મધ્ય પ્રદેશમાં BJP મંત્રી વિજય શાહ સામે કાર્યવાહી નહીં થાય, રાજ્યપાલ મંગુભાઈ પટેલે સરકારના નિર્ણયને મંજૂરી આપી
નવી દિલ્હી: મધ્ય પ્રદેશના રાજ્યપાલ મંગુભાઈ પટેલે ભારતીય જનતા પાર્ટી (BJP) સરકારના તે નિર્ણયને મંજૂરી આપી છે, જેમાં રાજ્યના આદિવાસી બાબતોના મંત્રી વિજય શાહે ગયા વર્ષે કર્નલ સોફિયા કુરૈશી વિરુદ્ધ કરેલી વાંધાજનક ટિપ્પણીઓને લઈને તેમની સામે કાર્યવાહી કરવાની મંજૂરી આપવાનો ઇનકાર કરવામાં આવ્યો હતો.
ન્યૂ ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસના અહેવાલ અનુસાર, આ નિર્ણય સોમવાર (31 ઑગસ્ટ)ની રાત્રે લેવામાં આવ્યો હતો. તેના થોડા કલાકો પહેલાં જ રાજ્ય સરકારે સુપ્રીમ કોર્ટને જણાવ્યું હતું કે મંત્રી વિજય સામે કાર્યવાહી કરવાનો નિર્ણય રાજ્યપાલે કરવાનો છે.
રાજ્ય સરકારે ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI) સૂર્યકાંતની અધ્યક્ષતાવાળી અને જસ્ટિસ જોયમાલ્યા બાગચી તથા જસ્ટિસ જે. મોહનાની સભ્યતાવાળી સુપ્રીમ કોર્ટની પીઠને જણાવ્યું હતું કે કાર્યવાહી કરવાની મંજૂરી સંબંધિત ફાઇલ રાજ્યપાલ પાસે પહોંચી ચૂકી છે અને તેના પર ટૂંક સમયમાં નિર્ણય આવવાની અપેક્ષા છે.
આ પહેલાં સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા રચવામાં આવેલી વિશેષ તપાસ ટીમ (SIT)એ ભારતીય ન્યાય સંહિતા (BNS)ની કલમ 196(1)(a) હેઠળ શાહ સામે કાર્યવાહી કરવા માટે રાજ્ય સરકારની મંજૂરી માંગી હતી. જોકે, રાજ્ય મંત્રીમંડળે આ વિનંતી ફગાવી દીધી હતી.
ભારતીય ન્યાય સંહિતાની કલમ 196 (સાંપ્રદાયિક દ્વેષ અને દુર્ભાવનાને પ્રોત્સાહન આપવું) હેઠળના ગુનાની નોંધ લેવા માટે કોર્ટને કાર્યવાહી કરવાની મંજૂરીની જરૂર પડે છે.
આ પહેલાં કોંગ્રેસના એક પ્રતિનિધિમંડળે પણ રાજ્યપાલ સાથે મુલાકાત કરીને કાર્યવાહી કરવાની મંજૂરી નહીં આપવાના પ્રસ્તાવ પર પુનર્વિચાર કરવાની માંગ કરી હતી. કોંગ્રેસે મંત્રી સામે યોગ્ય કાર્યવાહી કરવાની પણ માંગ કરી હતી.
ન્યૂ ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસે ભોપાલના ઉચ્ચ પદસ્થ અધિકારી સૂત્રોના હવાલાથી જણાવ્યું હતું કે રાજ્યના મુખ્ય સચિવ અશોક બરનવાલે સોમવારે રાજ્યપાલ પટેલ ભોપાલ પરત ફર્યા બાદ લોક ભવનમાં તેમની મુલાકાત લીધી હતી. ત્યારબાદ મંત્રીમંડળની ભલામણ રાજ્યપાલ સમક્ષ રજૂ કરવામાં આવી હતી. ત્યારબાદ રાજ્યપાલ પટેલે કાર્યવાહી કરવાની મંજૂરી નહીં આપવાના પ્રસ્તાવને મંજૂરી આપી દીધી હતી.
સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા રચવામાં આવેલી SIT પોતાની તપાસ અગાઉથી જ પૂર્ણ કરી ચૂકી છે અને અંતિમ અહેવાલ પણ દાખલ કરી ચૂકી છે. તે શાહ સામે કાર્યવાહી કરવા માટે મધ્ય પ્રદેશ સરકારની મંજૂરીની રાહ જોઈ રહી હતી.
કર્નલને લઈને કરી હતી વાંધાજનક ટિપ્પણી
વાસ્તવમાં, આ સમગ્ર મામલો ગયા વર્ષે 13 મેના રોજ મધ્ય પ્રદેશના મહૂમાં આયોજિત એક કાર્યક્રમમાં વિજય શાહ દ્વારા આપવામાં આવેલા નિવેદન સાથે જોડાયેલો છે. તે કાર્યક્રમમાં શાહે કહ્યું હતું કે જેમણે ‘ભારતની દીકરીઓને વિધવા કરી’, તેમને વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ‘તેમની જ બિરાદરીની બહેનને મોકલીને’ પાઠ ભણાવ્યો છે. તેમણે આ ટિપ્પણી તરત જ ફરીથી પણ કરી હતી.
જોકે, શાહે કોઈનું નામ લીધું નહોતું, પરંતુ વિપક્ષી પક્ષોનો આરોપ છે કે આ નિવેદન કર્નલ સોફિયા કુરૈશી તરફ સંકેત કરે છે. કર્નલ કુરૈશી ‘ઓપરેશન સિંદૂર’ સાથે જોડાયેલી મીડિયા બ્રીફિંગમાં વિદેશ મંત્રાલય અને સંરક્ષણ મંત્રાલયના પ્રવક્તાઓમાંની એક રહી છે.
14 મે 2024ના રોજ મધ્ય પ્રદેશ હાઈકોર્ટે આ મામલે સ્વતઃ સંજ્ઞાન લઈને વિજય શાહ સામે FIR નોંધવાનો આદેશ આપ્યો હતો. હાઈકોર્ટે એમ પણ કહ્યું હતું કે મંત્રીની ટિપ્પણી ‘કોઈ અન્યની નહીં પરંતુ’ કર્નલ કુરૈશી તરફ જ સંકેત કરે છે.
ત્યારબાદ શાહ સામે ભારતીય ન્યાય સંહિતાની અનેક કલમો હેઠળ કેસ નોંધવામાં આવ્યો હતો. તેમના પર ભારતની સાર્વભૌમતા, એકતા અને અખંડિતતાને જોખમમાં મૂકવાનો, સમુદાયો વચ્ચે સદ્ભાવ બગાડવાનો અને એવા નિવેદનો આપવાનો આરોપ છે, જેના કારણે સાંપ્રદાયિક સદ્ભાવને અસર થઈ શકે છે.
આ કાર્યવાહી બાદ વિજય શાહે સુપ્રીમ કોર્ટનો સંપર્ક કર્યો હતો. આ પહેલાં 13 મેના રોજ તેમણે જાહેરમાં માફી માંગતાં કહ્યું હતું કે તેમની ટિપ્પણીને ‘કોઈ બીજા સંદર્ભમાં’ જોવી જોઈએ નહીં.
શાહે કહ્યું હતું કે જો તેમની ટિપ્પણીથી ‘સમાજ અને ધર્મ’ને ઠેસ પહોંચી છે તો તેઓ ‘દસ વખત’ માફી માંગવા તૈયાર છે. બીજા દિવસે તેમણે વધુ એક નિવેદન જારી કરીને કહ્યું હતું કે તેઓ પોતાની ટિપ્પણીને લઈને ‘શરમિંદા અને દુઃખી’ છે અને કર્નલ સોફિયા કુરૈશીની પ્રશંસા કરી હતી.
જોકે, સુપ્રીમ કોર્ટે 19 મેના રોજ તેમની માફી સ્વીકારવાનો ઇનકાર કરતાં મામલાની તપાસ માટે વિશેષ તપાસ ટીમની રચના કરી હતી. અદાલતે શાહની ધરપકડ પર રોક લગાવીને તેમને તપાસમાં સહયોગ કરવાનો નિર્દેશ પણ આપ્યો હતો.
