Bharat ABIS Technology: ભારતનો બાયોમેટ્રિક ડેટાબેઝ એટલે કે આધાર વેરિફિકેશનનું એક મજબૂત માધ્યમ છે. જોકે, જ્યારે વાત 1.5 અબજની વસ્તીનો રેકોર્ડ સંભાળવાની આવે છે, ત્યારે કોઈપણ સિસ્ટમમાં કેટલીક ગડબડ થઈ શકે છે. આધારના કિસ્સામાં આ ગડબડ ડુપ્લિકેટ આધાર કાર્ડના રૂપમાં જોવા મળે છે. 2022માં ખુદ સરકારે આ બાબતની માહિતી લોકસભામાં આપી હતી કે તે વર્ષના મે સુધીમાં લગભગ 6 લાખ ડુપ્લિકેટ આધાર કાર્ડ રદ કરવામાં આવ્યા હતા. હવે આ સમસ્યાને મૂળથી ખતમ કરવા માટે UIDAIના રિસર્ચર્સ એક ખાસ ટેક્નોલોજી લઈને આવ્યા છે.
હકીકતમાં, તેમણે નવી ઓપન-સોર્સ બાયોમેટ્રિક સિસ્ટમ એટલે કે Bharat ABIS તૈયાર કરી છે. આ ટેક્નોલોજીથી માત્ર ડુપ્લિસિટી પર જ રોક નહીં લાગે, પરંતુ ફિંગરપ્રિન્ટ ઘસાઈ જવા જેવી સામાન્ય મુશ્કેલીઓને પણ ચપટીમાં ઉકેલી શકાશે.
નવી Bharat ABIS ટેક્નોલોજી શું છે?
ABISનો અર્થ ઓટોમેટેડ બાયોમેટ્રિક આઇડેન્ટિફિકેશન સિસ્ટમ છે. આ એક ઓપન-સોર્સ મલ્ટી-મોડલ બાયોમેટ્રિક પ્લેટફોર્મ છે. તેની મદદથી કોઈ વ્યક્તિના ફિંગરપ્રિન્ટ, આંખોની કીકી અને ચહેરાના ડેટાને એકસાથે મેળવીને માત્ર 13.5 KB સાઇઝનું એક સિંગલ ડિજિટલ ટેમ્પલેટ તૈયાર કરી શકાય છે.
આ ટેમ્પલેટને જૂના રેકોર્ડ સાથે મેળવીને એ ચેક કરી શકાય છે કે તે વ્યક્તિની કોઈ ID પહેલેથી અસ્તિત્વમાં તો નથી?
આ સિસ્ટમની એક ખાસ વાત એ પણ છે કે તેમાં એક સ્માર્ટ સિસ્ટમ પણ મળે છે. આ સિસ્ટમ લોડને અનેક સર્વર્સ પર વહેંચીને કરોડો લોકોના ડેટાને એકસાથે ચેક કરતી વખતે સિસ્ટમને હેંગ થવાથી રોકે છે. આ ઉપરાંત ફિંગરપ્રિન્ટ, આંખોની કીકી અને ચહેરાને એકસાથે મેળવવાથી કોઈપણ પ્રકારની ભૂલની શક્યતા પણ રહેતી નથી.
નવી સિસ્ટમ કોણે તૈયાર કરી?
આ સિસ્ટમ બનાવવામાં UIDAIના 6 રિસર્ચર્સ સામેલ છે. તેમાં ટ્રિપલ IT હૈદરાબાદના એક રિસર્ચર પણ સામેલ છે. તેમના ઉપરાંત મિશિગન સ્ટેટ યુનિવર્સિટીના જાણીતા બાયોમેટ્રિક્સ રિસર્ચર અનિલ જૈન પણ તેનો ભાગ છે.
આ સિસ્ટમને 1 લાખથી 2 લાખ ડી-આઇડેન્ટિફાઇડ ડેટાસેટ પર ટ્રેન કરવામાં આવી અને 22 કરોડ આધાર રેકોર્ડ્સની ગેલેરી પર તેનું પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું છે.
Bharat ABIS ટેક્નોલોજી કેટલી સચોટ અને ઝડપી છે?
રિપોર્ટ્સ અનુસાર 2 કરોડ રેકોર્ડ્સ પર થયેલા ટેસ્ટિંગમાં Bharat ABIS અત્યંત સચોટ અને ઝડપી સાબિત થયું છે. તેના ટેસ્ટિંગમાં સાચી IDને ડુપ્લિકેટ ગણાવવાનો દર માત્ર 0.1% રહ્યો. જ્યારે ડુપ્લિકેટ કાર્ડને ઓળખવામાં ચૂકી જવાની શક્યતા માત્ર 0.05% રહી.
ઝડપના મામલે 8 Nvidia H100 GPU અને 2TB રેમ ધરાવતો એકલો સર્વર 4 કરોડ રેકોર્ડ્સમાંથી 100 સર્ચ માત્ર 1 સેકન્ડમાં પૂર્ણ કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.
આ ટેક્નોલોજીનો લાભ કોને મળશે?
આ ટેક્નોલોજીનો લાભ વૃદ્ધો અને મહેનત-મજૂરી કરતા એવા લોકોને મળશે જેમના હાથની રેખાઓ અને આંગળીઓના નિશાન ઘણીવાર ઘસાઈ જાય છે. તેના કારણે રાશન લેતી વખતે અથવા પેન્શન મેળવતી વખતે આંગળીઓના નિશાન મેચ થતા નથી.
ABIS સિસ્ટમની નવી ટેક્નોલોજી આવા ઘસાયેલા નિશાનોને પણ સરળતાથી ઓળખી લેશે, જેના કારણે અંગૂઠો મેચ ન થવાની સમસ્યા અડધી થઈ જશે.
આ ઉપરાંત, દુનિયાના લગભગ 160 નાના દેશો જે મોંઘી સિસ્ટમ ખરીદી શકતા નથી, તેઓ આ મફત ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ કરી શકશે. જોકે, સમગ્ર ભારતમાં તેને શરૂ કરતા પહેલાં હજુ કેટલાક મોટા ટેસ્ટ કરવામાં આવવાના બાકી છે.
