AI Cyber Fraud: દેશમાં સાયબર ઠગાઈની રીતો ઝડપથી બદલાઈ રહી છે. ડિજિટલ અરેસ્ટ જેવા કિસ્સાઓ પછી હવે એક નવો અને વધુ ખતરનાક રસ્તો સામે આવ્યો છે જેમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ અને આધાર ડેટા સાથે ચેડાંનો ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે. ગુજરાતના અમદાવાદમાં આવો જ એક કિસ્સો પ્રકાશમાં આવ્યો છે જ્યાં સાયબર ક્રાઈમ પોલીસે ચાર આરોપીઓની ધરપકડ કરી છે.
કેવી રીતે સામે આવ્યો આખો મામલો
આ મામલો ત્યારે સામે આવ્યો જ્યારે થલતેજ વિસ્તારના એક વેપારીએ ફરિયાદ નોંધાવી કે તેમના આધાર સાથે જોડાયેલો મોબાઈલ નંબર તેમની જાણકારી વગર બદલી નાખવામાં આવ્યો છે. આ ફેરફાર સામાન્ય નહોતો પરંતુ તેની પાછળ એક સુનિયોજિત સાયબર ઠગાઈની રમત ચાલી રહી હતી.
આ રીતે ઠગાઈને આપવામાં આવ્યો અંજામ
તપાસમાં બહાર આવ્યું છે કે આરોપીઓએ આધાર રેકોર્ડમાં ફેરફાર કરીને પીડિતનો મોબાઈલ નંબર હટાવીને પોતાનો નંબર જોડી દીધો હતો. આ પછી તેમની પાસે આવતા OTP સીધા ઠગો સુધી પહોંચવા લાગ્યા. આના દ્વારા તેમણે બેંકિંગ એપ્સ અને ડિજીલોકર જેવા સંવેદનશીલ એકાઉન્ટ્સ સુધી પહોંચ બનાવી લીધી. એટલું જ નહીં, ઠગોએ KYC વિગતોમાં પણ ફેરફાર કર્યો જેનાથી પૂરો કંટ્રોલ તેમના હાથમાં આવી ગયો અને અસલી યુઝરને તેની જાણ પણ ન થઈ.
AI નો ખતરનાક ઉપયોગ
આ કેસની સૌથી ચોંકાવનારી વાત એ રહી કે ઠગોએ AI ટૂલ્સનો પણ સહારો લીધો. તેમણે પીડિતના ફોટા પરથી નાની-નાની વીડિયો ક્લિપ્સ તૈયાર કરી, જેમાં ચહેરાની હળવી હલચલ દેખાતી હતી. આ ક્લિપ્સનો ઉપયોગ બાયોમેટ્રિક વેરિફિકેશન સિસ્ટમને છેતરવા માટે કરવામાં આવ્યો હતો જે સામાન્ય રીતે લાઈવનેસ ડિટેક્શન પર આધારિત હોય છે.
બેંક એકાઉન્ટ અને લોન સુધી પહોંચ
ઠગોએ પીડિતની માહિતીનો ઉપયોગ કરીને ત્રણ અલગ-અલગ બેંકોમાં e-KYC દ્વારા એકાઉન્ટ ખોલવાનો પ્રયાસ કર્યો. આ સિવાય, તેમના નામે જીયો પેમેન્ટ્સ બેંકમાંથી 25,000 રૂપિયાની લોન પણ લેવામાં આવી હતી. તપાસમાં એ પણ સામે આવ્યું છે કે આરોપીઓએ આધાર અપડેટ કિટનો ખોટો ઉપયોગ કર્યો હતો. આ કિટ કોમન સર્વિસ સેન્ટર (CSC) દ્વારા ઉપયોગમાં લેવામાં આવે છે પરંતુ તેને ગેરકાયદેસર રીતે મેળવીને આધાર રેકોર્ડમાં ફેરફાર કરવામાં આવી રહ્યા હતા.
જો તમે સાયબર ફ્રોડનો શિકાર બનો તો શું કરવું
જો તમને કોઈપણ પ્રકારની ઓનલાઈન ઠગાઈની શંકા હોય તો તરત જ કાર્યવાહી કરવી ખૂબ જ જરૂરી છે. તમે 1930 હેલ્પલાઈન નંબર પર કોલ કરી શકો છો અથવા સાયબર ક્રાઈમ પોર્ટલ પર ફરિયાદ નોંધાવી શકો છો. સાથે જ, તમારા નજીકના પોલીસ સ્ટેશનમાં રિપોર્ટ નોંધાવો અને તરત જ બેંકનો સંપર્ક કરીને તમારા એકાઉન્ટ અને કાર્ડ્સને સુરક્ષિત કરો.
