Pradhan Mantri MUDRA Yojana: પ્રધાનમંત્રી મુદ્રા યોજના (PMMY) ભારત સરકારની એક મુખ્ય યોજના છે, જે નાના અને સૂક્ષ્મ ઉદ્યમીઓને વ્યવસાય શરૂ કરવા અથવા વધારવા માટે ૨૦ લાખ સુધીની ગેરેંટી વગરની લોન પૂરી પાડે છે. ૮ એપ્રિલ, ૨૦૧૫ના રોજ શરૂ કરવામાં આવેલી આ યોજના હેઠળ શિશુ ૫૦,૦૦૦ સુધી, કિશોર ૫ લાખ સુધી અને તરુણ ૧૦ લાખ સુધીની શ્રેણીઓમાં ધિરાણ મળે છે. આ યોજના ખેતી સિવાયના ક્ષેત્રોમાં કાર્યરત આવક ઊભી કરતા સૂક્ષ્મ સાહસોને ૨૦ લાખ રૂપિયા સુધીની સૂક્ષ્મ લોન પૂરી પાડે છે, જેમાં ઉત્પાદન, વેપાર અથવા સેવા ક્ષેત્ર સામેલ છે, સાથે જ ખેતી સંબંધિત પ્રવૃત્તિઓ જેવી કે મરઘા પાલન, દૂધ ઉત્પાદન, મધમાખી પાલન વગેરે પણ સામેલ છે.
આ યોજના શું કરે છે?
આ યોજના તેવા નાના કારોબારોને નાણાકીય મદદ આપે છે, જે બિન-કોર્પોરેટ અને બિન-કૃષિ ક્ષેત્રમાં આવક મેળવવાનું કામ કરે છે. આ કારોબારોને સૂક્ષ્મ અને લઘુ ઉદ્યોગ (MSME) કહેવામાં આવે છે. આમાં લાખો નાના વ્યવસાયો સામેલ છે, જેમ કે નાની મેન્યુફેક્ચરિંગ યુનિટ, સર્વિસ સેક્ટરના એકમો, દુકાનદારો, ફળ-શાકભાજી વેચનારા, ટ્રક ચાલકોનું કામ, ફૂડ સ્ટોલવાળા, રિપેર શોપ, મશીન ઓપરેટર, કારીગરો, ફૂડ પ્રોસેસિંગ યુનિટ અને અન્ય નાના ઉદ્યોગો સામેલ છે.
મુદ્રા યોજના હેઠળ લોન ક્યાંથી મળે છે?
પ્રધાનમંત્રી મુદ્રા યોજના (PMMY) હેઠળ લોન સભ્ય ધિરાણકર્તા સંસ્થાઓ (MLIs) ના માધ્યમથી મળે છે. આમાં જાહેર ક્ષેત્રની બેંકો, ખાનગી બેંકો, રાજ્ય સહકારી બેંકો, ગ્રામીણ ક્ષેત્રીય બેંકો, માઇક્રો ફાઇનાન્સ સંસ્થાઓ (MFI), નોન-બેંકિંગ ફાઇનાન્શિયલ કંપનીઓ (NBFC), સ્મોલ ફાઇનાન્સ બેંકો (SFB) અને અન્ય સંસ્થાઓ જેમને મુદ્રા લિમિટેડે મંજૂરી આપી છે તેનો સમાવેશ થાય છે.
વ્યાજ દર
લોનનો વ્યાજ દર બેંકો પોતાના RBI ના નિયમો અનુસાર નક્કી કરે છે. તેથી વ્યાજ દર અલગ-અલગ બેંકોમાં અલગ હોઈ શકે છે. બેંકો પોતાના નિયમો અનુસાર પ્રોસેસિંગ ફી લઈ શકે છે, પરંતુ શિશુ લોન એટલે કે ૫૦,૦૦૦ સુધીની લોન પર મોટાભાગની બેંકો કોઈ પ્રોસેસિંગ ફી લેતી નથી અથવા તેને માફ કરી દે છે.
