નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણ નાણાકીય વર્ષ 2025-26નું બજેટ રજૂ કરી રહ્યાં છે. ટેક્સ વ્યવસ્થામાં મોટો ફેરફાર થવા જઈ રહ્યો છે. નાણામંત્રીએ આગામી સપ્તાહે સંસદમાં નવું ટેક્સ બિલ રજૂ કરવાની જાહેરાત કરી છે. તેમણે કહ્યું કે સરકાર એક દાયકાથી કરદાતાઓની સુવિધા માટે કર સુધારણા લાગુ કરી રહી છે. જેમાં ફેસલેસ એસેસમેન્ટ, કરદાતા ચાર્ટર અને રિટર્નની ઝડપી પ્રક્રિયાનો સમાવેશ થાય છે. પરંતુ સરકારે એવા સમયે મજબૂત સંદેશ આપવાનો નિર્ણય કર્યો છે જ્યારે તે જટિલ ટેક્સ કાયદા માટે ટીકાનો સામનો કરી રહી છે.
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, નવા આવકવેરા કાયદામાં જોગવાઈઓને સરળ બનાવવા, બિનજરૂરી જોગવાઈઓ દૂર કરવા અને સામાન્ય માણસ માટે ભાષાને વધુ અનુકૂળ બનાવવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવશે. આ માટે, સરકારે અધિકારીઓની એક સમિતિની રચના કરી હતી જે 63 વર્ષ જૂના આવકવેરા કાયદાને બદલવા માટે નવો કાયદો કેવી રીતે લાવવો તે નક્કી કરી રહી છે. કાયદાનો ડ્રાફ્ટ જાહેર ટિપ્પણીઓ માટે બહાર પાડવામાં આવશે. સરકાર આ અંગે એક બિલ રજૂ કરશે જે બાદમાં કરદાતાઓ અને નિષ્ણાતો તરફથી મળેલા પ્રતિસાદના આધારે સુધારો કરી શકાય છે.
નવા કાયદામાં શું થશે
નાણા મંત્રાલય અને પીએમઓના અધિકારીઓએ છેલ્લા છ-આઠ અઠવાડિયામાં પેનલ સાથે નજીકથી કામ કર્યું હતું જેથી બજેટ રજૂ થાય ત્યાં સુધીમાં તે તૈયાર થઈ જાય. સીતારમણે જુલાઈના બજેટમાં આની જાહેરાત કરી હતી. 2010 માં સંસદમાં ડાયરેક્ટ ટેક્સ કોડ બિલ રજૂ કરવામાં આવ્યું ત્યારથી આવકવેરા કાયદાને ફરીથી વ્યાખ્યાયિત કરવાનો આ ઓછામાં ઓછો ત્રીજો પ્રયાસ છે.
મોદી સરકારે નિષ્ણાતોની એક પેનલની રચના કરી હતી, જેનો અહેવાલ જાહેર કરવામાં આવ્યો ન હતો અને ભલામણોને વ્યાપકપણે સ્વીકારવામાં આવી ન હતી. કમિટીને એ સુનિશ્ચિત કરવા માટે કહેવામાં આવ્યું છે કે જૂના કાયદામાંથી હજારો જોગવાઈઓ નવા કાયદામાંથી દૂર કરવામાં આવે. આ કાયદામાં એવી ઘણી કલમો છે જે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં આવકવેરા કાયદામાંથી દૂર કરવામાં આવી હોવાને કારણે તેને બિનજરૂરી બનાવી દેવામાં આવી છે.
અધિકારીઓ શેનાથી ડરે છે?
એક સૂત્રએ જણાવ્યું હતું કે સામાન્ય માણસને સમજવામાં ભાષા મુશ્કેલ હોઈ શકે છે અને સમિતિને તેને શક્ય તેટલું સરળ બનાવવા માટે કહેવામાં આવ્યું છે. પરંતુ સરકાર સૂચિત કાયદામાં નવા મુદ્દાઓનો સમાવેશ કરી રહી નથી, ઓછામાં ઓછું અત્યારે તો નથી. પરંતુ અધિકારીઓએ ચેતવણી આપી હતી કે ભાષામાં ફેરફાર મુકદ્દમા તરફ દોરી શકે છે. આ એટલા માટે છે કારણ કે કરદાતાઓ ઘણા કિસ્સાઓમાં નવું અર્થઘટન ઇચ્છશે
