Indus Water Treaty Crisis: સિંધુ જળ સંધિ પર ભારતના રોક લગાવવાના નિર્ણયને લઈને પાકિસ્તાનની તલપાપડતા ખતમ થઈ રહી નથી. હવે પાકિસ્તાને ફરી એકવાર સિંધુ જળ સંધિનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો છે. ઇસ્લામાબાદે કહ્યું છે કે સંધિને સ્થગિત કરવાના ભારતના નિર્ણયે પાકિસ્તાનની જળ સુરક્ષા અને પ્રાદેશિક સ્થિરતા માટે અભૂતપૂર્વ સંકટ ઊભું કર્યું છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં પાકિસ્તાનના કાર્યકારી કાયમી પ્રતિનિધિ ઉસ્માન જદૂને ‘ગ્લોબલ વોટર બેન્કરપ્સી પોલિસી રાઉન્ડ ટેબલ’ માં બોલતા આ વાત કહી છે. આ રાઉન્ડ ટેબલનું આયોજન કેનેડાના કાયમી મિશન અને સંયુક્ત રાષ્ટ્ર યુનિવર્સિટી દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું.
ભારત પર લગાવ્યો આરોપ
પાકિસ્તાની પ્રતિનિધિએ જણાવ્યું હતું કે ગયા વર્ષે એપ્રિલમાં લેવામાં આવેલા ભારતના નિર્ણય બાદ સંધિનું ઉલ્લંઘન કરવામાં આવ્યું હતું. તેમણે ભારત પર જાણીજોઈને પાણીને હથિયાર તરીકે વાપરવાનો આરોપ લગાવ્યો અને કહ્યું કે, ‘સિંધુ જળ સંધિ પર પાકિસ્તાનનું વલણ બિલકુલ સ્પષ્ટ છે. સંધિ કાયદેસર રીતે અકબંધ છે અને તેમાં કોઈ પણ એકપક્ષીય સ્થગિતતા કે ફેરફારની પરવાનગી નથી.’
તેમણે સિંધુ નદીને પાકિસ્તાન માટે અત્યંત જરૂરી ગણાવી અને કહ્યું કે તે વિશ્વની સૌથી મોટી સિંચાઈ પ્રણાલીઓમાંની એકને ટકાવી રાખે છે. સિંધુ નદી ખીણ પાકિસ્તાનની ૮૦% થી વધુ કૃષિ જળ જરૂરિયાતો પૂરી કરે છે અને ૨૪ કરોડથી વધુ લોકોની જીવનરેખા બની રહી છે.
ભારતે સંધિ પર લગાવી રોક
ભારતે ગયા વર્ષે એપ્રિલમાં પહેલગામમાં પાકિસ્તાન સાથે જોડાયેલા આતંકવાદીઓના હુમલા બાદ સંધિને સ્થગિત કરી દીધી હતી. આ આતંકી હુમલામાં ૨૬ નાગરિકો માર્યા ગયા હતા. ભારતે સ્પષ્ટ કહ્યું હતું કે ‘લોહી અને પાણી સાથે વહી શકે નહીં’. સંધિની સ્થાપના પછી આ પ્રથમ વખત હતું જ્યારે સંધિને સ્થગિત કરવામાં આવી હતી.
સંધિ મુજબ, ભારતને સિંધુ નદી પ્રણાલીની પૂર્વીય નદીઓ – સતલુજ, બિયાસ અને રાવીના તમામ પાણીનો કોઈ પણ અવરોધ વિના ઉપયોગ કરવાની મંજૂરી છે. જ્યારે, પાકિસ્તાનને પશ્ચિમની નદીઓ – સિંધુ, જેલમ અને ચિનાબના પાણી પર મંજૂરી મળી છે.
