Orange Economy India: નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે બજેટ રજૂ કરતા સમયે ઘણી બાબતોનો ઉલ્લેખ કર્યો, જેમાં ઓરેન્જ ઇકોનોમી (Orange Economy) પણ સામેલ હતી. નાણામંત્રીએ જણાવ્યું કે ભારત ઓરેન્જ ઇકોનોમી તરફ ઝડપથી આગળ વધી રહ્યું છે અને આ માટે અલગથી અનેક પ્રકારની જાહેરાતો પણ કરવામાં આવી. આ નામને લઈને ઘણા લોકો મૂંઝવણમાં મુકાઈ ગયા કે આખરે રંગના નામે કઈ અર્થવ્યવસ્થાની વાત થઈ રહી છે. આજે અમે તમને ઓરેન્જ સિવાય બ્લુ, ગ્રીન અને વ્હાઇટ ઇકોનોમી વિશે પણ જણાવીશું. સાથે જ એ પણ જણાવીશું કે આખરે કેમ આ અર્થવ્યવસ્થાઓને રંગોના નામથી ઓળખવામાં આવે છે.
શું હોય છે ઓરેન્જ ઇકોનોમી?
ઓરેન્જ ઇકોનોમીને તમે ક્રિએટિવ (Creative) અથવા તો માઇન્ડ ફાર્મિંગ પણ કહી શકો છો. આમાં તે તમામ બાબતો આવે છે, જેમાં કોઈ વસ્તુનો ઉપયોગ કરીને નહીં, પરંતુ પોતાના વિચારો, કળા અને મગજનો ઉપયોગ કરીને કમાણી કરવામાં આવે છે. સરળ ભાષામાં કહીએ તો, જ્યારે કોઈની કલ્પના (Imagination) કે આઈડિયાથી આવક થવા લાગે છે ત્યારે તે ઓરેન્જ ઇકોનોમીનો હિસ્સો બની જાય છે. આમાં કન્ટેન્ટ ક્રિએટર્સથી લઈને મ્યુઝિક, ગેમિંગ અને ફેશન જેવી બાબતો સામેલ હોય છે. આ જ કારણ છે કે સરકારે જાહેરાત કરી છે કે ૧૫૦૦ સીનિયર સેકન્ડરી સ્કૂલો અને ૫૦૦ કોલેજોમાં ‘કન્ટેન્ટ ક્રિએટર લેબ’ ખોલવામાં આવશે.
ગ્રીન ઇકોનોમી
પર્યાવરણના ક્ષેત્રમાં થતા વિકાસ કાર્યોને ગ્રીન ઇકોનોમીમાં ગણવામાં આવે છે. કાર્બન ઉત્સર્જન ઘટાડવું, રિન્યુએબલ એનર્જી (પુનઃપ્રાપ્ય ઉર્જા) અને રિસોર્સ એફિશિયન્સી દ્વારા આર્થિક સમૃદ્ધિ માટે ગ્રીન ઇકોનોમી હેઠળ બજેટ ફાળવવામાં આવે છે.
બ્લુ ઇકોનોમી
બ્લુ ઇકોનોમી શબ્દનો ઉપયોગ સમુદ્ર અને મહાસાગરો સાથે જોડાયેલા વિકાસ કાર્યો માટે થાય છે. આમાં દરિયાઈ સંસાધનોનો ઉપયોગ કરીને ઇકોનોમીને બૂસ્ટ કરવી અને પર્યાવરણને નુકસાન પહોંચાડ્યા વિના આર્થિક પ્રવૃત્તિઓ વધારવાનો સમાવેશ થાય છે. જેમાં ખનિજ, વિન્ડ એનર્જી, દરિયાઈ પર્યટન, મત્સ્ય ઉત્પાદન, તેલ અને ગેસ જેવી બાબતો સામેલ છે.
વ્હાઇટ અને સિલ્વર ઇકોનોમી
ગ્રીન અને બ્લુની જેમ વ્હાઇટ ઇકોનોમીનો ઉલ્લેખ પણ તમે ઘણી વાર સાંભળ્યો હશે. હેલ્થ અને સોશિયલ કેર ક્ષેત્ર સાથે જોડાયેલા કામકાજ અને નોકરીઓને વ્હાઇટ ઇકોનોમીમાં સામેલ કરવામાં આવે છે. બીજી તરફ સિલ્વર ઇકોનોમી વૃદ્ધો સાથે સંબંધિત ક્ષેત્રોને દર્શાવે છે. વૃદ્ધોની જરૂરિયાતો પૂરી કરવી અને તેમની દેખરેખને લગતા કામો આ હેઠળ આવે છે. દરેક રંગ તેના ક્ષેત્રને દર્શાવે છે, જેમ કે- સિલ્વર કે ગ્રે કલર વૃદ્ધોને, ગ્રીન પર્યાવરણને, બ્લુ સમુદ્રને અને ઓરેન્જ ક્રિએટિવ ફિલ્ડને દર્શાવે છે.
