Elbridge Colby India Visit 2026: ઈરાનમાં ચાલી રહેલા ભીષણ જંગ વચ્ચે અમેરિકાના અંડર સેક્રેટરી ઓફ વોર ફોર પોલિસી એલ્બ્રિજ કોલ્બી આજે ભારતની મુલાકાતે આવી રહ્યા છે. અમેરિકાના યુદ્ધ મંત્રાલય દ્વારા જારી કરવામાં આવેલા નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે કોલ્બી પોતાની ભારત યાત્રા દરમિયાન દિલ્હીમાં ભારત-અમેરિકાના અત્યંત મહત્વના સંબંધોને આગળ વધારવા અંગે ભારતીય અધિકારીઓ સાથે વાતચીત કરશે. આ પહેલા અમેરિકાના રાજદૂત સર્જિયો ગોરે પણ જાહેરાત કરી હતી કે કોલ્બી નવી દિલ્હીની મુલાકાતે આવવાના છે. આ કોલ્બીની પ્રથમ ભારત મુલાકાત છે. તેમને ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના શાસનમાં અમેરિકાની સંરક્ષણ નીતિ ઘડનારા સભ્યોના જૂથનો મહત્વનો હિસ્સો માનવામાં આવે છે. કોલ્બી અનેક હથિયાર ડીલને આગળ વધારવા પર વાત કરશે.
ઈરાન યુદ્ધ શરૂ થતા પહેલા અમેરિકાના 50 ટકા ટેરિફ લાદ્યા બાદ ભારત સાથેના તેના સંબંધો રસાતાળમાં ગયા હતા. હવે જ્યારે અમેરિકાએ ટેરિફ ઘટાડીને 18 ટકા કરી દીધા છે, ત્યારે ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રને ફરીથી ભારતની યાદ આવી છે. એવું કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે અમેરિકી મંત્રી ભારત સાથે પેન્ડિંગ હથિયાર ડીલને આગળ વધારવા અને INDUS-X જેવા ફોરમને ફરીથી શરૂ કરવા પર ભાર મૂકશે. INDUS-X થી ભારતીય અને અમેરિકન સંરક્ષણ કંપનીઓને ઘણી મદદ મળી હતી. આ પહેલા અમેરિકી સેનાના ઇન્ડો પેસિફિક કમાન્ડર એડમિરલ સેમ્યુઅલ પપારો અને અમેરિકાના સ્પેસ કમાન્ડના ચીફ જનરલ સ્ટીફન વ્હિટિંગ પણ ભારત આવ્યા હતા.
ભારત-અમેરિકા સંરક્ષણ ડીલ પર હશે મુખ્ય ફોકસ
આ મુલાકાત એવા સમયે થઈ રહી છે જ્યારે ઈરાનમાં ભયાનક લડાઈ ચાલી રહી છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ થવાને કારણે વિશ્વભરમાં ખાસ કરીને એશિયામાં તેલ, ગેસ અને ખાતરની ભારે અછત સર્જાઈ છે અને ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ તેને ખોલવા માટે સતત ધમકીઓ આપી રહ્યા છે. હિન્દુસ્તાન ટાઈમ્સના રિપોર્ટ મુજબ, આ મુલાકાત દરમિયાન અમેરિકા અને ભારત વચ્ચે સંરક્ષણ ડીલ પર મુખ્ય ફોકસ રહેશે. અમેરિકા ઈચ્છે છે કે ભારત વધુમાં વધુ અમેરિકન હથિયારો ખરીદે. બીજી તરફ ભારતનો પ્રયાસ છે કે આ અમેરિકન હથિયારો બંને દેશો મળીને બનાવે અને સ્થાનિક સ્તરે ઉત્પાદન થાય.
અમેરિકા અને ભારત વચ્ચેના તણાવ બાદ પણ સંરક્ષણ ભાગીદારી સતત આગળ વધતી રહી. ગયા વર્ષે ઓક્ટોબર મહિનામાં ભારત અને અમેરિકાએ 10 વર્ષના સંરક્ષણ ફ્રેમવર્ક પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા. નવેમ્બર 2025માં અમેરિકાના વિદેશ મંત્રાલયે ભારતને જેવલિન એન્ટી ટેન્ક મિસાઈલ સિસ્ટમ 45.7 મિલિયન ડોલરમાં વેચવાની મંજૂરી આપી હતી. તેણે લાંબા અંતર સુધી તબાહી મચાવનારા તોપના ગોળા પણ ભારતને આપવાની મંજૂરી આપી હતી. MIT ના નિષ્ણાત સમીર લલવાનીના મતે કોલ્બી ભારત અને અમેરિકી સેના વચ્ચે અભ્યાસ, પ્લાન અને એકસાથે મળીને કામ કરવાની યોજના પર વાત કરશે. આ સિવાય બંને દેશોના ઉદ્યોગો કેવી રીતે મળીને હથિયારોનું નિર્માણ કરી શકે તે અંગે પણ ચર્ચા થશે.
ભારતને GE F414 જેટ એન્જિન આપવામાં વિલંબ કરી રહ્યું છે અમેરિકા
અહેવાલો મુજબ, ભારત અમેરિકાની દિગ્ગજ કંપની બોઈંગ પાસેથી 6 વધારાના P-8I મેરીટાઇમ સર્વેલન્સ વિમાન નેવી માટે લેવા પર વિચાર કરી રહ્યું છે. આ ઉપરાંત ભારત અને અમેરિકા બંને મળીને જીઈ કંપનીના GE F414 જેટ એન્જિનને HAL સાથે મળીને બનાવવા પર વાત કરી શકે છે. આ એન્જિન તેજસ ફાઈટર જેટમાં વપરાય છે. આ આપવામાં અમેરિકા ઘણો વિલંબ કરી રહ્યું છે. આ સિવાય ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે ડ્રોન અને એન્ટી ડ્રોન સિસ્ટમ બનાવવા પર પણ વાત થશે. કોલ્બીની મુલાકાત એવા સમયે થઈ રહી છે જ્યારે હિંદ પ્રશાંત ક્ષેત્રમાં અમેરિકા અને ભારત વચ્ચે સંરક્ષણ ભાગીદારીને લઈને અનિશ્ચિતતા ચાલી રહી છે. ચીનની દાદાગીરી સામે બનેલા ક્વાડ (QUAD) ની શિખર બેઠક વર્ષ 2024 પછી થઈ નથી. એટલું જ નહીં ટ્રમ્પે ચીન પ્રત્યેના પોતાના વલણમાં નરમાઈ દાખવવાનું શરૂ કર્યું છે, જેનાથી ક્વાડના અન્ય સભ્ય દેશો અસહજ અનુભવી રહ્યા છે.
