India UNSC Permanent Seat: સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદમાં કાયમી સભ્યપદ માટે યુરોપના ચાર શક્તિશાળી દેશોએ એકસાથે ભારતનું સમર્થન કર્યું છે. આ દેશોમાં પોલેન્ડ, હંગેરી, સ્લોવાકિયા અને ચેક રિપબ્લિક સામેલ છે. આ દેશોએ સોમવારે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદમાં કાયમી બેઠક માટે ભારતની દાવેદારીનું સમર્થન કર્યું. સ્લોવાકિયાના વિદેશ મંત્રી જુરાજ બ્લાનારે કહ્યું કે ‘ગ્લોબલ સાઉથ’ના એક મુખ્ય દેશ અને ઇન્ડો-પેસિફિકમાં ઉભરતી શક્તિ તરીકે ભારતને સંયુક્ત રાષ્ટ્રની સર્વોચ્ચ નિર્ણય લેતી સંસ્થામાં સ્થાન મળવું જોઈએ.
આ ચારેય દેશોએ ભારતની દાવેદારીનું તે સમયે સમર્થન કર્યું જ્યારે ભારતીય વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે ન્યૂયોર્કમાં 81મી UN જનરલ એસેમ્બલી દરમિયાન વિસેગ્રાડ ગ્રુપ (V4) અને ભારતની પ્રથમ હાઇ-લેવલ બેઠકમાં ભાગ લીધો. V4 યુરોપનું શક્તિશાળી જૂથ છે. વિદેશ મંત્રી બ્લાનારે કહ્યું, ‘V4 દેશો તરીકે અમે બધા આ વાત સાથે સહમત છીએ કે ગ્લોબલ સાઉથનો ભાગ અને ઇન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં ઉભરતી મહાશક્તિ હોવાના કારણે ભારતને UN સુરક્ષા પરિષદના કાયમી સભ્ય તરીકે સામેલ કરવું જોઈએ.’
યુરોપનું આ પાવરફુલ V4 જૂથ ભારત માટે કેવી રીતે ઉપયોગી થશે?
- V4માં પોલેન્ડ, હંગેરી, સ્લોવાકિયા અને ચેકિયા સામેલ છે. આ ચારેય દેશોએ UNGAના હાઇ-લેવલ સપ્તાહ દરમિયાન નવા V4+India ફોર્મેટમાં ભારત સાથે પોતાની પ્રથમ મંત્રીસ્તરીય બેઠક યોજી.
- જયશંકરે આ બેઠકને ‘એક નવી ઐતિહાસિક તક’ ગણાવી અને કહ્યું કે ચર્ચામાં રાજકીય, આર્થિક, સંરક્ષણ, ટેક્નોલોજી, અવકાશ, કનેક્ટિવિટી અને લોકો વચ્ચેના પરસ્પર સંબંધો જેવા મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થઈ.
- V4+India માત્ર એક રાજદ્વારી સફળતા નથી, પરંતુ તે યુરોપના કેન્દ્રમાં ભારતની એક મજબૂત એન્ટ્રી છે.
- જ્યારે ચીન જેવા દેશો વીટો પાવરના ભય દ્વારા ભારતનો માર્ગ રોકે છે, ત્યારે યુરોપના આવા જૂથોનું ભારતની તરફેણમાં ઊભા રહેવું ચીન વિરુદ્ધ આંતરરાષ્ટ્રીય વાતાવરણ તૈયાર કરે છે.
- ફ્રાન્સ અને જર્મની બાદ V4 યુરોપિયન યુનિયન (EU)નું સૌથી ઝડપથી વિકસતું અને પ્રભાવશાળી ઔદ્યોગિક જૂથ છે.
- ભારત લાંબા સમયથી India-EU Free Trade Agreement (FTA) પર કામ કરી રહ્યું છે. EUના નિર્ણયો માટે V4 દેશો પાસે મોટો વોટબેન્ક છે, તેથી આ ચારેય દેશો યુરોપની અંદર ભારતના વેપારી હિતોને મજબૂતીથી ઉઠાવી શકે છે.
- સ્લોવાકિયા સહિત V4 દેશોએ ખુલ્લેઆમ સ્વીકાર્યું છે કે ઇન્ડો-પેસિફિકની ઉભરતી મહાશક્તિ અને ‘ગ્લોબલ સાઉથ’ના નેતા તરીકે ભારતને સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદ (UNSC)ની કાયમી બેઠક પર હોવું જોઈએ. તે ભારતની દાવેદારીને મજબૂત બનાવે છે.
જયશંકરે કહ્યું, અમારી પ્રથમ ‘વિસેગ્રાડ ફોર’ પ્લસ ઇન્ડિયાની બેઠક યોજાઈ. આ એક રીતે એક નવી ઐતિહાસિક તક હતી અને હું આજે અમને એકસાથે લાવવા માટે મંત્રી જુરાજ (સ્લોવાકિયાના વિદેશ મંત્રી)નો આભાર માનવા માગું છું. આ ખૂબ જ ફાયદાકારક બેઠક હતી. અમે આ વાત પર સહમતી વ્યક્ત કરી કે ભારતના યુરોપિયન યુનિયન સાથેના સંબંધો વધુ ગાઢ થઈ રહ્યા હોવાથી V4 સાથે પણ અમે વાર્ષિક બિઝનેસ ફોરમ બનાવવા માટે કેટલીક ખાસ પહેલ કરીશું.
Delighted to join the Visegrád Group DPM & FM @radeksikorski #Poland DPM & FM @_OrbanAnita #Hungary FM Juraj Blanár #Slovakia and FM @petr_macinka #Czechia on the sidelines of #UNGA81. Our first meeting in the V4+India format agreed to:
✅ Closer political cooperation including… pic.twitter.com/mBqMTkC6QN
— Dr. S. Jaishankar (@DrSJaishankar) September 21, 2026
V4+Indiaની વાર્ષિક બેઠકમાં ટેક્નોલોજી અને ડિફેન્સ પર ચર્ચા
આ બેઠકમાં નક્કી કરવામાં આવ્યું છે કે V4+Indiaના વિદેશ મંત્રીઓની દર વર્ષે બેઠક યોજાશે. તેમાં ટેક્નોલોજી, ઇનોવેશન અને વૈશ્વિક પરિસ્થિતિને લઈને વાતચીત થશે. આ ઉપરાંત ડિફેન્સ સેક્ટરમાં પણ સહયોગને મજબૂત બનાવવાનું કામ કરવામાં આવશે. વૈશ્વિક મંચ પર ભારત માટે V4ના રાજકીય મહત્વ અંગે પૂછવામાં આવતા જયશંકરે કહ્યું કે નવી દિલ્હી આ ચારેય દેશોને મજબૂત ઔદ્યોગિક, ટેક્નિકલ અને ઇનોવેશન ક્ષમતાઓ ધરાવતા ભાગીદાર તરીકે જુએ છે.
યુરોપિયન યુનિયનમાં ભારતની લોબી મજબૂત થશે
પશ્ચિમી અને મધ્ય યુરોપિયન દેશો પોતાની મેન્યુફેક્ચરિંગ અને ટેક સપ્લાય ચેઇનને ચીનથી હટાવીને કોઈ વિશ્વસનીય દેશમાં શિફ્ટ કરવા માગે છે. આવી સ્થિતિમાં V4 દેશો ભારતના વિશાળ બજાર, સ્પેસ ટેક્નોલોજી અને સોફ્ટવેર ક્ષમતાનો ઉપયોગ કરવા માગે છે, જેના કારણે બંને તરફ ઓટોમોટિવ, સેમિકન્ડક્ટર અને ગ્રીન એનર્જીમાં અબજો ડૉલરના રોકાણનો માર્ગ ખુલશે. આ યુરોપિયન યુનિયનની અંદર ભારતની લોબી મજબૂત કરી શકે છે. ભારત અને V4એ મળીને દર વર્ષે વિદેશ મંત્રીઓની બેઠક અને એક ‘એન્યુઅલ બિઝનેસ ફોરમ’ યોજવાનો નિર્ણય લીધો છે. તેનાથી ભારતીય ઉદ્યોગપતિઓને સીધા મધ્ય યુરોપના ટ્રેડ નેટવર્ક સાથે જોડાવાની તક મળશે.
