Gold Silver Purity Verification: દેશમાં સોના અને ચાંદીની કિંમતો સતત વધી રહી છે, એવામાં તેમની પ્યોરિટી (શુદ્ધતા) ની તપાસ અત્યંત જરૂરી બની જાય છે. ઘણીવાર દેખાવમાં ચમકતા ઘરેણાં અંદરથી એટલા શુદ્ધ હોતા નથી, જેનાથી તમને મોટું નુકસાન થઈ શકે છે. અહીં અમે તમને કેટલીક ખાસ ટિપ્સ જણાવી રહ્યા છીએ, જેના દ્વારા તમે જાણી શકો છો કે તમારું સોનું અને ચાંદી કેટલું પ્યોર છે અથવા ક્યાંક તમને ખોટી માહિતી આપીને ઠગવામાં તો નથી આવી રહ્યા ને.
કેવી રીતે ચેક કરવી સોના-ચાંદીની શુદ્ધતા?
આ માટે ભારતમાં હોલમાર્કિંગ સિસ્ટમ લાગુ છે, જેને BIS (Bureau of Indian Standards) કન્ટ્રોલ કરે છે. હોલમાર્કિંગનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ગ્રાહકોને શુદ્ધતા સંબંધિત છેતરપિંડીથી બચાવવાનો છે. આ એક સરકારી ગેરંટી હોય છે કે સોનું કે ચાંદી નક્કી કરેલા ધોરણો મુજબ શુદ્ધ છે. સાથે જ, આનાથી ભારતને એક ભરોસાપાત્ર ગોલ્ડ માર્કેટ તરીકે ઓળખ મળે છે અને નિકાસને પણ પ્રોત્સાહન મળે છે. હાલમાં ભારતમાં સોનું અને ચાંદી, બંનેને હોલમાર્કિંગના દાયરામાં રાખવામાં આવ્યા છે.
હોલમાર્કનો અર્થ શું થાય છે?
હોલમાર્ક એટલે કોઈ ઘરેણાંમાં રહેલી શુદ્ધ ધાતુની સાચી માત્રાને તપાસીને તેના પર સત્તાવાર મહોર લગાવવી. આ BIS દ્વારા નક્કી કરાયેલા ધોરણો મુજબ કરવામાં આવે છે. સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૫ થી દરેક ચાંદીના ઘરેણાં પર BIS લોગો, ‘SILVER’ શબ્દ, તેની શુદ્ધતા (ફાઈનનેસ ગ્રેડ) અને એક યુનિક HUID નંબર હોવો ફરજિયાત કરવામાં આવ્યો છે.
સોના અને ચાંદીના શુદ્ધતા ગ્રેડ
ભારતમાં સોનાના ઘરેણાં માટે ૬ કેરેટ ગ્રેડ માન્ય છે- ૧૪K (૫૮૫), ૧૮K (૭૫૦), ૨૦K (૮૩૩), ૨૨K (૯૧૬), ૨૩K (૯૫૮) અને ૨૪KS (૯૯૫). જ્યારે ચાંદી માટે ૭ શુદ્ધતા ગ્રેડ નક્કી કરવામાં આવ્યા છે- ૮૦૦, ૮૩૫, ૯૨૫, ૯૫૮, ૯૭૦, ૯૯૦ અને ૯૯૯.
મોબાઈલથી કેવી રીતે તપાસવી સોનાની શુદ્ધતા?
BIS એ આ માટે BIS Care App ઉપલબ્ધ કરાવી છે.
હોલમાર્કવાળા સોના પર ત્રણ વસ્તુઓ ચોક્કસ હોય છે- BIS લોગો, કેરેટ/ફાઈનનેસ ગ્રેડ (જેમ કે ૨૨K૯૧૬) અને ૬ અંકનો આલ્ફાન્યૂમેરિક HUID નંબર.
BIS Care એપમાં ‘Verify HUID’ ઓપ્શન પર જઈને HUID નંબર નાખો.
આટલું કરતા જ એપ તમને જ્વેલર, હોલમાર્કિંગ સેન્ટર, ઘરેણાંનો પ્રકાર અને હોલમાર્કિંગ તારીખ સુધીની માહિતી બતાવી દેશે.
ચાંદીની શુદ્ધતા કેવી રીતે તપાસવી?
આ માટે ચાંદીના ઘરેણાં પર લખેલો HUID નંબર જુઓ.
BIS Care એપ ડાઉનલોડ કરો.
અહીં HUID નંબર નાખીને વિગતો ચેક કરો.
HUID શું છે અને કેમ જરૂરી છે?
HUID નો અર્થ છે Hallmark Unique Identification Number. તે દરેક હોલમાર્કવાળા ઘરેણાં માટે અલગ હોય છે અને તેને સંપૂર્ણપણે ટ્રેસ કરી શકાય છે. ૧ એપ્રિલ ૨૦૨૩ થી તમામ હોલમાર્કવાળા સોનાના ઘરેણાં પર આ લેઝર-ઇન્સ્ક્રાઇબ્ડ કોડ અનિવાર્ય છે.
તેથી સોનું કે ચાંદી ખરીદતી વખતે માત્ર ડિઝાઇન કે કિંમત ન જુઓ, હોલમાર્ક ચોક્કસ તપાસો. ત્યારબાદ BIS Care એપની મદદથી તમે તમારા મોબાઈલથી જ શુદ્ધતાની પુષ્ટિ કરી શકો છો. આ રીતે સાચી માહિતી અને થોડી સાવધાની તમને મોટા નુકસાનથી બચાવી શકે છે.
