PM Mudra Yojana Eligibility: મુદ્રા લોન કોને ન મળી શકે? જો તમે આ ૪ ભૂલો કરી હોય તો અરજી નહીં સ્વીકારાય! ખરાબ ક્રેડિટ રેકોર્ડ કે ડોક્યુમેન્ટ્સનો અભાવ બનશે અવરોધ

Arati Parmar
3 Min Read
PM Mudra Yojana Eligibility: કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા દેશના નાના ઉદ્યોગસાહસિકો, દુકાનદારો અને સ્ટાર્ટઅપ્સને આર્થિક પ્રોત્સાહન આપવાના હેતુથી વર્ષ 2015માં પ્રધાનમંત્રી મુદ્રા યોજના (PMMY) શરૂ કરવામાં આવી હતી. આ યોજના હેઠળ, જે લોકો પોતાનો નવો વ્યવસાય શરૂ કરવા માંગે છે અથવા હાલના વ્યવસાયોને વિસ્તૃત કરવા માંગે છે, તેમને બેંકો, માઇક્રોફાઇનાન્સ સંસ્થાઓ (MFI) અને નોન-બેંકિંગ ફાઇનાન્સ કંપનીઓ (NBFC) દ્વારા ખૂબ જ ઓછા વ્યાજ દરે લોન પૂરી પાડવામાં આવે છે. આ લોનની સૌથી મહત્ત્વની વિશેષતા એ છે કે તેમાં કોઈ પણ પ્રકારની કોલેટરલ (ગેરંટી) જમા કરાવવાની જરૂર પડતી નથી.
મુદ્રા યોજના હેઠળ, જરૂરિયાત અને વ્યવસાયના કદના આધારે સરકાર ત્રણ શ્રેણીમાં લોન આપે છે. પ્રથમ શ્રેણી શિશુ યોજના છે, જેમાં મહત્તમ ₹50,000 સુધીની લોન આપવામાં આવે છે. ત્યારબાદ કિશોર યોજના આવે છે, જેમાં અરજદારોને ₹50,000 થી ₹5 લાખ સુધીની લોન ઉપલબ્ધ થાય છે. ત્રીજી અને સૌથી મોટી શ્રેણી તરુણ યોજના છે, જેના હેઠળ ₹5 લાખ થી ₹10 લાખ સુધીની લોન પૂરી પાડવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત, જે અરજદારોએ સમયસર ‘તરુણ’ લોન લીધી છે અને ચૂકવી છે, તેમને ‘તરુણ પ્લસ’ શ્રેણી હેઠળ ₹20 લાખ સુધીની લોન પણ મળી શકે છે.
સરકારે યોજનાનો લાભ ફક્ત લાયક અરજદારોને જ મળે તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે ચોક્કસ પાત્રતા માપદંડો નક્કી કર્યા છે. આ માપદંડોને કારણે કેટલાક વ્યક્તિઓ આ યોજના હેઠળ લોન મેળવવા માટે પાત્ર ગણાતા નથી. આમાં સૌથી પહેલા એવા અરજદારોનો સમાવેશ થાય છે જેમને ભૂતકાળમાં કોઈપણ બેંક અથવા નાણાકીય સંસ્થા દ્વારા ડિફોલ્ટર જાહેર કરવામાં આવ્યા હોય. ભૂતકાળનો ખરાબ ક્રેડિટ રેકોર્ડ ધરાવતા આ અરજદારો મુદ્રા લોન માટે અરજી કરી શકતા નથી.
આ ઉપરાંત, મુદ્રા યોજનામાંથી બાકાત રાખવામાં આવેલા અન્ય મહત્ત્વના જૂથોમાં બિન-ભારતીય નાગરિકોનો સમાવેશ થાય છે. આ યોજના ખાસ કરીને ભારતીય નાગરિકોને ધ્યાનમાં રાખીને બનાવવામાં આવી હોવાથી, જે વ્યક્તિઓ ભારતમાં રહેતા હોવા છતાં ભારતીય નાગરિક નથી, તેઓ આ યોજનાનો લાભ મેળવી શકતા નથી. સાથે જ, વય મર્યાદા પણ એક બાકાત પરિબળ છે; જે અરજદારોની ઉંમર 18 વર્ષથી ઓછી છે, તેઓ આ યોજનામાંથી બાકાત રાખવામાં આવ્યા છે, કારણ કે તેઓ કાયદેસર રીતે કરાર કરવા માટે સક્ષમ ગણાતા નથી.
દસ્તાવેજીકરણનો અભાવ પણ લોન નામંજૂર થવાનું એક મુખ્ય કારણ છે. જે અરજદારો પાસે તેમના વ્યવસાય સંબંધિત કોઈ નક્કર પ્રોજેક્ટ રિપોર્ટ નથી અથવા જેઓ આધાર કાર્ડ, પાન કાર્ડ, વ્યવસાય સંબંધિત લાઇસન્સ કે બેંક સ્ટેટમેન્ટ જેવા જરૂરી દસ્તાવેજો રજૂ કરી શકતા નથી, તેઓની અરજી પણ નામંજૂર કરવામાં આવે છે. આ નિયમો સરકારને એ સુનિશ્ચિત કરવામાં મદદ કરે છે કે યોજનાનો લાભ માત્ર જવાબદાર અને વ્યવસાય શરૂ કરવાની ગંભીરતા ધરાવતા લાયક વ્યક્તિઓ સુધી પહોંચે.
આ નિયમો સરકારને એ સુનિશ્ચિત કરવામાં મદદ કરે છે કે યોજનાનો લાભ માત્ર જવાબદાર અને વ્યવસાય શરૂ કરવાની ગંભીરતા ધરાવતા લાયક વ્યક્તિઓ સુધી પહોંચે. મુદ્રા યોજનાનો ઉદ્દેશ્ય નાના વ્યવસાયોને ટેકો આપીને ભારતીય અર્થતંત્રમાં રોજગાર સર્જન અને વિકાસને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે, પરંતુ તે માટે અરજદારે ચોક્કસ પાત્રતા શરતો પૂરી કરવી અનિવાર્ય છે.
Share This Article