RBI Liberalized Remittance Scheme: ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) ની લિબરલાઈઝ્ડ રેમિટન્સ સ્કીમ (LRS) હેઠળ ભારતીય નાગરિકો વિદેશમાં અલગ-અલગ કામો માટે પૈસા મોકલી શકે છે. આ વર્ષના બજેટમાં સરકારે કેટલીક ખાસ પ્રકારની વિદેશ મોકલવામાં આવતી રકમ (remittances) પર લાગતા TCS એટલે કે Tax Collected at Source ના દરો ઘટાડવાની જાહેરાત કરી છે. હકીકતમાં, લિબરલાઈઝ્ડ રેમિટન્સ સ્કીમ (LRS) એક ફ્રેમવર્ક છે, જે રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) દ્વારા શરૂ કરવામાં આવ્યું છે. આ સ્કીમ દેશમાં રહેતા લોકોને દરેક નાણાકીય વર્ષમાં (એપ્રિલ-માર્ચ) મંજૂર કરાયેલ કરન્ટ અથવા કેપિટલ એકાઉન્ટ ટ્રાન્ઝેક્શન માટે USD ૨,૫૦,૦૦૦ (લગભગ ₹૨.૦૯ કરોડ) સુધી મોકલવાની મંજૂરી આપે છે.
૨૦૨૬ માટે LRS નિયમો
બજેટ ૨૦૨૬ થી શિક્ષણ અને તબીબી સારવાર જેવા સામાન્ય રેમિટન્સ પર નાણાકીય બોજ ઘટાડવા માટે ટેક્સ કલેક્ટેડ એટ સોર્સ (TCS) ના દરમાં નોંધપાત્ર ફેરફાર કરવામાં આવ્યા છે. આમાં કુલ મર્યાદા દરેક વ્યક્તિ માટે દર નાણાકીય વર્ષમાં USD ૨,૫૦,૦૦૦ જ રહેશે, જેમાં વાલી ધરાવતા સગીરો સહિત માત્ર દેશમાં રહેતા લોકો જ પાત્ર છે. આ કોર્પોરેટ્સ, પાર્ટનરશિપ ફર્મ્સ, HUFs અથવા ટ્રસ્ટ્સ માટે ઉપલબ્ધ નથી. આ ઉપરાંત તમામ ટ્રાન્ઝેક્શન માટે એક માન્ય PAN કાર્ડ અને ફોર્મ A2 જરૂરી છે.
કઈ બાબતો માટે પૈસા મોકલી શકાય છે?
રહેવાસી ભારતીયો નીચેના કામો માટે વિદેશમાં પૈસા મોકલી શકે છે:
વિદેશમાં અભ્યાસ અને વિદેશમાં સારવાર
મુસાફરી (ટ્રાવેલ)
કોઈ નજીકના સંબંધીની સંભાળ માટે પૈસા મોકલવા
ભેટ અથવા દાન
વિદેશી શેરો, મ્યુચ્યુઅલ ફંડ અથવા પ્રોપર્ટીમાં રોકાણ વગેરે.
પ્રતિબંધિત (બૅન) વ્યવહારો
આ કામો માટે વિદેશમાં પૈસા મોકલી શકાતા નથી:
માર્જિન ટ્રેડિંગ / ફોરેક્સ ટ્રેડિંગ
લોટરી ટિકિટ, સ્વીપસ્ટેક્સ, ફૂટબોલ પૂલ
પ્રતિબંધિત અથવા બૅન કરવામાં આવેલા મેગેઝિન
કોઈપણ પ્રકારનું વિદેશી મુદ્રા ટ્રેડિંગ
તે દેશોને મોકલવામાં આવતી રકમ જેમને FATF એ “non-cooperative” જાહેર કર્યા છે.
ટેક્સ નિયમોમાં ફેરફાર
નવા બજેટમાં સરકારે ટેક્સ કલેક્ટેડ એટ સોર્સ એટલે કે ટીસીએસના નિયમોમાં રાહત આપી છે. હવે વિદેશી ટૂર પેકેજ પર ટીસીએસ દર ૫ ટકાથી ઘટાડીને ૨ ટકા કરી દેવામાં આવ્યો છે. મેડિકલ ટ્રીટમેન્ટ અને વિદેશમાં અભ્યાસ માટે મોકલવામાં આવતી રકમ પર ૧૦ લાખ રૂપિયા સુધી કોઈ ટીસીએસ લાગશે નહીં. ૧૦ લાખથી ઉપરની રકમ પર માત્ર ૨ ટકા ટીસીએસ ચૂકવવો પડશે. આનાથી મધ્યમ વર્ગના પરિવારોને સીધી રાહત મળશે.
