Sanchar Sathi Preinstalled: ભારત સરકારે વધતા સાયબર જોખમો અને મોબાઇલ ચોરીના કેસો ને રોકવા માટે એક મોટું પગલું ભર્યું છે. સરકારે તમામ મોબાઇલ કંપનીઓને આદેશ આપ્યો છે કે તેઓ પોતાના નવા ફોનમાં સરકારી સાયબર સુરક્ષા એપ ‘સંચાર સાથી’ (Sanchar Sathi) ને પ્રીલોડ કરીને વેચે. આ એપ ચોરાયેલા મોબાઇલ શોધવા, નકલી IMEI નંબર ઓળખવા અને છેતરપિંડીવાળા કૉલ્સ સંબંધિત માહિતી મેળવવામાં મદદ કરે છે.
નવો આદેશ શું છે?
આદેશ: ૨૮ નવેમ્બરના રોજ સરકારે આદેશ જારી કર્યો કે ભારતમાં બનતા અને વેચાતા તમામ સ્માર્ટફોનમાં સંચાર સાથી એપ પહેલેથી હાજર હોવી જોઈએ અને યુઝર તેને હટાવી (Uninstall) નહીં શકે.
સમયમર્યાદા: ET Telecom ના રિપોર્ટ મુજબ, આ ફેરફાર લાગુ કરવા માટે કંપનીઓને ૯૦ દિવસનો સમય આપવામાં આવ્યો છે.
કંપનીઓની ચિંતા: Apple જેવી કંપનીઓ, જે તેમની નીતિ અનુસાર ફોનમાં કોઈ પ્રી-લોડેડ એપ ઇન્સ્ટોલ કરતી નથી, તેઓએ આ નિર્ણય સામે વાંધો ઉઠાવ્યો છે અને કહ્યું છે કે આ અંગે તેમની સાથે કોઈ સલાહ-મસલત કરવામાં આવી નથી.
સંચાર સાથી એપ શા માટે જરૂરી?
મોબાઇલ ચોરી, નકલી IMEI નંબર, છેતરપિંડીવાળા કૉલ અને સાયબર ફ્રોડ જેવી સમસ્યાઓ સતત વધી રહી છે. આ સરકારી એપ યુઝર્સને આ જોખમો સામે રક્ષણ આપે છે:
મુખ્ય કાર્યો:
ચોરાયેલા ફોનને બ્લોક કરાવી શકાય છે.
શંકાસ્પદ કૉલની માહિતી આપી શકાય છે.
IMEI નંબર માન્ય છે કે નહીં તેની તપાસ કરી શકાય છે.
સરકારનો દાવો: આ એપ રાષ્ટ્રીય સ્તરે મોબાઇલ સુરક્ષાને મજબૂત કરે છે અને ગુનેગારો માટે ચોરીના ફોન વેચવા મુશ્કેલ બનાવે છે.
સંચાર સાથીની મોટી ઉપલબ્ધિઓ
લોકપ્રિયતા: આ વર્ષે જાન્યુઆરીમાં લૉન્ચ થયેલી સંચાર સાથી એપ ૫૦ લાખથી વધુ વખત ડાઉનલોડ થઈ ચૂકી છે.
ચોરી થયેલા ફોન: સરકારી આંકડા મુજબ, આ એપની મદદથી ૩.૭ મિલિયનથી વધુ ચોરાયેલા અથવા ગુમ થયેલા ફોન બ્લોક કરવામાં આવ્યા છે અને ઑક્ટોબરમાં ૫૦ હજારથી વધુ સ્માર્ટફોન શોધી કાઢવામાં આવ્યા હતા.
ફર્જી કનેક્શન: આ એપની મદદથી ૩૦ મિલિયનથી વધુ નકલી મોબાઇલ કનેક્શન પણ બંધ કરવામાં આવ્યા છે.
યુઝર્સ પર શું અસર થશે?
સ્માર્ટફોન કંપનીઓની ચિંતા વધી હોવા છતાં, યુઝરના દૃષ્ટિકોણથી આ નિર્ણયથી કોઈ ખાસ ફરક નહીં પડે:
સ્માર્ટફોન કંપનીઓ તેમના ફોનમાં પહેલેથી જ ઘણી પ્રી-લોડેડ એપ્સ આપે છે, તેથી વધુ એક એપ સામેલ થવાથી યુઝરને વધારે ફરક નહીં પડે.
આ એપ લોકોને સાયબર જોખમોથી સુરક્ષિત રાખવા, ચોરાયેલા ફોન પાછા મેળવવામાં અને નકલી નંબરની ફરિયાદ કરવામાં ખૂબ કામ આવી શકે છે.
