Balen Shah India Visit: નેપાળના વડાપ્રધાન બાલેન શાહ રવિવાર, 22 નવેમ્બરે ભારત આવી રહ્યા છે. આ વર્ષે માર્ચમાં વડાપ્રધાન બન્યા બાદ શાહનો આ પ્રથમ દ્વિપક્ષીય પ્રવાસ છે, જેના માટે તેમણે દિલ્હી પસંદ કર્યું છે. તેમના દિલ્હી પ્રવાસ દરમિયાન ભારત અને નેપાળ વચ્ચે અનેક મહત્ત્વના કરાર થવાની આશા છે. જોકે, પ્રવાસ પહેલાં તેઓ એક ખાસ કારણસર ચર્ચામાં છે. નેપાળમાં વડાપ્રધાન વિદેશ પ્રવાસે રવાના થાય તે પહેલાં તેમને ગાર્ડ ઓફ ઓનર આપવાની અને હવાઈમથક પર વિદાય સમારંભ યોજવાની પરંપરા રહી છે. બાલેન શાહ આ પરંપરા તોડીને સાદગીથી ભારત આવી રહ્યા છે.
કાઠમંડુ પોસ્ટના અહેવાલ અનુસાર, બાલેન શાહે સંકેત આપ્યો છે કે તેઓ દિલ્હી પ્રવાસ પહેલાં ગાર્ડ ઓફ ઓનર અને હવાઈમથક પરના વિદાય સમારંભમાં સામેલ નહીં થાય. આ વર્ષે સપ્ટેમ્બરમાં શાહ સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભામાં ભાગ લેવા ન્યૂયોર્ક ગયા હતા, ત્યારે પણ તેમણે આ પ્રોટોકોલનું પાલન કર્યું નહોતું. ભારત પ્રવાસ દરમિયાન પણ તેઓ આ જ અભિગમ અપનાવી શકે છે.
વિદાય સમારંભની કોઈ તૈયારી નથી
ગુરુવાર સાંજ સુધી હવાઈમથક પર કોઈ ઔપચારિક સમારંભ યોજવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો નહોતો. આવી સ્થિતિમાં હવાઈમથકના VIP લાઉન્જમાં નાનો સમારંભ યોજાઈ શકે છે. જોકે, અધિકારીઓનું કહેવું છે કે હજુ સુધી આવી કોઈ ઔપચારિક વ્યવસ્થા નક્કી કરવામાં આવી નથી.
બાલેન શાહના આગામી ભારત પ્રવાસને લઈને કાઠમંડુમાં તેમના નજીકના લોકો વચ્ચે ચર્ચા ચાલી રહી છે કે સ્થાપિત રાજદ્વારી પ્રોટોકોલનું પાલન કરવું જોઈએ કે નહીં. સોશિયલ મીડિયા પર અનેક લોકો આ પરંપરા તોડવા બદલ બાલેન શાહની પ્રશંસા કરી રહ્યા છે.
હાલની યોજના અનુસાર, PM શાહનો કાફલો સીધો રનવે પર જશે, જ્યાં નેપાળ એરલાઇન્સનું વિમાન ઊભું હશે. પ્રતિનિધિમંડળના અન્ય સભ્યો સામાન્ય માર્ગેથી જશે.
રાજનેતાઓના મત અલગ-અલગ
એક વરિષ્ઠ સુરક્ષા અધિકારીએ કાઠમંડુ પોસ્ટને જણાવ્યું હતું કે હવાઈમથકના VIP લાઉન્જમાં કોઈ ઔપચારિક સ્વાગત કે સમારંભ યોજવા અંગે હજુ નિર્ણય લેવાયો નથી. વડાપ્રધાનના નજીકના લોકોમાં આ મુદ્દે અલગ-અલગ મત છે. કેટલાક લોકોનું માનવું છે કે વડાપ્રધાનની રાજકીય મુલાકાત વખતે સ્થાપિત પરંપરાનું સન્માન થવું જોઈએ.
અધિકારીએ વધુમાં જણાવ્યું કે ઘણા લોકોનું કહેવું છે કે જ્યારે શાહ ન્યૂયોર્ક ગયા હતા ત્યારે પણ આવો કોઈ સમારંભ યોજાયો નહોતો. તેમના આ નિર્ણયને દેશના યુવાનોનું સમર્થન મળ્યું હતું. તેથી રવિવારે નવી દિલ્હી જવા રવાના થતાં પહેલાં કોઈ સમારંભ યોજવાની યોજના નથી. આ પ્રકારની પરંપરા જરૂરી નથી.
બાલેન શાહની સાથે નાણામંત્રી સ્વર્ણિમ વાઘલે, વિદેશમંત્રી શિશિર ખનાલ, વડાપ્રધાનના સલાહકારો, વડાપ્રધાન કાર્યાલય અને વિદેશ મંત્રાલયના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ, વેપારી પ્રતિનિધિઓ, મીડિયા કર્મચારીઓ તથા સુરક્ષા ટીમ પણ દિલ્હી આવશે.
અત્યાર સુધી કેવી રહી છે પરંપરા?
નેપાળમાં અત્યાર સુધી વડાપ્રધાન વિદેશ પ્રવાસે જાય તે પહેલાં ઔપચારિક વિદાય સમારંભ યોજવાની પરંપરા રહી છે. આવા સમારંભમાં મંત્રીઓ, સુરક્ષા એજન્સીઓના વડાઓ, વરિષ્ઠ અમલદારો, વિદેશી રાજદ્વારીઓ અને રાજકીય નેતાઓ હાજર રહેતા હતા. જોકે, બાલેન શાહનો અભિગમ આ પરંપરાથી અલગ જોવા મળી રહ્યો છે.
વડાપ્રધાન બન્યા બાદ શાહ અનેક વખત પ્રોટોકોલથી અલગ રીતે કામ કરતા જોવા મળ્યા છે. તેમાં વિદેશી રાજદૂતો સાથેની મુલાકાતો દરમિયાન સ્થાપિત રાજદ્વારી પ્રોટોકોલથી અલગ અભિગમ અપનાવવાનો પણ સમાવેશ થાય છે. જોકે, તેમનો આ પ્રવાસ નેપાળના વડાપ્રધાનોની એ પરંપરાને અનુરૂપ છે, જેમાં તેઓ પ્રથમ વિદેશ પ્રવાસ માટે ભારત પસંદ કરે છે.
બાલેન શાહનો ભારતનો બે દિવસનો પ્રવાસ ટૂંકો રહેશે. જોકે, તેઓ 24 કલાકથી થોડો વધુ સમય દિલ્હી રોકાશે. અગાઉ નેપાળના વડાપ્રધાનો દિલ્હી ઉપરાંત ભારતનાં અન્ય શહેરોની મુલાકાત પણ લેતા રહ્યા છે, પરંતુ શાહ માત્ર દિલ્હીમાં જ રોકાશે. તેમના અન્ય કોઈ ભારતીય શહેરમાં જવાનો કાર્યક્રમ નથી.

