EPFO New Rules: પાછલા કેટલાક દિવસોમાં EPFO એ PF સાથે જોડાયેલા નિયમોમાં ઘણા મોટા ફેરફાર કર્યા છે. જો તમારી સેલેરીમાંથી દર મહિને PF કપાય છે, તો આ ફેરફારો સીધા તમારા પર અસર પાડશે. નવું EPFO પોર્ટલ, એક રાષ્ટ્રીય ડેટાબેઝ, ક્લેમ કરવાની નવી સિસ્ટમ, વ્યાજ મળવાની બદલાયેલી રીત અને નવી EPF સ્કીમ ૨૦૨૬, આખરે આ બધાનો મતલબ શું છે? શું હવે PF કાઢવું પહેલા કરતા સરળ થઈ જશે? નોકરી બદલવા પર શું હવે પણ જૂની EPFO ઓફિસના ધક્કા ખાવા પડશે? ઇમરજન્સીમાં કેટલા પૈસા કાઢી શકશો? અને શું હવે PF નું વ્યાજ પણ જલ્દી મળશે? આવો જાણીએ.
શું છે આ રાષ્ટ્રીય ડેટાબેઝ?
પહેલા EPFO ની દરેક પ્રાદેશિક કચેરીનો પોતાનો અલગ ડેટાબેઝ હતો. હવે EPFO એ સેન્ટ્રલાઈઝ્ડ IT ઇનેબલ્ડ સર્વિસીસ (CITES) પ્રોજેક્ટ હેઠળ પોતાના તમામ સભ્યોનો ડેટા એક જ રાષ્ટ્રીય ડેટાબેઝમાં સ્થાનાંતરિત કરી દીધો છે. એટલે કે હવે અલગ-અલગ પ્રાદેશિક કચેરીઓમાં અલગ-અલગ ડેટાબેઝ રાખવાની વ્યવસ્થા ખતમ થઈ ગઈ છે. આનાથી કોઈપણ અધિકૃત EPFO કચેરીથી સેવાઓ મળી શકશે.
નવા EPFO પોર્ટલ પર કઈ સુવિધાઓ?
નવા EPFO સભ્ય પોર્ટલ પર લોગિન કરતા જ એક જ જગ્યા પર સદસ્યતા સાથે જોડાયેલી પૂરી માહિતી મળશે. જેમાં PF બેલેન્સ, ક્લેમની સ્થિતિ, પેન્શન યોગ્ય સેવાનો રેકોર્ડ અને અત્યાર સુધી મળેલા તમામ લાભ દેખાશે. પહેલા આ માહિતી અલગ-અલગ સિસ્ટમમાં વહેંચાયેલી રહેતી હતી.
ક્લેમ કરતા પહેલા જ ખબર પડી જશે ભૂલ
હવે કોઈપણ PF ક્લેમને પ્રોસેસ કરતા પહેલા તેનું સ્વતઃ સત્યાપન (પ્રી-વેલિડેશન) થશે. જો અરજીમાં કોઈ ખામી કે ભૂલ હશે, તો તેની માહિતી પહેલા જ SMS અને પોર્ટલના માધ્યમથી આપી દેવામાં આવશે. આનાથી ક્લેમ રિજેક્ટ થવાની શક્યતા ઓછી થશે અને પહેલી વારમાં જ ક્લેમ મંજૂર થવાની શક્યતા વધશે.
હવે પહેલાથી ખબર હશે કેટલા પૈસા કાઢી શકો છો
પહેલા ઘણા સભ્યો એ નથી જાણતા હતા કે અલગ-અલગ શ્રેણીઓમાં તેઓ કેટલી રકમ કાઢી શકે છે. એવામાં નક્કી મર્યાદાથી વધુ રકમની અરજી કરવા પર ક્લેમ ખારીજ થઈ જતો હતો. હવે પોર્ટલ પર એ પણ દેખાશે કે કઈ શ્રેણીમાં કેટલી રકમ કાઢી શકાય છે. આનાથી સભ્ય સાચી રકમ માટે અરજી કરી શકશે.
કેટલા રૂપિયા સુધીના ક્લેમનો થશે જાતે નિકાલ?
પૂરી રીતે KYC સાથે જોડાયેલા અને સત્યાપિત પાંચ લાખ રૂપિયા સુધીના એડવાન્સ ક્લેમ હવે ઓટો સેટલમેન્ટના જરિયે પતાવવામાં આવશે. પહેલા આ મર્યાદા ૧ લાખ રૂપિયા હતી, જેને વધારીને પાંચ લાખ રૂપિયા કરી દેવામાં આવી છે.
જો વધારાની માહિતી માંગવામાં આવી તો શું થશે?
જો ક્લેમની તપાસ દરમિયાન કોઈ વધારાની માહિતી કે સ્પષ્ટીકરણની જરૂર હશે, તો EPFO ઓનલાઈન જ સભ્ય પાસેથી માહિતી માંગશે. સભ્ય પણ ઓનલાઈન જવાબ આપી શકશે. આનાથી EPFO કચેરીના ધક્કા ઓછા ખાવા પડશે અને ક્લેમનો નિકાલ ઝડપથી થશે. હવે ક્લેમની ચુકવણી સેન્ટ્રલ પેમેન્ટ સિસ્ટમના જરિયે કરવામાં આવશે. ક્લેમ મંજૂર થવાના દિવસે જ પૈસા સીધા સભ્યના બેંક ખાતામાં મોકલી દેવામાં આવશે.
PF ઉપાડના નિયમમાં થયા શું ફેરફાર?
હવે PF માંથી પૈસા કાઢવાના નિયમ પણ સરળ કરી દેવામાં આવ્યા છે. પહેલા આંશિક ઉપાડ માટે ૧૩ અલગ-અલગ નિયમ હતા, પરંતુ હવે તેમને ફક્ત ત્રણ શ્રેણીઓમાં વહેંચવામાં આવ્યા છે.
પહેલી શ્રેણી છે ‘આવશ્યક જરૂરિયાતો’, જેમાં બીમારી, ભણતર અને લગ્ન જેવી જરૂરિયાતો સામેલ છે.
બીજી શ્રેણી છે ‘આવાસ સંબંધી જરૂરિયાતો’, આ હેઠળ ઘર ખરીદવું, ઘર બનાવવું, જમીન ખરીદવી, હોમ લોન ચૂકવવી અને ઘરની મરામત કે રિનોવેશન જેવા કામો માટે PF માંથી પૈસા કાઢી શકાય છે.
ત્રીજી શ્રેણી છે ‘વિશેષ પરિસ્થિતિઓ’, જેમાં તે હાલત સામેલ છે, જે પહેલી બે શ્રેણીઓમાં નથી આવતા.
જોકે, એક વાતનું ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે. હવે પણ PF ના પૂરા પૈસા ક્યારેય કાઢી શકાતા નથી. નવી વ્યવસ્થા હેઠળ ખાતામાં ઓછામાં ઓછી ૨૫ ટકા રકમ રાખવી જરૂરી હશે. એટલે કે જો તમારા PF ખાતામાં ૧ લાખ રૂપિયા જમા છે, તો સામાન્ય સ્થિતિમાં ઓછામાં ઓછા ૨૫ હજાર રૂપિયા ખાતામાં રહેશે. બાકી નક્કી નિયમો અનુસાર કાઢી શકાશે. જો ઈલાજ માટે પૈસા જોઈએ, તો સભ્ય પોતાના કે પરિવારના કોઈ સભ્યના ઈલાજ માટે ૧૨ મહિનાની સદસ્યતા પૂરી થયા પછી PF માંથી રકમ કાઢી શકે છે. સાથે જ, જો ભણતર માટે પૈસા જોઈએ, તો પોતાની કે પરિવારના કોઈ સભ્યની શિક્ષણ માટે ૧૨ મહિનાની સદસ્યતા પૂરી થયા પછી ઉપાડ કરી શકાય છે. આ માટે સભ્ય પોતાના પૂરા કાર્યકાળમાં મહત્તમ ૧૦ વાર પૈસા કાઢી શકે છે.
એ જ રીતે, પોતાની કે પરિવારના કોઈ સભ્યના લગ્ન માટે પણ ૧૨ મહિનાની સદસ્યતા પૂરી થયા પછી PF માંથી રકમ કાઢી શકાય છે. લગ્ન માટે પૂરા કાર્યકાળમાં મહત્તમ પાંચ વાર ઉપાડની મંજૂરી હશે.
નોકરી બદલતા જ આપોઆપ ટ્રાન્સફર થશે PF
હવે આધાર સાથે જોડાયેલા UAN વાળા PF ખાતા નોકરી બદલવા પર સ્વતઃ ટ્રાન્સફર થઈ જશે. આ માટે અલગથી અરજી કરવાની કે જૂના અને નવા એમ્પ્લોયરની મંજૂરી લેવાની જરૂર નહીં રહે. સાથે જ પહેલા સભ્ય ફક્ત તે પ્રાદેશિક કચેરીથી સહાયતા લઈ શકતા હતા, જ્યાં તેમનું PF ખાતું હતું. હવે દેશની કોઈપણ EPFO કચેરીથી સહાયતા અને માહિતી લઈ શકાશે.
પેન્શનર્સને પણ મળશે ફાયદો
એમ્પ્લોઈ પેન્શન સ્કીમ (EPS) ના પેન્શનધારકો હવે કોઈપણ EPFO કચેરીમાં સેવાઓ લઈ શકશે અને જીવન પ્રમાણ પત્ર જમા કરી શકશે. સાથે જ સેન્ટ્રલ પેન્શન પેમેન્ટ સિસ્ટમ હેઠળ કોઈપણ પ્રાદેશિક કચેરીથી મંજૂર થયેલી પેન્શન દેશના કોઈપણ બેંક ખાતામાં મોકલી શકાશે.
હવે PF નું વ્યાજ જલ્દી કેવી રીતે મળશે?
દર વર્ષે EPFO તમારા PF ખાતામાં વ્યાજ જોડે છે, પરંતુ અવારનવાર લોકોની ફરિયાદ રહે છે કે વ્યાજના પૈસા ખૂબ મોડા મળે છે. ઘણીવાર આ માટે ઓક્ટોબર-નવેમ્બર સુધી રાહ જોવી પડે છે.
હવે સરકારનું કહેવું છે કે નવું EPFO પોર્ટલ આ પૂરી પ્રક્રિયાને ઝડપી બનાવી દેશે. રોજગાર મંત્રી મનસુખ માંડવિયા મુજબ, નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬ નું આશરે ૧.૪૪ લાખ કરોડ રૂપિયાનું વ્યાજ નવી સિસ્ટમ દ્વારા ઓટો પ્રોસેસ કરવામાં આવશે. આના પછી ફિલ્ડ અધિકારી તેનું સત્યાપન કરશે. લક્ષ્ય છે કે ૧૫ જુલાઈ સુધી આશરે ૩૪ કરોડ EPF ખાતાઓમાં ૮.૨૫% વ્યાજ જમા થઈ જાય. પરંતુ ફેરફાર ફક્ત વ્યાજ જલ્દી મળવા સુધી જ સીમિત નથી. હવે વ્યાજની ગણતરીની રીત પણ બદલાઈ ગઈ છે.
તેને એક ઉદાહરણથી સમજો. માની લો તમે તમારું પૂરું PF કાઢવા માટે અરજી કરી. પહેલા નિયમ એ હતો કે તમારા વ્યાજની ગણતરી ફક્ત પાછલા મહિનાના છેલ્લા દિવસ સુધી થતી હતી. જો તેના પછી તમારી ચુકવણી ૧૦, ૧૫ કે ૨૦ દિવસ પછી થઈ, તો તે વચ્ચેના દિવસોનું વ્યાજ તમને નથી મળતું હતું, જ્યારે રાહ તમારે જ જોવી પડતી હતી.
હવે નવા નિયમ હેઠળ અંતિમ PF સેટલમેન્ટમાં વ્યાજની ગણતરી ચુકવણીની મંજૂરીની તારીખ સુધી થશે. એટલે કે જે દિવસે તમારી ચુકવણીને મંજૂરી મળશે, તે જ દિવસ સુધીનું વ્યાજ તમારા ખાતામાં જોડવામાં આવશે. આનો મતલબ એ છે કે જો ચુકવણીમાં કેટલાક દિવસની વિલંબ પણ થાય છે, તો તે વધારાના દિવસોનું વ્યાજ પણ હવે સભ્યને મળશે. ૨૯ જૂનથી સરકારે EPF સ્કીમ ૧૯૫૨ ની જગ્યાએ નવી EPF સ્કીમ ૨૦૨૬ લાગુ કરી દીધી છે. આ ફેરફાર સામાજિક સુરક્ષા સંહિતા, ૨૦૨૦ ને લાગુ કરવાની દિશામાં ઉઠાવવામાં આવેલું એક કદમ છે.
જલ્દી આવશે E-PRAAPTI પોર્ટલ
EPFO જલ્દી જ E-PRAAPTI (ઈમ્પ્લોઈ પ્રોવિડન્ટ ફંડ આધાર બેઝ્ડ એક્સેસ પોર્ટલ ફોર ટ્રેકિંગ ઈનઓપરેટિવ એકાઉન્ટ્સ) પોર્ટલ શરૂ કરશે. આના જરિયે જૂના અને નિષ્ક્રિય PF ખાતાઓની ઓળખ, ટ્રેકિંગ, UAN સાથે લિંકિંગ અને તેમને ફરી સક્રિય કરવા સરળ હશે. શરૂઆતમાં આ સભ્ય ID ના આધાર પર કામ કરશે. બાદમાં તે સભ્યોને પણ તેમાં સામેલ કરવામાં આવશે, જેમને પોતાની જૂની સભ્ય ID યાદ નથી. આ પોર્ટલનો ઉદ્દેશ્ય મેન્યુઅલ પ્રક્રિયા ઓછી કરવી, દસ્તાવેજોની જરૂર ઘટાડવી અને પૂરી વ્યવસ્થાને વધુ પારદર્શક અને ઝડપી બનાવવી છે.
