Great Nicobar Project: લોકસભામાં વિપક્ષના નેતા Rahul Gandhi એ શુક્રવારે ગ્રેટ નિકોબાર પ્રોજેક્ટને લઈને પોતાની ચિંતા દોહરાવી. તેમણે કહ્યું કે અંદમાન અને નિકોબાર દ્વીપ સમૂહની પ્રાકૃતિક સુંદરતા અને પર્યાવરણને મોટા પાયે નુકસાન પહોંચવાની આશંકા છે.
YouTube પર શેર કરેલા એક વીડિયોમાં Rahul Gandhi એ કહ્યું, “મને એ વિચારીને ખૂબ પરેશાની થઈ કે આટલી સુંદર જગ્યાને નષ્ટ કરવામાં આવી રહી છે. મારું માનવું છે કે વધુમાં વધુ લોકોએ આ જગ્યાનો અનુભવ કરવો જોઈએ. મને નથી લાગતું કે લોકો અને ચોક્કસપણે સરકાર આની અગત્યતાને સમજી રહી છે.”
Rahul Gandhi એ જણાવ્યું કે તેમણે અંદમાન અને નિકોબાર દ્વીપ સમૂહની મુલાકાત લીધી, જ્યાં તેમણે ગીચ જંગલો, પરવાળાની ખડકો (Coral Reef) જોઈ અને સ્થાનિક લોકો તેમજ આદિવાસી સમુદાયો સાથે વાતચીત કરી.
તેમણે કહ્યું, “અમે અંદમાન અને નિકોબાર ગયા હતા. અંદમાનમાં અમે સ્કૂટર પર ભ્રમણ કર્યું, સ્થાનિક લોકો અને પ્રવાસીઓ સાથે વાતચીત કરી. અમે પર્યાવરણીય સંતુલનને ધ્યાનમાં રાખતા પર્યટન સુવિધાઓના વિકાસના પૂરી રીતે પક્ષમાં છીએ.”
I visited the southernmost tip of India.
I stood at Indira Point. I walked under trees that have stood for centuries. I dove into coral reefs among the most vibrant on earth.
And I sat with the people who live there. Tribal communities, whose land is being taken away by… pic.twitter.com/RLNtT6L0U4
— Rahul Gandhi (@RahulGandhi) June 5, 2026
કોંગ્રેસ નેતાએ દાવો કર્યો કે પ્રસ્તાવિત પ્રોજેક્ટનો વ્યાપ ઘણો મોટો છે અને આનાથી પર્યાવરણને ન પુરી શકાય તેવું નુકસાન થઈ શકે છે.
તેમણે કહ્યું, “61 ચોરસ કિલોમીટર વિસ્તારમાં આ પ્રોજેક્ટ બનાવવામાં આવી રહ્યો છે, જે નવી દિલ્હીના કદ કરતા આશરે ચાર ગણો મોટો છે. આને દેશના સૌથી સંવેદનશીલ પર્યાવરણીય વિસ્તારમાં વિકસાવવામાં આવી રહ્યો છે. ત્યાં વસાવવામાં આવેલા લોકો અને આદિવાસી સમુદાયોની જમીન પણ લેવામાં આવી રહી છે.”
Rahul Gandhi એ વિસ્તારની Coral Reef ને લઈને પણ ચિંતા વ્યક્ત કરી. તેમણે કહ્યું કે મોટા પાયે નિર્માણ કાર્ય દરિયાઈ જૈવવિવિધતા અને કાર્બન શોષણની કુદરતી પ્રક્રિયાને પ્રભાવિત કરી શકે છે.
તેમણે કહ્યું, “નિકોબારની Coral Reef ને નષ્ટ કરવી એવું છે જેવું ભારતમાં સેંકડો વાઘને મારી નાખવા. આ દેશની બહુમૂલ્ય જૈવિક સંપત્તિને ખતમ કરવા જેવું છે.”
Rahul Gandhi એ એવો પણ આક્ષેપ કર્યો કે વિસ્તારમાં વન અધિકાર અધિનિયમ (FRA) ની જોગવાઈઓનું યોગ્ય રીતે પાલન કરવામાં આવ્યું નથી અને આદિવાસી સમુદાયો સાથે પૂરતી ચર્ચા કરવામાં આવી નથી.
બાદમાં સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘X’ પર કરવામાં આવેલી એક પોસ્ટમાં તેમણે કહ્યું કે તેમણે દેશના સૌથી દક્ષિણ છેડા ઈન્દિરા પોઈન્ટની મુલાકાત લીધી, જ્યાં સદીઓ જૂના વૃક્ષો, દુનિયાની સૌથી સમૃદ્ધ Coral Reef અને સ્થાનિક સમુદાયો સાથે મુલાકાત કરી.
Rahul Gandhi એ આક્ષેપ કર્યો કે આદિવાસીઓની જમીન વન અધિકાર કાયદાનું ઉલ્લંઘન કરીને લેવામાં આવી રહી છે અને ત્યાં વસાવવામાં આવેલા કેટલાય પરિવારોને યોગ્ય વળતર મળી રહ્યું નથી.
તેમણે ગ્રેટ નિકોબાર પ્રોજેક્ટને સંરક્ષણ અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સાથે જોડવાની સરકારની દલીલ પર પણ સવાલ ઉઠાવ્યા. રાહુલે કહ્યું કે જો સંરક્ષણ જરૂરિયાતો માટે પાયાના માળખાનું વિસ્તરણ કરવું હોય તો સરકારે INS Baaz નું વિસ્તરણ કરવું જોઈએ, જેનું કોંગ્રેસ સમર્થન કરશે.
તેમણે કહ્યું કે સરકાર આ પ્રોજેક્ટને Transshipment Port ગણાવી રહી છે, જ્યારે ભારત પહેલાથી જ કેરળમાં એક મોટું Transshipment Port વિકસાવી રહ્યું છે.
Rahul Gandhi એ આક્ષેપ કર્યો, “અસલિયત એ છે કે 1.5 કરોડ વૃક્ષો કાપવામાં આવશે, Coral Reef ને સત્તાવાર નકશાઓમાંથી હટાવી દેવામાં આવી છે અને સૈનિકો તેમજ આદિવાસીઓને વિસ્થાપિત કરવામાં આવશે જેથી એક કારોબારી ત્યાં હોટેલ અને કેસિનો બનાવી શકે.”
તેમણે કહ્યું કે તેઓ પર્યાવરણીય સંતુલનની સાથે વિકાસના પક્ષધર છે અને નિકોબાર દ્વીપોને દુનિયાનું સૌથી શ્રેષ્ઠ ટકાઉ પર્યટન કેન્દ્ર બનાવી શકાય છે.
નોંધનીય છે કે કેન્દ્ર સરકારના જણાવ્યા અનુસાર ગ્રેટ નિકોબાર મેગા ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટનો ઉદ્દેશ્ય દ્વીપની પૂર્વ-પશ્ચિમ દરિયાઈ વેપાર માર્ગની નજીકની સ્થિતિનો લાભ ઉઠાવવો, વિદેશી Transshipment બંદરો પર ભારતની નિર્ભરતા ઓછી કરવી તેમજ સંરક્ષણ અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાને મજબૂત કરવાનો છે.
આ પ્રોજેક્ટમાં 14.2 મિલિયન TEU ક્ષમતાવાળું આંતરરાષ્ટ્રીય કન્ટેનર Transshipment Terminal, 4,000 મુસાફરોની પીક અવર ક્ષમતાવાળું ગ્રીનફિલ્ડ આંતરરાષ્ટ્રીય એરપોર્ટ, 450 MVA ગેસ-સોલાર પાવર પ્લાન્ટ અને એક આયોજિત ટાઉનશિપ સામેલ છે.
