૂમિ પ્રત્યે આદર વ્યક્ત કરે છે. આ હોવા છતાં, આ મુદ્દાને વારંવાર વિવાદમાં ફેરવવાને રાજકીય રણનીતિ તરીકે જોવામાં આવી રહી છે.
પાસમંદા મુસ્લિમોનો આરોપ છે
પાસમંદા સમુદાય એમ પણ કહે છે કે આવા મુદ્દાઓ ગરીબ મુસ્લિમ પરિવારોને સીધી અસર કરે છે. ભાવનાત્મક વાતાવરણમાં, યુવાનોને આંદોલનો અને વિરોધ પ્રદર્શનોમાં ધકેલી દેવામાં આવે છે, જેના કારણે મુકદ્દમા, ધરપકડ અને સામાજિક બહિષ્કાર જેવી સમસ્યાઓનો સામનો કરવો પડે છે. તેમનો આરોપ છે કે આનો ભોગ હંમેશા સામાજિક અને આર્થિક રીતે વંચિત સમુદાય જ બને છે. વંદે માતરમ જેવા પ્રતીકાત્મક મુદ્દાઓ ઘણીવાર સંસદીય અથવા ચૂંટણી વાતાવરણમાં ઉઠાવવામાં આવે છે. તેમનું કહેવું છે કે આ વ્યાપક સામાજિક-આર્થિક ચર્ચાઓને ઢાંકી દે છે અને સમાજને અંદરથી વધુ વિભાજીત કરે છે.
‘હવે વાસ્તવિક મુદ્દાઓ વિશે વાત કરવાનો સમય છે’
પસમંદા સમુદાય કહે છે કે મુસ્લિમ સમુદાય માટે ભાવનાત્મક રાજકારણથી આગળ વધીને શિક્ષણ, રોજગાર, કૌશલ્ય વિકાસ અને સામાજિક સમાવેશ જેવા વાસ્તવિક મુદ્દાઓને સંબોધવા માટે એક થવાનો સમય આવી ગયો છે. તેઓ માને છે કે વારંવાર નાના મુદ્દાઓ ઉઠાવવાથી સમુદાયના ભવિષ્ય માટે નુકસાનકારક સાબિત થઈ રહ્યું છે.

