Highway vs Expressway Difference: ભારતનું રોડ નેટવર્ક વિશ્વના સૌથી મોટા નેટવર્કમાંનું એક ગણાય છે. જ્યારે પણ આપણે રસ્તાઓની વાત કરીએ ત્યારે બે શબ્દો સૌથી વધુ સાંભળવા મળે છે – ‘હાઈવે’ અને ‘એક્સપ્રેસવે’. મોટાભાગના લોકો આ બંને રસ્તાઓ પર મુસાફરી તો કરે છે, પરંતુ તેમની વચ્ચેનો ચોક્કસ તફાવત જાણતા નથી. ચાલો આ બંને વચ્ચેનો તફાવત અને ડ્રાઇવિંગના નિયમો સરળ ભાષામાં સમજીએ.
નેશનલ હાઈવે (National Highway) શું છે?
નેશનલ હાઈવે એવા રસ્તાઓ છે જે દેશના મોટા શહેરો, રાજ્યોની રાજધાનીઓ, બંદરો અને મહત્વના સ્થળોને જોડે છે. તેનું નિર્માણ અને જાળવણી નેશનલ હાઈવે ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા (NHAI) દ્વારા કરવામાં આવે છે.
નેટવર્ક: ભારતમાં ૨૦૦થી વધુ નેશનલ હાઈવે છે, જેની કુલ લંબાઈ ૧.૩ લાખ કિલોમીટરથી વધુ છે.
લેન: આ રસ્તાઓ બે લેન, ચાર લેન કે તેથી વધુ હોઈ શકે છે.
સ્પીડ લિમિટ: નેશનલ હાઈવે પર સામાન્ય રીતે કાર માટે મહત્તમ સ્પીડ ૧૦૦ કિમી/કલાક અને દ્વિચક્રી વાહનો માટે ૮૦ કિમી/કલાક હોય છે.
સૌથી લાંબો હાઈવે: નેશનલ હાઈવે ૪૪ (NH 44) ભારતનો સૌથી લાંબો હાઈવે છે, જે શ્રીનગરથી કન્યાકુમારી સુધી આશરે ૩,૭૪૫ કિમી લાંબો છે.
એક્સપ્રેસવે (Expressway) શું છે?
એક્સપ્રેસવે એ હાઈવે કરતા એક કદમ આગળનો આધુનિક રસ્તો છે. તે ખાસ કરીને હાઈ-સ્પીડ મુસાફરી માટે બનાવવામાં આવે છે.
લેન: આ રસ્તાઓ સામાન્ય રીતે ૬ થી ૮ લેન ધરાવતા હોય છે.
એક્સેસ કંટ્રોલ: અહીં વાહનો માત્ર નક્કી કરેલા એન્ટ્રી અને એક્ઝિટ પોઈન્ટથી જ પ્રવેશી કે બહાર નીકળી શકે છે. વચ્ચેથી કોઈ નાનો રસ્તો સીધો જોડાતો નથી, જેનાથી અકસ્માતની શક્યતા ઘટે છે.
સ્પીડ લિમિટ: એક્સપ્રેસવે પર કારની મહત્તમ સ્પીડ લિમિટ ૧૨૦ કિમી/કલાક સુધીની હોય છે.
બાઈક પર પ્રતિબંધ: ભારતના મોટાભાગના એક્સપ્રેસવે પર બાઈક કે સ્કૂટર જેવા દ્વિચક્રી વાહનો લઈ જવા પર સખત મનાઈ છે. જો તમે પ્રતિબંધિત એક્સપ્રેસવે પર બાઈક લઈ જાઓ છો, તો ૨૦,૦૦૦ રૂપિયા સુધીનો મોટો દંડ થઈ શકે છે અથવા વાહન જપ્ત પણ થઈ શકે છે.
મુખ્ય તફાવત શું છે?
૧. એક્સેસ કંટ્રોલ: નેશનલ હાઈવે પર ગમે ત્યાંથી રસ્તાઓ જોડાય છે, જ્યારે એક્સપ્રેસવે પર એન્ટ્રી અને એક્ઝિટ લિમિટેડ હોય છે.
૨. સુવિધાઓ: એક્સપ્રેસવે પર ફ્લાયઓવર, અંડરપાસ અને આધુનિક ટ્રાફિક મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ જેવી વધુ સુવિધાઓ હોય છે.
૩. ઝડપ અને સુરક્ષા: હાઈવેની સરખામણીમાં એક્સપ્રેસવે વધુ સુરક્ષિત, પહોળા અને ઝડપી મુસાફરી માટેના રસ્તાઓ છે.
