HDMI 2.1 vs 2.0 Difference: ટીવી અથવા ગેમિંગ કન્સોલની પાછળ દેખાતા તમામ એચડીએમઆઈ પોર્ટ (HDMI Ports) એકસરખા હોય છે. જો તમે પણ એવું વિચારતા હોવ તો બિલકુલ ખોટા છો. ટીવીની પાછળ આપવામાં આવેલા તમામ HDMI પોર્ટ અલગ-અલગ હોય છે. ખોટા પોર્ટનો ઉપયોગ કરવાથી પિક્ચર ક્વોલિટી ઓછી થઈ શકે છે. આની સાથે જ, ઇનપુટ લેગ એટલે કે તમારા દ્વારા કરવામાં આવેલા એક્શનને પરફોર્મ થવામાં સમય લાગી શકે છે. ખોટા HDMI પોર્ટનો ઉપયોગ કરવા પર તમને ટીવીની તમામ સુવિધાઓનો પૂરો ફાયદો મળી શકતો નથી. જો તમે તમારા ટીવી અથવા ગેમિંગ સેટઅપથી શ્રેષ્ઠ પરફોર્મન્સ ઈચ્છો છો, તો તમારે સાચા એચડીએમઆઈનો ઉપયોગ કરવો પડશે. એચડીએમઆઈ પોર્ટ્સ સમય જતાં ખરાબ પણ થઈ શકે છે. ચાલો, આ વિશે વિગતવાર જાણીએ.
કેવી રીતે અલગ હોય છે HDMI 2.0 અને HDMI 2.1?
આજકાલના નવા ટીવીમાં HDMI 2.0 અને HDMI 2.1 પોર્ટ મળે છે. તમારી જાણકારી માટે જણાવી દઈએ કે એચડીએમઆઈ 2.0 પોર્ટ, 4K રેઝોલ્યુશન અને 60Hz સુધીના રિફ્રેશ રેટને સપોર્ટ કરે છે. વળી, એચડીએમઆઈ 2.1 પોર્ટ, 4K રેઝોલ્યુશનને 120Hz સુધી સપોર્ટ કરી શકે છે. આ પોર્ટ 8K રેઝોલ્યુશનને પણ સપોર્ટ કરે છે. ગેમિંગના શોખીન લોકોને જણાવી દઈએ કે એચડીએમઆઈ 2.1 દ્વારા વેરિએબલ રિફ્રેશ રેટ (VRR) અને ઓટો લો લેટન્સી મોડ (ALLM) જેવી ખાસ ગેમિંગ સુવિધાઓ પણ મળે છે.
HDMI 2.1 પોર્ટમાં લગાવો ગેમિંગ કન્સોલ
ઉદાહરણ તરીકે, જો તમે તમારું પ્લેસ્ટેશન 5 (PS5), એચડીએમઆઈ 2.0 પોર્ટમાં લગાવો છો તો ગેમ ચાલશે, પરંતુ તમે મહત્તમ 60fps સુધી જ ગેમ રમી શકશો. વળી, જો તમે તે જ કન્સોલને એચડીએમઆઈ 2.1 પોર્ટમાં લગાવશો તો તમે 120fps સુધીનો ગેમિંગ એક્સપિરિયન્સ મેળવી શકશો. સાથે જ, ઇનપુટ લેગ પણ ઓછો થઈ જશે.
શું હોય છે ARC અને eARC નો અર્થ?
આ તો વાત થઈ ગઈ કે કયો પોર્ટ શું કામ કરે છે. આ સિવાય, લોકોમાં એક બીજી મૂંઝવણ હોય છે. ટીવીના પોર્ટ પર લખેલા ARC અથવા eARC વિશે ખૂબ જ ઓછા લોકોને ખબર હોય છે. ઘણા લોકો વિચારે છે કે આ પોર્ટ માત્ર ઓડિયો ઉપકરણો માટે છે અને તેને બીજી કોઈ વસ્તુ માટે વાપરી શકાય નહીં. ARC નો અર્થ ‘ઓડિયો રિટર્ન ચેનલ’ (Audio Return Channel) થાય છે. તે અવાજને ટીવીથી સાઉન્ડબાર અથવા AV રિસીવર સુધી મોકલે છે. આજકાલ લોકો ટીવીમાં ઇન-બિલ્ટ એપ્સ જેવી કે નેટફ્લિક્સ, યુટ્યુબ કે પ્રાઇમ વિડિયોનો ઉપયોગ કરે છે. એવામાં ARC પોર્ટ ટીવીથી અવાજને તે જ એચડીએમઆઈ કેબલ દ્વારા તમારા સાઉન્ડ સિસ્ટમ સુધી પહોંચાડી દે છે.
eARC છે ખૂબ કામનું
વળી, eARC (Enhanced Audio Return Channel) પોર્ટની વાત કરીએ તો તે આ સુવિધાને વધુ બહેતર બનાવે છે. તે ડોલ્બી એટમોસ (Dolby Atmos) અને DTS:X જેવા હાઈ-ક્વોલિટી ઓડિયો ફોર્મેટ્સને વધુ કમ્પ્રેસ કર્યા વિના સપોર્ટ કરે છે. eARC પોર્ટ ઘણીવાર એચડીએમઆઈ 2.1 પોર્ટ પણ હોય છે. આનો અર્થ એ છે કે તમે તેને માત્ર ઓડિયો માટે જ નહીં, પરંતુ હાઈ-બેન્ડવિડ્થવાળા વીડિયો સિગ્નલ માટે પણ વાપરી શકો છો.
આ રીતે કરો પોર્ટની તપાસ
તમારા ગેમિંગ કન્સોલ અથવા હાઈ-એન્ડ સ્ટ્રીમિંગ ડિવાઈસને ટીવી સાથે જોડતા પહેલા તમારા ટીવીનું મેન્યુઅલ જરૂર જુઓ. આનાથી તમને ખબર પડશે કે કયો પોર્ટ HDMI 2.1 છે.

