Gandhinagar Foundation Day: ગુજરાતના પાટનગર ગાંધીનગરે આજે તેની સ્થાપનાના 62 વર્ષ પૂર્ણ કર્યા છે. 2 ઓગસ્ટ, 1965ના રોજ સ્થાપિત થયેલું આ આયોજનબદ્ધ શહેર આજે માત્ર રાજ્યનું વહીવટી કેન્દ્ર જ નહીં, પરંતુ વિકાસ, શિક્ષણ, હરિયાળી અને આધુનિક સુવિધાઓનું પ્રતિક બની ચૂક્યું છે. કેપિટલ સિટી, ગ્રીન સિટી, ક્લીન સિટી, ટ્વીન સિટી, પોલિટિકલ સિટી અને એજ્યુકેશન સિટી જેવી અનેક ઓળખ સાથે ગાંધીનગર દેશભરમાં આગવી ઓળખ ધરાવે છે.
નાના શહેરથી વિશાળ મહાનગર સુધીનો વિકાસ
શરૂઆતના સમયમાં ગાંધીનગર માત્ર થોડા સેક્ટરો સુધી મર્યાદિત હતું. પરંતુ સમય જતાં શહેરનો વ્યાપ સતત વધતો ગયો. હવે ગાંધીનગર માત્ર સેક્ટર 1થી 30 અથવા ‘ક’થી ‘જ’ માર્ગો સુધી સીમિત રહ્યું નથી. આસપાસના અનેક ગામોને મહાનગરપાલિકામાં સમાવિષ્ટ કરવામાં આવ્યા છે. ખાસ કરીને 18 જૂન, 2020ના રોજ 18 ગ્રામ પંચાયત અને એક નગરપાલિકાના સમાવેશ બાદ શહેરનો વિસ્તાર નોંધપાત્ર રીતે વધ્યો છે. આજે ગાંધીનગરનો વિકાસ અમદાવાદ સુધી વિસ્તર્યો છે.
રિવરફ્રન્ટ વિસ્તરણથી વધશે નવી ઓળખ
અમદાવાદના સાબરમતી રિવરફ્રન્ટને હવે ગાંધીનગર તરફ વિસ્તૃત કરવાની યોજના પર કામગીરી ચાલી રહી છે. ચિલોડા-ગાંધીનગર હાઇવે પર આવેલા સાબરમતી બ્રિજ સુધી રિવરફ્રન્ટ લંબાવવાના પ્રયાસો શહેરને વધુ આધુનિક ઓળખ આપશે. સ્થાપના દિવસ નિમિત્તે વિવિધ સામાજિક અને સ્થાનિક સંસ્થાઓ દ્વારા શહેરના જન્મદિવસની ઉજવણી પણ કરવામાં આવી રહી છે.
ચંડીગઢ બાદ દેશનું બીજું આયોજનબદ્ધ શહેર
ગાંધીનગરની રચના અમદાવાદ અને મહેસાણા જિલ્લાના કેટલાક વિસ્તારોને જોડીને કરવામાં આવી હતી. શહેરનું આયોજન ચંડીગઢના મોડલને ધ્યાનમાં રાખીને કરવામાં આવ્યું હતું. ફ્રેન્ચ આર્કિટેક્ટ લે કોર્બુઝિયરના આયોજનના સિદ્ધાંતો અને ગુજરાતી આર્કિટેક્ટ એચ. કે. મેવાડાના માર્ગદર્શન હેઠળ શહેરને 30 સેક્ટરમાં વિકસાવવામાં આવ્યું હતું. આયોજનબદ્ધ શહેર તરીકે ચંડીગઢ પછી ગાંધીનગરનું નામ દેશભરમાં વિશેષ સ્થાન ધરાવે છે.
1971માં અમદાવાદથી ગાંધીનગર બન્યું રાજ્યનું પાટનગર
વર્ષ 1971માં ગુજરાત સરકારનું પાટનગર અમદાવાદથી ગાંધીનગર ખસેડવામાં આવ્યું હતું. ત્યારથી રાજ્યના વહીવટી અને રાજકીય નિર્ણયોનું કેન્દ્ર ગાંધીનગર બન્યું. વર્ષો દરમિયાન અહીં આધુનિક વહીવટી માળખું, સુરક્ષિત વાતાવરણ અને નાગરિક સુવિધાઓનો સતત વિકાસ કરવામાં આવ્યો છે.
વિકાસના અનેક ક્ષેત્રોમાં આગળ વધી રહ્યું છે ગાંધીનગર
આજે ગાંધીનગર જિલ્લો શિક્ષણ, આરોગ્ય, ઉદ્યોગ, ઊર્જા, કૃષિ, માર્ગ વ્યવસ્થા, પાણી પુરવઠો, મહિલા અને બાળ વિકાસ, રોજગારી અને સામાજિક કલ્યાણ જેવા ક્ષેત્રોમાં રાજ્યના અગ્રણી જિલ્લાઓમાં સ્થાન ધરાવે છે. રાજ્ય અને કેન્દ્ર સરકારના વિવિધ વિકાસ પ્રોજેક્ટના કારણે જિલ્લાએ સર્વાંગી વિકાસનું મજબૂત મોડલ ઉભું કર્યું છે.
ગિફ્ટ સિટીએ અપાવી વૈશ્વિક ઓળખ
ગુજરાત ઇન્ટરનેશનલ ફાઇનાન્સ ટેક-સિટી (ગિફ્ટ સિટી) આજે ગાંધીનગરની સૌથી મોટી ઓળખ બની છે. આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય અને ટેકનોલોજી હબ તરીકે વિકસતી ગિફ્ટ સિટીએ રાજ્યને વૈશ્વિક રોકાણના નકશા પર મહત્વનું સ્થાન અપાવ્યું છે. ઉપરાંત મહાત્મા મંદિર જેવા આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરના કોન્ફરન્સ અને એક્ઝિબિશન સેન્ટરે પણ શહેરની પ્રતિષ્ઠામાં વધારો કર્યો છે.
શૈક્ષણિક કેન્દ્ર તરીકે વધી રહી છે પ્રતિષ્ઠા
ગાંધીનગર આજે દેશની અગ્રણી શૈક્ષણિક સંસ્થાઓનું કેન્દ્ર બની ગયું છે. પંડિત દીનદયાળ એનર્જી યુનિવર્સિટી (PDPU), ગુજરાત નેશનલ લો યુનિવર્સિટી (GNLU), નેશનલ ફોરેન્સિક સાયન્સ યુનિવર્સિટી, ડીએઆઈસીટી (DA-IICT), નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ ડિઝાઇન (NID), ચિલ્ડ્રન યુનિવર્સિટી, સ્પોર્ટ્સ યુનિવર્સિટી, આઈઆઈટી ગાંધીનગર અને ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ હોટેલ મેનેજમેન્ટ જેવી સંસ્થાઓ દેશ-વિદેશના વિદ્યાર્થીઓને આકર્ષે છે. ભવિષ્યમાં વધુ શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ ઉમેરાવાની પણ શક્યતા છે.
કૃષિ, પશુપાલન અને આરોગ્ય ક્ષેત્રે પણ મજબૂત સ્થિતિ
ગાંધીનગર જિલ્લામાં કૃષિ અને પશુપાલન ક્ષેત્રે નોંધપાત્ર વિકાસ થયો છે. આરોગ્ય સેવાઓની વાત કરીએ તો જિલ્લામાં એક સિવિલ હોસ્પિટલ, 9 સામુહિક આરોગ્ય કેન્દ્રો, 32 પ્રાથમિક આરોગ્ય કેન્દ્રો, 170 પેટા આરોગ્ય કેન્દ્રો, 14 સરકારી દવાખાનાં, 2 પીપી યુનિટ, 17 આયુર્વેદિક આરોગ્ય કેન્દ્રો અને 9 હોમિયોપેથી દવાખાનાં કાર્યરત છે. કોલવડામાં આયુર્વેદિક હોસ્પિટલ પણ સેવાઓ આપી રહી છે.
બે સેક્ટરમાંથી શરૂ થયેલું શહેર આજે વિશાળ બન્યું
શરૂઆતમાં માત્ર સેક્ટર 28 અને 29 સુધી મર્યાદિત રહેલું ગાંધીનગર આજે આધુનિક સુવિધાઓથી સજ્જ વિશાળ શહેર તરીકે વિકસ્યું છે. શહેરનો ઐતિહાસિક અને સાંસ્કૃતિક વારસો પણ એટલો જ સમૃદ્ધ છે, જેના કારણે ગાંધીનગરને વિશિષ્ટ સ્થાન પ્રાપ્ત થયું છે.
288 ગામો અને ચાર તાલુકાઓ ધરાવતો જિલ્લો
ગાંધીનગર જિલ્લો અંદાજે 2,139.62 ચોરસ કિલોમીટર વિસ્તારમાં ફેલાયેલો છે. જિલ્લામાં કુલ 288 ગામો, ચાર તાલુકા અને ચાર મુખ્ય નદીઓનો સમાવેશ થાય છે. મહાત્મા ગાંધીના નામ પરથી ઓળખ મેળવનાર આ જિલ્લાએ હરિયાળા, સ્વચ્છ અને સુવ્યવસ્થિત પાટનગર તરીકે દેશ-વિદેશમાં આગવી ઓળખ ઊભી કરી છે.
સ્થાપનાની પ્રથમ ઈંટથી આજ સુધીનો સફરનામો
શહેરની પ્રથમ ઈમારત માટેની પ્રથમ ઈંટ 2 ઓગસ્ટ, 1965ના રોજ હાલના ગુજરાત વિદ્યુત બોર્ડના થર્મલ પાવર સ્ટેશન નજીકના સર્કિટ હાઉસ વિસ્તારમાં મૂકવામાં આવી હતી. ત્યારથી શરૂ થયેલી વિકાસયાત્રા આજે આધુનિક પાટનગરના સ્વરૂપમાં પરિણમી છે.
પ્રવાસન અને આકર્ષણોનું કેન્દ્ર બન્યું ગાંધીનગર
ગાંધીનગર તેની હરિયાળી, વિશાળ માર્ગો અને આધુનિક આયોજન ઉપરાંત અનેક પ્રવાસન સ્થળો માટે પણ જાણીતું છે. અક્ષરધામ મંદિર, ઇન્દ્રોડા નેચર પાર્ક અને ડાયનાસોર ફોસિલ પાર્ક, મહાત્મા મંદિર, સરિતા ઉદ્યાન, પુનીત વન, અડાલજની ઐતિહાસિક વાવ, અંબાપુરની વાવ, વૈજનાથ મહાદેવ મંદિર, મહુડી જૈન તીર્થ, કોબા જૈન તીર્થ, રૂપાલનું વરદાયિની માતા મંદિર, ગુજરાત વિધાનસભા, ત્રિમંદિર, અમરનાથ ધામ અને ગિફ્ટ સિટી જેવા સ્થળો દેશ-વિદેશના પ્રવાસીઓને આકર્ષે છે.
મેટ્રો કનેક્ટિવિટીએ વધારી સુવિધા
અમદાવાદ અને ગાંધીનગર વચ્ચે મેટ્રો ટ્રેન સેવા શરૂ થયા બાદ મુસાફરી વધુ સરળ બની છે. હવે અમદાવાદથી સીધા સચિવાલય, મહાત્મા મંદિર અને ગાંધીનગરના અન્ય મહત્વપૂર્ણ વિસ્તારો સુધી ઝડપી અને સરળ પરિવહનની સુવિધા ઉપલબ્ધ બની છે. આ સુવિધાએ બંને શહેરો વચ્ચેનો સંપર્ક વધુ મજબૂત બનાવ્યો છે.
