Indian Smartphone Brands: મેમરી ચિપની આસમાને પહોંચેલી કિંમતોને કારણે ભારતીય સ્માર્ટફોન કંપનીઓ 2018 પછીની સૌથી મજબૂત સ્થિતિમાં પહોંચી છે. ગયા વર્ષે ભારતીય બજારમાં તેમનો હિસ્સો માત્ર 2% હતો, જે જુલાઈ-સપ્ટેમ્બર ત્રિમાસિક ગાળામાં વધીને 7% થયો છે. જોકે, નિષ્ણાતો આ કંપનીઓ લાંબા સમય સુધી પોતાની સ્થિતિ જાળવી શકશે કે નહીં તે અંગે સવાલ ઉઠાવી રહ્યા છે.
એક સમયે ભારતીય બજાર પર રાજ કરનારી ચીની સ્માર્ટફોન કંપનીઓ માટે હવે પરિસ્થિતિ બદલાઈ ગઈ છે. જુલાઈ-સપ્ટેમ્બર ત્રિમાસિક ગાળામાં ચીની બ્રાન્ડ્સનો બજારહિસ્સો ઘટીને 67થી 68% પર આવી ગયો છે. છેલ્લા 8 વર્ષમાં આ સૌથી નીચું સ્તર છે. નિષ્ણાતોના મતે, મેમરી ચિપની કિંમતોમાં થયેલો રેકોર્ડ વધારો આ ઘટાડાનું મુખ્ય કારણ છે, જેણે બજેટ સ્માર્ટફોન બનાવતી ચીની કંપનીઓની ગણતરીઓ ખોરવી નાખી છે.
બજારમાં શાઓમી, વિવો અને ઓપ્પો જેવી બ્રાન્ડ્સ સસ્તા સ્માર્ટફોનના સેગમેન્ટમાંથી પાછળ હટી રહી છે. ભારતીય કંપનીઓ આ ખાલી જગ્યા પૂરી કરવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે. નોંધનીય છે કે બજારમાં આ પરિવર્તન તહેવારોની મોસમ શરૂ થાય તે પહેલાં જોવા મળ્યું છે.
સ્માર્ટફોનમાં વપરાતી મેમરી ચિપની કિંમતો વૈશ્વિક સ્તરે આસમાને પહોંચી રહી છે. ચીની કંપનીઓ પહેલેથી જ ઓછા નફાના માર્જિન પર કામ કરતી હતી. તેથી ચિપ મોંઘી થવાની અસર તેમના બજેટ સ્માર્ટફોન પર પડી રહી છે.
અહેવાલો અનુસાર, નુકસાનથી બચવા માટે ચીની સ્માર્ટફોન કંપનીઓએ છેલ્લાં કેટલાંક ત્રિમાસિક ગાળાથી બજેટ ફોનનાં સ્પેસિફિકેશનમાં ઘટાડો કરવાનું શરૂ કર્યું છે અને સસ્તાં મોડલ્સની સંખ્યા પણ ઓછી કરી છે. એટલું જ નહીં, અહેવાલો સૂચવે છે કે આ કંપનીઓ અગાઉ વપરાયેલી ચિપ્સનો ઉપયોગ કરવાનું પણ વિચારી રહી છે.
આવી સ્થિતિમાં ચીની કંપનીઓનું ધ્યાન મિડ-રેન્જ અને પ્રીમિયમ સેગમેન્ટ પર કેન્દ્રિત થઈ રહ્યું છે, જેથી તેમનો નફો જળવાઈ રહે. જોકે, તેના કારણે તેઓ એવા ગ્રાહકોથી દૂર થઈ રહી છે, જેઓ હંમેશાં તેમના સસ્તા ડિવાઇસ ખરીદવાનું પસંદ કરતા હતા.
ચીની કંપનીઓ બજેટ સેગમેન્ટમાંથી પાછળ હટતાં ભારતીય કંપનીઓને ફાયદો થઈ રહ્યો છે. ભારતીય કંપનીઓએ એવા ગ્રાહકો માટે વિકલ્પો રજૂ કર્યા છે, જેઓ પોતાના ખિસ્સા પર વધારે આર્થિક બોજ નાખવા માગતા નથી.
કાઉન્ટરપોઇન્ટના આંકડા દર્શાવે છે કે એક વર્ષ પહેલાં બજારમાં ભારતીય બ્રાન્ડ્સનો હિસ્સો માત્ર 2% હતો. આ ત્રિમાસિક ગાળામાં તે વધીને 7% થયો છે. નોંધનીય છે કે 2018 પછી ઘરેલું કંપનીઓનો આ સૌથી મજબૂત બજારહિસ્સો છે. તેમાં મીવી અને બોલ્ટ જેવી નવી બ્રાન્ડ્સ પણ સામેલ થઈ રહી છે.
અહેવાલો અનુસાર, સ્માર્ટફોન બજારમાં મંદીનો માહોલ છે. તેનો પુરાવો એ છે કે જુલાઈ-સપ્ટેમ્બર ત્રિમાસિક ગાળામાં દેશમાં સ્માર્ટફોનનું કુલ શિપમેન્ટ વાર્ષિક ધોરણે 20થી 26% ઘટીને 3.58 કરોડ યુનિટ્સ પર આવી ગયું છે. છેલ્લા એક દાયકામાં આ સૌથી નીચું સ્તર છે.
આ ઉપરાંત, ડિવાઇસ મોંઘાં થતાં લોકો પોતાના જૂના ફોનને અપગ્રેડ કરવાનું ટાળી રહ્યા છે. તહેવારોની મોસમ પહેલાં સ્માર્ટફોન શિપમેન્ટમાં થયેલો ઘટાડો સમગ્ર ઉદ્યોગ માટે ચિંતાનું કારણ બન્યો છે.
ચીની કંપનીઓના મોંઘા સ્માર્ટફોનને કારણે ભારતીય કંપનીઓને મળી રહેલો ફાયદો કેટલા સમય સુધી ચાલુ રહેશે, તે અંગે સવાલો ઊભા થઈ રહ્યા છે. નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે ભારતીય કંપનીઓ માટે પોતાની વધેલી બજારહિસ્સાની સ્થિતિ લાંબા સમય સુધી જાળવી રાખવી સરળ નહીં હોય.
વાસ્તવમાં, માત્ર હરીફ કંપનીઓ બજારમાંથી પાછળ હટે તેના કારણે મળેલો ફાયદો લાંબા સમય સુધી ટકી શકતો નથી. નિષ્ણાતોના મતે, ભારતીય કંપનીઓએ દર ત્રિમાસિક ગાળામાં લાખો યુનિટ્સ પહોંચાડવા માટે મજબૂત વિતરણ નેટવર્ક, ઉત્તમ વેચાણ પછીની સેવા અને મોટા પાયે R&Dમાં રોકાણ કરવું પડશે.
આ ઉપરાંત, ગ્રાહકોને મજબૂત અને વધુ સારી સોફ્ટવેર સુવિધાઓ ધરાવતા ફોન ઉપલબ્ધ કરાવવા એ પણ એક અલગ પડકાર રહેશે.
