Global Health Crisis: વિશ્વ સ્વાસ્થ્ય સંગઠન (WHO) નો વર્લ્ડ હેલ્થ સ્ટેટિસ્ટિક્સ 2026 રિપોર્ટ ચોંકાવનારો છે. તેના મુજબ, દુનિયાની 99 ટકા વસ્તી હજુ પણ સુરક્ષિત મર્યાદા કરતા વધુ દૂષિત હવામાં શ્વાસ લઈ રહી છે. વર્ષ 2021માં 66 લાખ મૃત્યુ ઘરેલું અને બહારના વાયુ પ્રદૂષણ સાથે જોડાયેલા હતા.
ભારત જેવા દેશો માટે આ જાહેર સ્વાસ્થ્યની મોટી પડકાર બની રહી છે. રિપોર્ટમાં એવું પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે ભારત સહિત દુનિયાના ઘણા દેશો માટે વર્ષ 2030 સુધી દરેક વ્યક્તિને સારી અને સસ્તી સ્વાસ્થ્ય સેવાઓ (યુનિવર્સલ હેલ્થ કવરેજ) ઉપલબ્ધ કરાવવાનું લક્ષ્ય હાંસલ કરવું મુશ્કેલ બની રહ્યું છે. રિપોર્ટ મુજબ, સ્વાસ્થ્ય સેવાઓની પહોંચ વધારવાની ગતિ છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ઘણી ધીમી પડી ગઈ છે.
રિપોર્ટમાં શું દાવો કરવામાં આવ્યો છે?
રિપોર્ટ અનુસાર, વર્ષ 2015 થી 2023 ની વચ્ચે દુનિયાનો યુનિવર્સલ હેલ્થ કવરેજ (UHC) સર્વિસ કવરેજ ઈન્ડેક્સ માત્ર 68 થી વધીને 71 સુધી પહોંચ્યો. આ 2000 થી 2015 ની સરખામણીમાં આશરે એક-તૃતીયાંશ ગતિએ થયેલી પ્રગતિ છે. જો આ જ ગતિ જારી રહી તો 2030 સુધી આ સૂચકાંક માત્ર 74 સુધી જ પહોંચી શકશે, જેનાથી તમામ લોકો સુધી ગુણવત્તાપૂર્ણ સ્વાસ્થ્ય સેવાઓ પહોંચાડવાનું વૈશ્વિક લક્ષ્ય અધૂરું રહી શકે છે.
રિપોર્ટમાં એવું પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયા ક્ષેત્ર, જેમાં ભારત પણ સામેલ છે, તેણે સ્વાસ્થ્ય સેવાઓના કવરેજમાં અન્ય ક્ષેત્રોની તુલનામાં બહેતર સુધારો નોંધાવ્યો છે. 2015 પછી આ ક્ષેત્રના UHC ઈન્ડેક્સમાં 7 અંકનો વધારો થયો છે, પરંતુ 2030નું લક્ષ્ય હાંસલ કરવા માટે આ ગતિ પણ પૂરતી માનવામાં આવી રહી નથી.
સ્વાસ્થ્ય ખર્ચને કારણે 1.6 અબજ લોકો ગરીબીની ઝપેટમાં
રિપોર્ટ મુજબ, દુનિયાની આશરે એક-ચતુર્થાંશ વસ્તી સારવાર પર પોતાના ખિસ્સામાંથી ખર્ચ કરવાને કારણે આર્થિક બોજ સહન કરી રહી છે. વર્ષ 2022 સુધી આશરે 1.6 અબજ લોકો સ્વાસ્થ્ય ખર્ચને કારણે ગરીબીમાં જીવી રહ્યા હતા અથવા ગરીબી તરફ ધકેલાયા હતા.
ઘણા દેશોમાં ઓરી (Measles) ના સંક્રમણનું જોખમ
WHO એ બાળકોના નિયમિત રસીકરણની ગતિને લઈને પણ ચેતવણી આપી છે. ઘણા મુખ્ય રસીઓનું કવરેજ હજુ પણ 90 ટકાના વૈશ્વિક લક્ષ્યાંકથી નીચે છે. ખાસ કરીને ઓરી (Measles) ના બીજા ડોઝનું કવરેજ 2024માં માત્ર 76 ટકા રહ્યું, જેનાથી ઘણા દેશોમાં સંક્રમણ ફેલાવવાનું જોખમ બનેલું છે.
સરકારોએ સ્વાસ્થ્ય ક્ષેત્રમાં રોકાણ વધારવું પડશે
WHO નું કહેવું છે કે જો 2030 સુધી ટકાઉ વિકાસ લક્ષ્યોને હાંસલ કરવા હોય તો સરકારોએ સ્વાસ્થ્ય ક્ષેત્રમાં રોકાણ વધારવું પડશે. પ્રાથમિક સ્વાસ્થ્ય સેવાઓને મજબૂત બનાવવી પડશે, રસીકરણનો વ્યાપ વધારવો પડશે અને લોકોનો સારવાર પર થતો ખાનગી ખર્ચ ઓછો કરવો પડશે.
