Mossad Pager Operation Secret: વર્ષ ૨૦૨૪ માં ૧૭-૧૮ સપ્ટેમ્બરે ઇઝરાયલે દુનિયાને એ સમયે ચોંકાવી દીધી હતી, જ્યારે તેણે લેબેનાની જૂથ હિઝબુલ્લાહના લડવૈયાઓના બીપર્સ (પેજર) ને બોમ્બમાં બદલી દીધા હતા. હિઝબુલ્લાહને જબરદસ્ત ચોટ આપવા વાળા આ ઓપરેશનને ઇઝરાયલી એજન્સી મોસાદે અંજામ આપ્યો હતો. આ ઓપરેશનમાં એડમ ફેન એક પ્રમુખ વ્યક્તિ હતા. ફેને હિબ્રુ ભાષામાં આ ઓપરેશનના વિશે પોતાના પુસ્તક હોદાહ ગોરાલિટ (નિર્ણાયક સંદેશ) માં કેટલાય ખુલાસા કર્યા છે.
ફેનનું પુસ્તક અને લેબેનાનમાં બીપર ઓપરેશન પર ઇઝરાયલી વેબસાઇટ યરૂસલમ પોસ્ટે તેમની સાથે વાતચીત કરી છે. ફેને ઇન્ટરવ્યૂમાં જણાવ્યું છે કે કેવી રીતે તેઓ આટલા મોટા ઓપરેશનમાં સફળ થયા. તેમણે એ પણ જણાવ્યું કે ઇરાન આ સાજિશની ભાળ મેળવવાની કાફી નજીક પહોંચી ગયું હતું પરંતુ મોસાદે કોઈક રીતે સ્થિતિ સંભાળી લીધી.
બીપર્સનું રાજ ખોલતા રોક્યા
પુસ્તકના અનુસાર, જુલાઈ ૨૦૨૪ માં મોસાદ પ્રમુખે એક અહમ બેઠક કરી. બેઠકમાં મોજૂદ મોસાદ અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે હિઝબુલ્લાહનો એક ઓપરેટિવ એ ભાળ મેળવવાની બહુ નજીક પહોંચી ગયો છે કે બીપર્સમાં બોમ્બ લાગેલા છે. તેમણે વાયુ સેનાને વિનંતી કરી કે આ ઓપરેશનને બચાવવા માટે એ ઓપરેટિવને મારી દેવામાં આવે. આ ઘટના બીપર્સને ચાલુ કરવાના બે મહિના પહેલાની હતી. ઇઝરાયલી રક્ષા અને ગુપ્તચર અધિકારીઓએ હિઝબુલ્લાહના એ ઓપરેટિવને ઝાંસો આપીને દક્ષિણી લેબેનાન જવા માટે રાજી કર્યો અને તેને મારી દીધો.
હિઝબુલ્લાહના કેટલાય ઓપરેટિવ બીપર્સને લઈને પોતાની-પોતાની રીતે તપાસ કરવામાં લાગેલા હતા. તેમણે ઇરાનથી પણ પોતાના સ્તર પર બીપર્સની તપાસ કરાવવાની વિનંતી કરી. હિઝબુલ્લાહના એક ખાસ ઓપરેટિવે ઇસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સના એક અધિકારીની સાથે બેઠક કરવાની યોજના બનાવી. જેથી તે એ અધિકારીની સાથે એક બીપરને તેહરાન મોકલી શકે. ઇરાની લોકો બીપર્સની ભાળ મેળવવાના જ હતા. તેથી ઓપરેશનને નક્કી કરેલા સમય કરતા પહેલા શરૂ કરવું પડ્યું.
હિઝબુલ્લાહને કેવી રીતે મનાવ્યા
પુસ્તકમાં બતાવવામાં આવ્યું છે કે એવો કોઈ વ્યક્તિ શોધવો મોટું કામ હતું, જે હિઝબુલ્લાહને આ બીપર ખરીદવા માટે રાજી કરી શકે. મોસાદની એક સિનિયર મહિલા મેનેજર ‘આઇનાત’ એ અભિયાનના હેઠળ આ કામ કર્યું. હિઝબુલ્લાહને એ વિશ્વાસ અપાવવામાં આવ્યો કે તેમની વાત એવી કંપની સાથે થઈ રહી છે, જેના પર ઇઝરાયલનો કોઈ કંટ્રોલ નથી. એવામાં હિઝબુલ્લાહ મોટી સંખ્યામાં પેજર લેવા માટે રાજી થઈ ગયો.
મોસાદ અધિકારીઓની સામે એક મોટો સવાલ એ હતો કે જો વોકી-ટોકીનું રાજ ખૂલી જશે તો આનું મોટું નુકસાન થઈ શકે છે. આના પર લાંબી ચર્ચા થઈ અને આખરે મોસાદના ડેપ્યુટી ચીફે આ નવા અને જોખમી ડિવાઇસના આઇડિયાને જ પસંદ કર્યો. આના પછી એ પળની રાહ જોવામાં આવી, જ્યારે હિઝબુલ્લાહ લડવૈયા મોટી સંખ્યામાં પોતાની લડાઈ વાળી જેકેટ પહેરે અને પેજરનો ઇસ્તેમાલ કરે.
સપ્ટેમ્બર કે ઓક્ટોબર ૨૦૨૪ માં બીપર્સ?
મોસાદની સામે એક પડકાર એ હતો કે આ ઓપરેશનને ક્યારે કરવામાં આવે. ફેને તર્ક આપ્યો કે રક્ષા પ્રતિષ્ઠાને એ આકલન કરવાની જરૂર હતી કે આના માટે સૌથી સાચો સમય કયો હશે. તેમણે કહ્યું કે બીપર્સની કેટલી મોટી અસર થશે, તેના માટે સમયની પસંદગી બહુ વ્યૂહાત્મક હશે. મોસાદને એ વાતની ચિંતા હતી કે બીપર્સથી હુમલો કરવામાં ઓક્ટોબર સુધી રોકાયા તો રાજ ખૂલી જવાનો ખતરો હતો.
એડમ ફેને જણાવ્યું કે ઇઝરાયલી પીએમ નેતન્યાહૂએ બીપર્સના ઇસ્તેમાલના ઠીક આગલા દિવસે વોકી-ટોકી ઇસ્તેમાલ કરવાનો નિર્ણય કર્યો. આનાથી હિઝબુલ્લાહ વધુ મૂંઝવણ અને શંકામાં પડી ગયું. આનો ફાયદો ઉઠાવીને ઇઝરાયલી ફોર્સે તેમના પર હુમલો કરી દીધો, જ્યારે તેઓ પૂરી રીતે બેખબર હતા. આણે એ સમયે હિઝબુલ્લાહની કમર તોડી દીધી.
