Trinidad PM Kamla Bissessar: ત્રિનિદાદ અને ટોબેગોના વડાપ્રધાન કમલા પ્રસાદ-બિસેસરે કહ્યું છે કે તેઓ ભારતમાં પોતાના પૂર્વજોના મૂળ પર ગર્વ અનુભવે છે. ત્રિનિદાદના ભારતીય મૂળના વડાપ્રધાન કમલા પ્રસાદ-બિસેસરે કહ્યું કે આજે પણ ઘણા લોકો તેમને ભારત સાથે જોડાયેલી ઓળખ માટે અપમાનિત કરવાનો પ્રયાસ કરે છે પરંતુ તેઓ તેનાથી બિલકુલ પરેશાન કે શરમિંદા થતા નથી. તેમણે એસ. જયશંકરના ત્રિનિદાદ-ટોબેગોના પ્રવાસ (8-9 મે) દરમિયાન આ વાતો કહી છે.
વિદેશ મંત્રી જયશંકરના સ્વાગતમાં એક કાર્યક્રમમાં બોલતા કમલા પ્રસાદ-બિસેસરે કહ્યું, ‘ત્રિનિદાદમાં ભારતીયોને આજે પણ કેટલીક જગ્યાએ કુલી કહીને બોલાવવામાં આવે છે. મને તેમાં કોઈ શરમ અનુભવાતી નથી. મને ગર્વ થાય છે કે આજે એક નાનકડી કુલી છોકરી ત્રિનિદાદની વડાપ્રધાન છે.’ ત્રિનિદાદમાં ‘કુલી’ એક અપમાનજનક શબ્દ માનવામાં આવે છે.
‘અમારા પૂર્વજોએ ભારતીય સભ્યતાને સાચવી’
ત્રિનિદાદના ભારતીય મૂળના વડાપ્રધાન કમલા પ્રસાદ-બિસેસરે આ દરમિયાન કહ્યું કે અમારા ભારતીય પૂર્વજોએ પ્રાચીન ભારતીય સભ્યતા, ભાષાઓ અને સંસ્કૃતિને સુરક્ષિત રાખી છે. તેમણે કહ્યું કે અમારી ભારતીય ઓળખને ખતમ કરવાના અનેક પ્રયાસો કરવામાં આવ્યા. તેમ છતાં અમારા પૂર્વજોએ પોતાની તહેજીબ (સંસ્કૃતિ) ને બચાવી રાખી. ત્રિનિદાદમાં લગભગ 45 ટકા લોકો ભારતીય મૂળના છે.
“Indians in Trinidad are still referred to in some places as “coolies”. But I feel no shame in that. Today a little coolie girl is now Prime Minister of Trinidad,” says Trindad’s Indian-origin PM Kamla Persad-Bissessar pic.twitter.com/cO0amjj2u9
— Shashank Mattoo (@MattooShashank) May 11, 2026
ભારત અને ત્રિનિદાદ વચ્ચેનો સંબંધ 150 વર્ષથી વધુ જૂનો છે. ભારતમાં જ્યારે અંગ્રેજો રાજ કરી રહ્યા હતા ત્યારે તેઓ મોટી સંખ્યામાં ભારતીય મજૂરોને બંધક બનાવીને ત્રિનિદાદમાં કામ કરાવવા માટે લઈ ગયા હતા. ભારતીયો ત્યાં લાંબા સમય સુધી મહેનત-મજૂરી કરતા રહ્યા અને પછી સમયની સાથે પ્રગતિ કરી. આજે દેશના અનેક મહત્વના પદો પર ભારતીયો છે. વડાપ્રધાન કમલા પ્રસાદ ભારતીય મૂળના છે.
ભારતીયોની યાદમાં બદલાશે ટાપુનું નામ
ત્રિનિદાદ અને ટોબેગોના વડાપ્રધાન કમલા પ્રસાદ-બિસેસરે 9 મે ના રોજ વિદેશ મંત્રીની સાથે નેલ્સન આઈલેન્ડની મુલાકાત પણ લીધી.
આ દરમિયાન તેમણે નેલ્સન આઈલેન્ડનું નામ બદલવાની જાહેરાત કરી. ભારતીયોની યાદમાં તેમણે આ એલાન કરતા કહ્યું કે આ સંબંધમાં જનતા સાથે પરામર્શ કરવામાં આવશે અને લોકો પાસે નવું નામ સૂચવવા માટે કહેવામાં આવશે.
કમલા પ્રસાદે કહ્યું કે ભારતીય બંધુઆ મજૂરો અહીં પોતાની સાથે રામાયણ, ગીતા અને કુરાન લઈને આવ્યા હતા. તેઓ અંગ્રેજી બોલતા પણ જાણતા નહોતા, એવામાં તેઓ તે શરતો અને કરારોને સમજતા નહોતા, જે અંતર્ગત તેમણે આ નવી દુનિયામાં પગ મૂક્યો હતો.
આજે આપણે આપણા પૂર્વજોનું સન્માન કરતા તે અન્યાયી અને અમાનવીય વ્યવસ્થા વિશે પ્રામાણિકતાથી વાત કરવી જોઈએ.
નેલ્સન આઈલેન્ડ ત્રિનિદાદના તટથી દૂર સ્થિત ‘પાંચ ટાપુઓ’ માંનો એક છે જે પોર્ટ-ઓફ-સ્પેનની પશ્ચિમે પારિયાની ખાડીમાં આવેલો છે. 1866 થી 1917 સુધી નેલ્સન આઈલેન્ડનો ઉપયોગ ત્રિનિદાદ આવતા ભારતીય ગિરમીટીયા પ્રવાસીઓ માટે એક લેન્ડિંગ, ઇમિગ્રેશન અને ક્વોરન્ટાઇન સ્ટેશન તરીકે કરવામાં આવતો હતો.
