Great Apes Study: શું મહાવાનરો પણ માણસોની જેમ અલગ રીતે વિચારે છે? લેટેસ્ટ સ્ટડીમાં મોટો ખુલાસો
Great Apes Study: મનુષ્યની બુદ્ધિમત્તા અને તેના વિકાસક્રમને સમજવા માટે વૈજ્ઞાનિકો લાંબા સમયથી ચિમ્પાન્ઝી, બોનોબો, ગોરિલા અને ઓરંગુટાન જેવા મહાવાનરોનો અભ્યાસ કરતા રહ્યા છે. સામાન્ય ધારણા એવી રહી છે કે જો કોઈ માનસિક ક્ષમતા માત્ર મનુષ્યો અને તેમના સૌથી નજીકના સંબંધી પ્રાઈમેટ્સમાં દેખાય છે, તો તે વિકાસક્રમમાં પ્રમાણમાં મોડી વિકસી હશે. પરંતુ એક નવા અધ્યયને સંકેત આપ્યો છે કે મહાવાનરોની સંજ્ઞાનાત્મક ક્ષમતાઓ માત્ર એકબીજાથી ભિન્ન જ નથી હોતી, પરંતુ એક જ પ્રજાતિના અલગ-અલગ વ્યક્તિઓમાં પણ અંતર હોય છે. આનાથી આ ધારણા નબળી પડે છે કે કોઈ પ્રજાતિના બધા સભ્યો સમાન રીતે વિચારે છે અને શીખે છે.
અર્થ ડોટ કોમ અનુસાર, જર્મનીની લ્યુફાના યુનિવર્સિટી લ્યુનેબર્ગના વિકાસાત્મક મનોવૈજ્ઞાનિક મેન્યુઅલ બોહન અને તેમના સહયોગીઓ દ્વારા કરવામાં આવેલા આ અધ્યયનના નિષ્કર્ષ પ્રતિષ્ઠિત વૈજ્ઞાનિક સામાયિક સાયકોલોજીકલ સાયન્સમાં પ્રકાશિત થયા છે.
જોકે સંશોધકોનું કહેવું છે કે વ્યક્તિઓના અનુભવ, ઉછેર, સામાજિક વાતાવરણ અને જીવનની પરિસ્થિતિઓ તેમની વિચારસરણી અને વ્યવહારને ઊંડાણપૂર્વક પ્રભાવિત કરે છે. મનુષ્યોના મામલે વૈજ્ઞાનિકો આ વ્યક્તિગત અને વિકાસાત્મક દ્રષ્ટિકોણને સ્વીકારે છે.
સામાજિક સમૂહની પણ અસર
સંશોધકોએ જોયું કે કોઈ મહાવાનરોનો સામાજિક સમૂહ, તેનો ઉછેર, સંશોધન પ્રવૃત્તિઓથી પૂર્વે પરિચય અને લિંગ જેવી વિશેષતાઓ તેના પ્રદર્શનને પ્રભાવિત કરે છે. આમાં સૌથી મહત્વપૂર્ણ પરિબળ તે સમૂહ હતો જેમાં તે રહેતો હતો. જોકે કોઈ એક સમૂહે બધા પરીક્ષણોમાં શ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન કર્યું ન હતું.
મનુષ્યો જેવી ન દેખાઈ બુદ્ધિમત્તાની સંરચના
શોધમાં મહાવાનરોની સંજ્ઞાનાત્મક ક્ષમતાઓનું સંગઠન મનુષ્યો જેવું ન દેખાયું. મનુષ્યોમાં ઘણી માનસિક ક્ષમતાઓ એકબીજા સાથે જોડાયેલી હોય છે અને ઘણીવાર એક વ્યાપક સામાન્ય બુદ્ધિમત્તાના પરિબળની વાત કરવામાં આવે છે. પરંતુ આ અધ્યયનમાં અલગ-અલગ પરીક્ષણોના પરિણામો વચ્ચે તેવો સંબંધ મળ્યો નથી.
નવી દિશામાં સંશોધનની જરૂરિયાત
સંશોધકોનું માનવું છે કે વર્તમાન પરીક્ષણો સંભવતઃ મહાવનરોની વાસ્તવિક માનસિક ક્ષમતાઓને સંપૂર્ણપણે માપી શકતા નથી. તેથી એવા નવા મૂલ્યાંકન સાધનો વિકસાવવાની આવશ્યકતા છે જે વિશેષરૂપે મહાવનરોની સંજ્ઞાનાત્મક સંરચનાને સમજવા માટે તૈયાર કરવામાં આવ્યા હોય. આમ, નવી દિશામાં સંશોધન જરૂરી જણાવવામાં આવ્યું છે.
