Spotify music data breach: ખૂબ જ મશહૂર મ્યુઝિક એપ Spotify ને મોટો ચૂનો લાગ્યો છે. ખરેખર Android Authority ના એક રિપોર્ટ મુજબ, એક શેડો લાઈબ્રેરી Anna’s Archive એ Spotify એપના મ્યુઝિક કલેક્શનનો ખૂબ મોટો હિસ્સો સ્ક્રેપ (ચોરી) કરી લીધો છે. હવે તેને ગેરકાનૂની રીતે ટૉરેન્ટ દ્વારા ફેલાવવામાં આવી રહ્યો છે.
જણાવી દઈએ કે આ આખો મામલો માત્ર સંગીતની ચોરી સુધી સીમિત નથી. આણે મ્યુઝિક પ્રિઝર્વેશન (સંરક્ષણ), કલાકારોની કમાણી, અને ડિજિટલ પ્લેટફોર્મની સુરક્ષા જેવા અનેક સવાલો ઉભા કરી દીધા છે. આ મામલે Anna’s Archive નું કહેવું છે કે તેમનો હેતુ સંગીતને સાચવવાનો છે, નહીં કે નફો કમાવાનો.
Spotify સાથે શું થયું?
રિપોર્ટ મુજબ Anna’s Archive એ Spotify ના લગભગ 300TB મ્યુઝિકને ડાઉનલોડ કરી લીધું છે. આમાં આશરે 8.6 કરોડ મ્યુઝિક ફાઈલો સામેલ છે. આ Spotify એપનો 37% હિસ્સો હોવાનું કહેવાય છે પરંતુ એવો દાવો છે કે 99% લોકો આ જ મ્યુઝિક ફાઈલોને સ્ટ્રીમ કરે છે. આમાં ગીતોનો મોટો હિસ્સો Spotify ના ઓરિજિનલ OGG Vorbis 160 kbps ફોર્મેટમાં છે. જે ગીતો વધુ પોપ્યુલર નથી, તેમને સ્ટોરેજ બચાવવા માટે 75 kbps પર રી-એન્કોડ કરવામાં આવ્યા છે. આનાથી સ્પષ્ટ થઈ જાય છે કે Spotify ને કેટલું મોટું નુકસાન થયું છે અને આ ચોરી કેટલી વ્યવસ્થિત રીતે કરવામાં આવી છે.
શું છે Anna’s Archive?
સરળ શબ્દોમાં Anna’s Archive ને એક ઓપન સોર્સ સર્ચ એન્જિન તરીકે સમજી શકાય છે. તે ઇન્ટરનેટ પર રહેલી અલગ-અલગ શેડો લાઈબ્રેરીઓમાંથી પુસ્તકો, રિસર્ચ પેપર અને આર્ટિકલ્સની જાણકારી અને લિંક એક જગ્યા પર ઉપલબ્ધ કરાવે છે. નોંધવા જેવી વાત એ છે કે તે પોતે મોટાભાગનું કન્ટેન્ટ હોસ્ટ કરતું નથી, પરંતુ જણાવે છે કે કન્ટેન્ટ ક્યાં-ક્યાં ઉપલબ્ધ છે.
Anna’s Archive નું પોતાના કામ વિશે કહેવું છે કે તેનો ઉદ્દેશ્ય માનવતાના ડિજિટલ જ્ઞાન જેમ કે પુસ્તકો અને રિસર્ચ વગેરેને એક જગ્યાએથી શોધી શકાય તેવું બનાવવાનો છે જેથી લોકોને અલગ-અલગ વેબસાઈટ્સ પર ભટકવું ન પડે. જોકે હવે તે લગભગ આખા Spotify ને સ્ક્રેપ કરવાના મામલામાં પણ સામેલ થઈ ગયું છે.
મ્યુઝિક સિવાય શું ચોરી થયું?
આ ચોરીમાં માત્ર ગીતો જ નહીં પરંતુ 25.6 કરોડ મેટાડેટા રૉ (Metadata raw) પણ એકઠા કરવામાં આવ્યા છે. જણાવી દઈએ કે મેટાડેટાનો અર્થ ગીતો સાથે જોડાયેલી અન્ય જાણકારીથી છે. આમાં આલ્બમ, આર્ટિસ્ટ, કવર આર્ટ અને 18.6 કરોડ યુનિક ISRC (દરેક રેકોર્ડિંગની વૈશ્વિક ઓળખ) સામેલ છે.
બંને પક્ષોનું શું કહેવું છે?
Anna’s Archive પોતાને આર્કાઈવિસ્ટ (સંગ્રહકર્તા) ગણાવે છે. આ ઘટનાને લઈને તેમનો દાવો છે કે મોટા પ્લેટફોર્મ પોપ્યુલર આર્ટિસ્ટ અને કોમર્શિયલ કન્ટેન્ટને મહત્વ આપે છે. આનાથી જૂના અથવા ઓછા સાંભળવામાં આવતા ગીતો લુપ્ત થઈ જવાનો ખતરો રહે છે. આ વાતને ધ્યાનમાં રાખીને તેઓ દરેક સંગીતનું એક ઓથોરિટેટિવ ટોરેન્ટ આર્કાઈવ બનાવવા માંગે છે.
Android Authority ને Spotify તરફથી જણાવવામાં આવ્યું છે કે કોઈ થર્ડ પાર્ટીએ પબ્લિક મેટાડેટા ચોર્યો છે. કંપની મામલાની તપાસ કરી રહી છે. હાલમાં Anna’s Archive એ મેટાડેટા રિલીઝ કરી દીધો છે, જ્યારે ઓડિયો ડેટાને લોકપ્રિયતાના આધારે તબક્કાવાર જારી કરવાની વાત કરવામાં આવી છે. જેનો અર્થ છે કે આની અસલી અસર સમય સાથે દેખાશે.
